hósdagur 7. mai 2009síða 12

12 Nr. 87 - 7. mai 2009 Sosialurin Stórur dagur í Klaksvík SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Um tað gongst, sum tað verður vónað og roknað við, so fer nýggja Norðborg at runda Klakkin eftir døgurða í morgin. Tá verður heimferðin úr Chile liðug, og tá verður farið undir eitt nýtt kapitul í føroyskari skipasøgu. Vit ynskja Norðborg væl komnari í føroyska flotan, og vit ynskja eigarunum og manning og klaksvíkingum og Føroyum sum heild hjartaliga tillukku við hesum megnar átakinum. Tað hevur verið hugaligt at fylgja við í, hvussu dreymurin um hetta stásiliga farið er vorðin til veruleika, og tað hevur verið hugaligt at síggja, hvussu vinnulívsmenn í fleiri ættarlið stútt og støðugt hava ligið á takinum. Tað er ikki óbroytiligur veruleiki at vera í fremstu røð. Inntil fyri ikki so mongum árum síðani var rúgvu mentaliteturin galdandi. Tað snúði seg um at fáa so nógv í lastina, sum tað á nakran hátt bar til. Tað kann gott vera, at henda fatanin framvegis finst onkra staðni. Soleiðis hevur tað verið í menningarlondunum, sum hava útflutt rávørur og harvið ikki hava fingið lut í virðisøkingini. Kring allan heimin er ynskið, at størri partur av virðisøkingini skal vera hjá teimum, sum eiga rávøruna, og hetta er eisini hugburðurin heima hjá okkum. Spurningurin er, hvussu tað kann bera til at fáa tað at ganga upp at eiga rávøruna, at hava høgt lønarlag og framvegis at vera kappingarførur í virðisøkingini. Kappingin er stór og hørð, bæði við t. d. Eystureuropa og Asia. Trýstið aðra staðni frá og støðuga tøknfrøðiliga menningin eru orsøkir til, at talið á fiskimonnum og teimum, sum arbeiða við fiskavirking, støð- ugt minkar. Soleiðis er tað, og tað er einki, sum bendir á, at tað fer at verða øðrvísi. Tað ræður um at hava so fáar framleiðslueindir sum møguligt, og tað ræður um, at eigarar og lønmóttakarar vinna so nógv, sum tað ber til. Nýggja Norðborg er dømi um, at stórt stig verður tikið at standa seg í kappingini. Kravið um burðardygga veiðu og framleiðslu ger, at tað ikki ber til at fokusera upp á rúgvuna. Tað ræður um virðisøking, og tað snýr seg um bíliga virðisøking. Í fiskivinnuni ber tað ikki til at røkka bíligari virðisøking enn henni, sum verður gjørd umborð á væl útgjørdum skipum, sum eru flótandi verksmiðjur og ikki leggja veiðuna upp, fyrrenn hon er klár til útflutning. Flakatrolararnir eru góð dømi um hetta. Teir fiska og arbeiða botnfiskasløgini. Í morgin kemur nýtt skip á Klaksvík, sum er smíðað og innrættað til at virðisøkja uppisjóvarfisk. Hetta er rætta leiðin, og hetta eigur heilt víst at vera Føroyum og føroyingum at gagni. Tí verður dagurin í morgin sannur høgtíðsdagur í Klaksvík. Gævi at eydnan verður Norðborg blíð! Annfinn Kallsberg trýr, at føroyingar ikki eru førir fyri at stýra egnum landi. Nú hevur Høgni Hoydal frá løgtingsins røðarapalli eisini upplýst tað sama Í samband við svar upp á fyrispurning frá sambands­ tingmanninum Jaspuri Vang um hvussu nógv blokkniðurskurðurin higartil hevur kostað føroyska samfelagnum og tað har kom fram, at hetta vóru yvir 3,8 mia. kr., segði Anfinn Kallsberg í Degi & Viku, at føroyska samfelagið ikki hevði verið betri fyri ella kanska verri fyri, um blokkurin ikki bleiv skorin. Um pástandurin hjá Anfinni ikki er tað reina slutur og vrøvl og skal takast fyri fult, er einasta niðurstøða, at Anfinn ikki trýr, at føroyingar duga at stýra egnum landi. Nú hevur Høgni Hoydal eisini frá løgtingsins røðarapalli pástaðið tað sama. Hann segði sum viðmerking til sambands­ tingmannin Marjus Dam, tá ið hesin vísti á, hvussu nógvan pening , blokkniðurskurðurin hevur kostað, at hann (Høgni Hoydal) kundi lovað fyri, at føroyska samfelagið hevði verið farið logandi á heysin, um blokkurin ikki bleiv skorin niður!!!!!! Hvat skulu vit við politikarum og flokkum, sum ikki trúgva upp á, at føroyingar duga at stýra egnum landi? Føroya Rættur gjørdi ikki viðmerking til, at reiðarin á Arctic Viking, sum mans­ morð vil fjala útyvir, um hann hevur goldið hýru til litavarnar. FF hevur til fánýtis biðið reiðarin leggja prógv fram um, at hann hevur goldið litavun­ um gjøgnum føroysku A­ skattaskipanina. Hetta er sera óheppið, tí um hetta verður gongdin, so er latið upp fyri svørtum arbeiði í Føroyum. Tað merkir, at vit ikki hava pengar at reka almennu Føroyar við. Hetta kunnu føroyingar ikki góðtaka. Dómurin var heldur ikki í trá við politiska viljan, har løgtingið við lóg hevur samtykt, at ikki skal gerast munur á føroyingum. Føroya Fiskimannafelag fer als ikki at góðtaka, at reiðarin lækkar hýrupro­ sentið, sum ásett er í sáttmálanum og stingur vinningin í egnan lumma. Føroya Fiskimannafelag hevur gjørt ein sáttmála, og hann halda vit fast um, sjálvandi. Tað hevur verið sagt, í blaðgrein, at vit ikki hava roynt at verja útlendingar móti mismuni, men tað er ikki rætt, tí samráðingarnar við Føroya Reiðarafelag, vóru tætt við at slitna, júst vegna, at Føroya Fiski­ mannafelag ikki góðtók, at útlendingar fingu minni hýru enn føroyingar. Agnið hjá Føroya Reiðarafelag var, at limirnir í Føroya Fiskimannafelag, skuldu deila partin hjá útlend­ inginum. Eftir hetta, fingu allir nevndarlimir í Føroya Fiskimannafelag bræv um, uttan formaðurin sjálvandi, um hvussu ringur formaðurin var at arbeiða saman við, bara tí hann ikki vildi gera mismun á fólki. Sum tann gløggi lesarin longu hevur lagt til merkis, so var tað eitt sáttmálakrav frá Føroya Reiðarafelag. Hetta merkir, at reiðara­ felagið hevur kravt broytingar í sáttmálanum, soleiðis at avroknast kann sum P/F Líðin hevur gjørt. Juristar er samdir um, at hetta merkir, at heimild er ikki frammanundan í sáttmálanum um, at avrokna soleiðis. Tað er heldur ikki vanligt, at reiðarar avrokna soleiðis, men hava goldið útlend­ ingum sjálvir, um teir ikki eru partur av manningini. Tá eitt sáttmálakrav er sett fram, er tað bindandi, tí er P/F Líðin avvápna innan málið kemur í hægri rætt. Sum dømi kann nevnast, Starvsmanna­ felagið, Føroya Skipara & navigatørfelag og maskin­ meistarafelagið høvdu eitt mál um avspákingardagar í Gerðarætti. Starvsmanna­ felagið og FSN fingu viðhald í síni sak, meðan MF tapti sína. Grund­ gevingin var, at MF hevði havt avspákingardagar sum sáttmálakrav. Nógvir limir í FF eru illa nøgdir við, at fyrrverandi formaðurin tykist heldur stuðla reiðaranum, enn at stuðla limum í FF. Her verður sipa til frágreið­ ingina hann hevði sum vitni í sakarmálinum, tað eru fleiri, sum ikki kennast við tað hann segði í rættinum. Fyrrverandi formaðurin sigur, at tað er nýtt fyri hann, at aðrir fáa meir, tá aðrir fáa minni, men avrokningar vísa nakað annað. Tað mest ynskiliga og etiska er, at allir verða virdir líka, og vit vóna, at vit fáa hjálp frá okkara myndugleikum, til at fora fyri útnyttan av fólki, bara tí tey koma frá einum øðrum landi. Heldur ikki Høgni trýr, at føroyingar duga at stýra egnum landi JoHAN PEtErSEN Dult sum mansmorð, at útlendingar fingu lítla og onga løn JAN 'HøJgAArd