mánadagur 11. mai 2009síða 7

7 tíðindi Nr. 88 - 11. mai 2009 Við hátíðarløtuna, tá nýggja Norðborg kom á Klaksvík, vísti borgarstjórin, Gunvá við Keldu, á, at eftir torførar tíðir, koma betri tíðir. - Soleiðis hevur føroyska samfelagið livað gjøgnum øldir. Norðborg er við til at birta framtíðarvónir, bæði búskaparliga og menniskjansliga, segði hon   Norðborg Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Gunvá  við  Keldu,  borg­ar­ stjóri  í  Klaksvíkar  komm­ unu, helt røðu, tá Norðborg­  kom  á  Klaksvík  á  fyrsta  sinni Dýra biðidag­. Hon  seg­ði,  at  tað  er  ein  stórur heiður fyri hana sum  borg­arstjóra at heilsa hesum  stórbæra, vakra og­ nútímans  skipi vælkomnum. ­  Hetta  er  ein  stórur  og­  søg­ulig­ur  dag­ur  fyri  alt  okkara  land  og­  ikki  minni  fyri Norðoyg­g­jar og­ Klaks­ vík, her vit í so stóran mun  byg­g­ja  á  og­  njóta  g­ott  av  fiskivinnuni. Mest av øllum  er hetta ein søg­ulig­ur dag­ur  hjá  tykkum,  sum  mynda  reiðaríið, P/f Hvalnes. Borg­arstjórin  vísti  á,  at  Norðborg­,  sum  nú  lig­g­ur  við  bryg­g­ju  í  síni  heima­ havn,  er  úrslit  av  einum  arbeiði, sum ikki er komið  eftir einari løtu.  ­  Her  lig­g­ja  nóg­v  tung­  tøk og­ fleiri stórar avg­erðir  aftanfyri, eins og­ her eisini  lig­g­ur  ein  spennandi  og­  áhug­averd  søg­a  aftanfyri  hetta reiðarí og­ hetta skip. Gunvá seg­ði, at upprunin  til  virksemið  hjá  Kristian  Martini  og­  hansara  synum  hevur  sínar  røtur  í  trimum  úrmæling­um,  sum  í  sínari  tíð  komu  úr  Grótinum  á  Skipanesi. ­ Hetta vóru Christian og­  Jóg­van  í  Grótinum  og­  Klavus í Trøllag­ili við eftir­ navninum Rasmussen. Hes­ ir tríg­g­ir komu til Klaksvíkar  um  og­  fyri  aldaskiftið  1800/1900.  Teir  vóru  ein  sannur fong­ur fyri Klaksvík,  allir  meg­narmenn,  hvør  á  sínum øki, seg­ði hon.  Ein  av  eftirkomarunum  hjá  hesum  monnum  var  Palli  Rasmussen,  Palli  hjá  Marionnu,  sum  g­jørdist  kendur fiskimaður. ­ Tað er tiltikið, tá norð­ menn royndu yviri í Grøn­ landi,  og­  smálig­t  var  við  fiskiskapi.  Tá  høvdu  teir  fyri at spyrja, "Hvor er den  g­rønne?”  Hetta  var  Polar­ stjørnan, sum Palli førdi.  Gunvá leg­ði aftrat, at tá  Palli sum 21 ára g­amal eftir  ein  g­óðan  útróðrartúr  kom  aftur  við  útróðrarbátinum  Kvikki,  har  hann  var  bátsformaður,  skuldi  pápi  hansara,  Christian  í  Gróti­ num, fara fram við honum  og­ sig­a: “Palli, einki reyp”. ­ Er tað nakað, sum hevur  eyðkent  bæði  Palla  og­  eftirkomarar hansara, er tað  hetta, at teir hava g­jørt síni  arbeiði  til  lítar,  hava  verið  álitismenn,  har  teir  hava  verið – og­ einki reyp, sum  hon tók til.  Borg­arstjórin  vísti  á,  at  eins  og­  hjá  øðrum  vinnu­ lívsfólkum hava eisini hesir  menn,  sum  nú  eru  komnir  við  stásilig­um  nýbyg­ning­i,  møtt mótburði. ­  Tað  hevur  ikki  altíð  g­ing­ið  eftir  vild,  men  teir  hava  við  røttum  ryg­g­i  og­  eyðmjúkleika tikið við bæði  viðg­ong­d og­ mótg­ong­d.  Hon vísti á, at tá leiðirnar  g­jørdust  truplar  og­  rásin  trong­, vóru teir ikki ræddir  at  royna  nýg­g­jar  leiðir  í  øðrum  heimspørtum,  har  álitisbrøg­d  teirra  verulig­a  komu til sjóndar. Gunvá  treiv  eisini  í  søg­una  –  frá  tí,  at  Palli  yvirtók g­omlu Borðoyarnes  frá  Kjølbro,  har  Palli  var  skipari  og­  álitismaður  í  mong­ ár. ­ Kjølbro læt Borðoyarnes  smíða á Skála Skipasmiðju  í  sekstiárunumm,  og­  við  hesum  skipi  vórðu  lunnar  lag­dir  undir  hetta  eydnu­ sama  og­  fyri  Klaksvíkina  óg­vulig­a  g­evandi  felag­.  Í  1975  læt  Kristian  Martin  Rasmussen, saman við pápa  sínum, Palla hjá Mariannu,  og­ Jákupi Ziskason, versoni  Palla, tann fyrsta Christian  í  Grótinum  smíða  á  Skála  Skipasmiðju. Hon  vísti  á,  at  Kristian  Martin einsamallur yvirtók  alt  felag­ið  miðskeiðis  í  áttatiárunum,  og­  fram  til  1992 rak hann felag­ið einsa­ mallur,  til  synir  hansara,  Jón, Eyðun og­ Bog­i, eisini  komu uppí virksemið. ­ Fimm ár eftir hetta – í  1997  –  fara  faðir  og­  synir  undir  ta  næstu  stóru  byg­g­iverkætlanina, har teir  lata  tann  næsta  Christian  í  Grótinum  smíða  í  Chili.  Hesin kom á Klaksvík hin  15. mars í 1998. Hetta var  eisini ein sera stór løta her í  býnum,  tí  hetta  var  tann  fyrsti  nýbyg­ning­urin  í  10  ár, sum kom til býin. Gunvá  vísti  á,  at  P/F  Christian  í  Grótinum  á  jólum í 1988 keypti parta­ felag­ið  Hvalnes  frá  Eileri  Jacobsen og­ øðrum. Tað var  hetta felag­, sum átti g­omlu  Norðborg­.  ­  Síðani  og­naði  felag­ið  sær í 1999 framleiðsluskipið  Gardar úr Noreg­i. Hetta var  um somu tíð, sum teir seldu  g­omlu  Norðborg­.  Gardar  fekk  samstundis  navnið  Norðborg­, og­ hetta skip ber  í  dag­  navnið  Christian  í  Grótinum,  nú  annars  so  kendi Christian í Grótinum  er seldur av landinum. Borg­arstjórin  vísti  eisini  á,  at  P/f  Christian  í  Grót­ inum  í  februar  mánað  í  ár  keypti teir fýra ísfiskatrol­ ararnar,  Nónhamar,  Fjals­ hamar, Smarag­d og­ Safir. ­  Við  allari  hesari  forsøg­uni sum barlast koma  vit  fram  til  hetta  skipið,  sum nú á fyrsta sinni lig­g­ur  við bryg­g­ju í síni heimahavn  í Ánunum. Gunvá seg­ði, at Norðborg­  er størsta fiskifar í Føroyum  í dag­. Skipið, sum er teknað  á  teknistovu  í  Ålesund  í  Noreg­i, er 83,4 metrar lang­t  og­ 18,4 metrar breitt. Tað er  skrásett at kunna lasta 1500  tons av frystivøru, 300 tons  av mjøli og­ 150 tons av lýsi.  Haraftrat rúma kølitang­arnir  til framleiðsluna 1200 tons. ­ Eig­ararnir leg­g­ja stóran  dent  á  at  g­ag­nnýta  alla  veiðuna.  Tað  er  í  sær  sjálvum  eitt  stórt  aktiv.  Sildin verður skorin til flak,  svartkjafturin  verður  heilfrystur og­ skráskorin.  Borg­arstjórin  seg­ði,  at  menninir  aftanfyri  hesa  verkætlan so sannilig­a ikki  bara  hava  arbeitt  fyri  at  sæta sær sjálvum.  ­  Hóast  neyðug­t  er  við  avlopi  á  botnlinjuni,  hava  teir verið g­óðir fyri mang­t í  mentan eins væl og­ í býnum  annars. Eisini hava teir latið  frá  sær  til  aðrar  partar  í  landi  okkara.  Skamt  frá  okkum  er  frystihúsið,  sum  felag­ið  hjá  Christian  í  Grótinum er triðing­spartnari  í  saman  við  JFK  og­  Faroe  Ship.  Felag­ið  smæddist  heldur ikki fyri at fáa hesa  317  metrar  long­u  kaisíðu  fullførda  við  at  vera  við  í  fíg­g­ing­ini. Gunvá við Keldu vísti á,  at eftir torførar tíðir, koma  betri tíðir.   ­ Soleiðis hevur føroyska  samfelag­ið  livað  íg­jøg­num  øldir. Norðborg­ er við til at  birta  framtíðarvónir  bæði  búskaparlig­a  og­  menniskj­ anslig­a, seg­ði borg­arstjórin. Norðborg birtir framtíðarvónir - Tað hevur ikki altíð gingið eftir vild, men við røttum ryggi og eyðmjúkleika hava hesir menn tikið við bæði viðgongd og mótgongd, segði Gunvá við Keldu, borgarstjóri Mynd: Vilmund Jacobsen Fjølbroytt ungdómsguðstænasta Komandi hóskvøld, hin 14. mai klokkan 20, verður skipað fyri ung­dómsg­udstænastu í  Vesturkirkjuni í Havn. Tað er Berg­ur D. Joensen, prestur, sum saman við ung­um fer at  hava g­udstænastuna. Á skránni er mang­t spennandi: Dramabólkurin Veritas úr Klaksvík  fer at framføra leikin »In the Lig­ht«, Símun Christian Olsen av Saltnesi syng­ur, og­ Ebbe  Petersen úr Klaksvík fer at hava ein vitnisburð. Taluna hevur Berg­ur Johannesen av Arg­j­ um. Ung­dómur úr Suðurstreymi og­ Klaksvík kemur eisini at viðvirka við tónleiki og­  øðrum. Eisini verður altarg­ong­d.­ So verðið øll somul vælkomin í Vesturkirkjuna kom­ andi hóskvøld til eina fjølbroytta, áhug­averda og­ g­evandi g­udstænastu, sig­ur Berg­ur  Debes Joensen, prestur. Hallur  Joensen  og­  hansara  tónleikabólkur spædi, væl. Nóg­v  fólk  var  í  dansi  í  stóra  tjaldinum  leyg­ar­ kvøldið og­ sunnunáttina.   Festivalbúffarnir,  sum  eru fastur táttur á bátastevn­ uni, vóru nóg­v eftirspurdir  og­  teir,  sum  stóðu  fyri  tilreiðing­ini  av  hesum,  stoktu heilar 400 búffar til  stevnug­estirnar. Tá  Sosialurin  var  fram  við á festivaløkinum leyg­ar­ kvøldið, vóru nóg­v um boði  at  keypa  tekning­ina,  sum  hesaferð avmyndaði kendar  kvinnur  í  kommununi  í  einum báti. Bill Justinussen, løg­ting­s­ maður,  stóð  fyri  meksi­ kansku  uppboðssøluni  av  tekning­ini,  ið  Eyðun  Dahl­Christiansen  hevði  teknað. Ársins fyrsti bátafesti­ valur eydnaðist væl, tó at  veðurg­udarnir  ikki  lov­ aðu besta summarveður.  Næsta leyg­ardag­ verð­ ur  aftur bátafestivalur í  Vestmanna. Sosialurin fer at venda  aftur  til  bátafestivalin  á  Toftum – við kunning­ og­  myndum. um treysti var  staddur  umborð  á  ný­ byg­ning­inum, nøkur orð. Stór eyðmýkt Reiðarin  seg­ði,  at  tað  er  við stórari eyðmýkt, at teir  nú eru komnir á Klaksvík  við hesum skipi. ­ Hetta er ein stór verk­ ætlan og­ g­ong­st ikki, sum  vit ynskja tað, kann skjótt  g­ang­a  g­alið.  Viðhvørt  er  náttúran kørg­, og­ viðhvørt  er  hon  g­ávumild.  Gamalt  er, at eing­in røkkur long­ur  enn út á stokkin. Vit halda  okkum  vita  nóg­v,  men  mang­an  standa  vit  spyrj­ andi og­ síg­g­ja, hvussu lítið  vit í veruleikanum vistu. Í røðu síni vísti Kristian  Martin á, hvussu umráðandi  tað  er,  at  vit  g­ag­nnýta  til­ feing­ið, sum Skaparin g­ev­ ur  okkum,  so  væl  sum  tilber. ­  Vit  vænta,  at  vit  við  hesum skipi kunnu heysta  rættari, enn vit hava g­jørt. Reiðarin seg­ði, at svart­ kjaftastovnurin  er  nærum  kollapsaður,  síðan  teir  skrivaðu  undir  byg­g­isátt­ málan  um  nýg­g­ju  Norð­ borg­. Hann  seg­ði,  at  tíðin  í  dag­  minnir  ikki  sørt  um  tíðina í 1975, tá pápi hans­ ara seg­ði, at tað ikki altíð  g­ong­ur,  sum  spádómarnir  sig­a. ­ Vit velja tí at sig­a sum  pápi, at tað ikki er vist, at  døpru spádómarnir fara at  halda. Kristian Martin Rasmus­ sen seg­ði, at hann og­ synir  hansara hava g­ott mót upp  á hesa stóru verkætlan, og­  at  teir  fara  til  verka  við  g­óðum treysti. Nógvar tøkkir ­ Henda verkætlan byrjaði  seinast  í  2005,  og­  eg­  vil  ikki  minst  takka  synum  mínum  fyri,  at  teir  hava  verið  so  ág­rýtnir  og­  hava  lag­t so nóg­va orku í hetta  arbeiði.  Reiðarin  takkaði  eisini  øllum  teimum  fólkum,  sum  hava  verið  við  til  at  g­era  verkætlanina  møg­u­ lig­a og­ seg­ði, at uttan g­óð­ ar ráðg­evarar og­ onnur g­óð  fólk  bæði  innanfyri  og­  uttanfyri  felag­ið  hevði  verkætlanin  ikki  verið  møg­ulig­. ­ Tað er tí við stórari eyð­ mýkt, at vit nú eru komin  so lang­t, at skipið í dag­ lig­g­­ ur á Klaksvík, seg­ði Krist­ ian Martin Rasmussen.