hósdagur 19. februar 2009síða 4

4 tíðindi Nr. 35 - 19. februar 2009 Eiga at útseta evruna Danski búskaparfrøðingurin Niels Jensen, sum arbeiðir hjá fyritøkuni Absolute Return Partners í London, skrivar í teirri seinastu útgávuni av Økonomisk Ugebrev, at danska stjórnin eigur at útseta ta ætlaðu fólkaatkvøðuna um at seta evruna í gildi ístaðin fyri krónuna. Niels Jensen skrivar, at altjóða fíggjarkreppan hevur rakt evrulondini sera ymiskt, og at tað er ein veikleiki fyri skipanina. Hann nevnir, at Týskland er sloppið rímiliga væl burtur úr kreppuni higartil, meðan lond sum Italia, Spania og Grikkaland eru meint rakt. Danmark eigur ikki at fara upp í hetta samstarvið nú, skrivar Niels Jensen. Vinnan laga seg til veruleikan Í Grønlandi tekur flokkurin Inuit Ataqatigiit undir við tilmæl­ inum hjá fiskivinnunevndini um at skerja talið á fiskiførum og fiskimonnum. Ane Hansen, sum er framsøgukvinna hjá IA í fiskivinnumálum, sigur við KNR, at grønlendska fiski­ vinnan noyðist at laga seg eftir veruleikanum. Er minni fisk­ ur at fiska, noyðast vit at hava færri fiskimenn, sigur hon. Ane Hansen leggur afturat, at tað er umráðandi, at fiskimenn­ inir vita, hvar teir flóta, so teir kunnu leggja sínar ætlanir minst eitt ár fram í tíðina. Nú kommunurnar í Suðuroy aftur hava sett samanlegging á dagsskrá, stendur Vágs Býráð framvegis fast við, at møguleikin fyri at leggja Suðuroy í tvær kommunur, skal kannast Kommunu­ samanlegging Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vágbingar taka framvegis ikki glaðbeintir undir við, at øll Suðuroy verður løgd saman í eina kommunu. Tað er greitt eftir býráðs­ fund í Vági í gjárkvøldið. Hesar seinastu mánaðirnar hava kommunurnar í Suð­ uroy tosað um at seta ein arbeiðsbólk at stinga eina gongda leið út í kortið, so at øll Suðuroy kann verða løgd saman í eina kommunu. Áður hava kommunustýr­ ini á Tvøroyri, í Hovi og í Porkeri tikið undir við ætl­ anini og avtalað er, at hinar fýra kommunurnar skuldu taka avgerð um málið, so hvørt tær høvdu fund. Ikki í takt við hinar Og í gjárkvøldið varð so fundur í Vágs Býráði, har kommunusamanlegging var á skránni. Vágs Býráð hevur áður tví­ hildið um, at leggja Suðuroy saman í tvær kommunur fyrst, ístaðin fyri eina og so at arbeiða víðari haðani frá. Og á fundinum í gjárkvøld­ ið kom fram, at vágbingar vilja ikki ordiliga ganga í takt við hinar kommunurnar, tí teir halda framvegis fast um, at teir fara ikki glað­ beintir upp í eina felags Suð­ uroyar Kommunu. Vágs Kommuna tekur undir við, at ætlaði arbeiðs­ bólkur verður settur at við­ gera eina samanlegging. Men samtyktin er treytað av, at arbeiðsbólkurin skal eisini kanna møguleikarnar fyri at leggja Suðuroy sam­ an í tvær kommunur og at kanna fyrimunirnir og vansarnar við tí við. Tað, sum Vágs Býráð í so fall hugsar sær, er, at tær fýra syðstu kommunurnar, Sumba, Vágur, Porkeri og Hov, leggja saman í eina kommunu og at hinar tríggj­ ar, Tvøroyri, Fámjin og Hvalba leggja saman í eina. Men tað kom eisini fram á býráðsfundinum í Vági, at tað er neyðugt at tosa við hinar kommunurnar í syðru helvt fyri at vita, um áhugi yvirhøvur er fyri at leggja tær syðru kommunurnar saman í eina kommunu. ­ Eru hinar kommunurnar í syðru helvt í Suðuroy ikki sinnaðar at leggja saman við Vági í eina kommunu, er støðan ein onnur, sum so má takast til viðgerar. Men í Vágs býráði halda tey, at tað er eitt øgiliga vítt­ gandandi stig at taka, at leggja alla oynna saman í eina kommunu í einum høggi. Ikki skundast ígjøgnum Vágs Býráð er eisini full­ samt um, at ein møgulig kommunusamanlegging í Suðuroy skal ikki skrumbl­ ast ígjøgnum. Býráðslimir síggja fyri sær, at verður talan um sam­ anlegging, verður tað gald­ andi frá 1. januar 2013, tá ið aftur eitt nýtt valskeið hjá kommunustýrunum byrjar. Býráðslimir í Vági eru sostatt av teirri áskoðan, at skulu kommunur leggja saman, skulu tær brúka alt hetta valskeiðið til at fyri­ reika samanleggingina. Men tað, sum Vágs Býráð eisini hugsar um, er, at landsstýriskvinnan í innlend­ ismálum, Annika Olsen, hevur sett arbeiðsbólk at kanna kommunubygnaðin. Og Vágs Býráð staðfestir, at tað kann ikki koma upp á tal at leggja kommunurnar saman, fyrrenn tey kenna niðurstøðuna hjá hesum arbeiðsbólkinum, sum skuldi koma á ólavsøku. ­ Vit kunnu ikki leggja saman, fyrrenn vit vita, hvat vit leggja saman til, er støðan hjá Vágs býráði. Býráðslimirnir í Vági eru eisini samdir um, at áðrenn kommunusamanlegging kann koma upp á tal, má eitt munadygt fyrireikingar­ arbeiði gerast, so at tað nágreiniliga verður avtalað, hvussu samanlagda komm­ unan skal skipast við umsiting, skúlum o.s.fr. Og í Vágs Býráði eru tað eisini býráðslimir, sum eru púra sannførdir um, at sam­ gongan fer ikki at leggja kommunur saman við lóg. Tó vóru tey greið yvir, at tað kann samgongan kortini gera óbeinleiðis við at leggja so nógv málsøki und­ ir kommunurnar at umsita, at tær noyðast at leggja sam­ an fyri at klára at lyfta upp­ gávuni. Ikki fyri einhvønn prís Í prátinum um kommunu­ samanlegging í Suðuroy, vakti borgarstjórin í Vági, Kirstin Strøm Bech, størst ans í heyst, tá ið hon kunn­ gjørdi, at hon hevur skift støðu og nú tekur undir við, at Suðuroy verður ein kommuna. Men á býráðsfundinum í Vági í gjár minti hon eisini á, at hon hevur gjørt greitt, at tað skal ikki vera fyri ein­ hvønn prís. Og hon helt, at tað er neyðugt at kanna út í æsir, hvat kommunusamanlegg­ ing inniber og hon tekur eis­ ini undir við, at allir møgu­ leikar verða kannaðir, bæði Suðuroy sum ein kommuna og sum tvær kommunur. Og eisini hon vil hava at vita, hvat úrslit arbeiðsbólk­ urin hjá landsstýrinum kem­ ur við. Í Vágs Býráði eru tey mis­ nøgd við, at tað er Gransk­ ingardepilin fyri samfelags­ menning, sum hevur stig til at leggja alla Suðuroy sam­ an við eina kommunu Í heyst tók Granskingar­ depilin fyri Samfelagsmenn­ ing, stig til at fáa kommun­ urnar í Suðuroy at viðgera málið um at leggja alla Suð­ uroy saman í eina komm­ unu. Tá varð avrátt, at bíða til kommunuval hevði verið, tí mett var, at tað var rættast, at tey nývaldu kommunu­ stýrini tóku málið upp. Og nú kommunustýrini aftur eru skipað av nýggjum eftir valið í heyst, kallaði Granskingardepilin aftur til fund at umrøða kommunu­ samanlegging. Tað, sum Granskingardepilin ætlar at skipa fyri, at ein arbeiðs­ bólkur verður settur at arbeiða við málinum. Í innkallingini hevur Granskingardepilin skrivað, at tað varð tikið sum givið, at tey kommunustýrini, sum møttu á fundinum, eisini taka undir við, at Suðuroy verður løgd saman í eina kommunu. Hetta er fallið býráðslim­ um í Vági fyri bróstið og fleiri teirra átalaðu Gransk­ ingardepilin fyri at taka eina so avgjørda støðu upp á nakkan á kommununum. Støðan hjá Vágs Býráði er, at tað eru kommunurnar sjálvar og ikki Granskingar­ depilin, sum skal gera av, um kommunur skulu leggja saman og, hvussu tær skulu leggja saman og her hildu býráðslimir í Vági, at Granskingardepilin var farin út um mark. Men tey eru kortini sinn­ að at viðgera málið og at geva hinum kommununum eitt svar Tá ið øll kommunustýrini hava tikið støðu til spurn­ ingin, skulu tey hittast aftur at tosa um, hvussu farast skal fram víðari. Vágs Kommunu hugsar sær, at tað verða kommunu­ skrivararnir, sum manna arbeiðsbólkin og at teir so fáa sær ein uttanveltaðan samskipara afturat. Men, sum tað sæst í hinari grein­ ini, vil Vágs Býráð eisini kanna møguleikarnar fyri tveimum kommunum í Suðuroy. -áki- Granskingardepilin fór um mark Vágbingar vilja ikki ganga í takt Kommunurnar í Suðuroy hava tosað um at leggja alla oynna í eina kommunu, men Vágs Býráð tvíheldur um, at fyrimunir og vansar við at leggja oynna saman í tvær kommunur, skal eisini kannast og nú fer Vágs Býráð at tosa við hinar kommunurnar í syðru helvt í Suðuroy fyri at vita, um áhugi er fyri tí