hósdagur 24. september 2009síða 11

11 tíðindi Nr. 182 - 24. september 2009 Íløgan í SHEFA- 2 varð gjørd fyri uppá sikt at tryggja Føroyum eitt gott fjarskiftissamband. Men kaðalin er eisini at meta sum ein lopfjøl út á aðrar marknaðin, eitt nú oljuvinnuna og oyggjasamfeløgini út fyri Skotland. Nýggir markNaðir Jan Müller jan@sosialurin.fo Hjá Føroya Tele síggja tey tørvin hjá hetlendingum á fjarskiftisøkinum sum ein góðan og upplagdan møguleika at koma út um landoddarnar við vørum og tænastum. Tá oljuboripallar vestan fyri Hetland í fjør vórðu knýttir upp í SHEFA- 2 brúkti Sosialurin m.a. yvirskriftina: “SHEFA-2 leggur gullegg”. Hóast hann altíð er varin og ikki tekur munnin ov fullan, so dylur tann fryntligi og professionelli leiðarin á FT Net, Páll Vesturbúð ikki fyri, at myndamálið við gulleggunum er júst tað, sum Føroya Tele hevur havt í kvittanum, tá henda stóra íløga varð gjørd. Fyrst og fremst er hon gjørd fyri at tryggja Føroyum gott samband. Harnæst kemur øll hjáveiðan. Og har er tað so ein sannroynd, at risastórar fyritøkur í oljuvinnuni longu hava bitið á. Nú verður so farið eitt stig víðari. Í land í Hetlandi. Føroya Tele kemur inn í myndina sum ráðgevi og veitari umvegis SHEFA-2. - Føroya Tele sær Hetland sum ein nýggjan marknað, har felagið kann arbeiða í framtíðini. Eg ivist heldur ikki í, at ein KT risi sum British Telecom sær positivt uppá, at eitt felag sum Føroya Tele kemur inn á marknaðinum og kann vera við til at loysa nakrar av teimum uppgávum, sum liggja fyri framman. Páll Vesturbúð vísir á, at Føroya Tele hevur í eina tíð samstarvað við Shetland Island Council í sambandi við Shefakaðalin, sum fer í land í Hetlandi, uttan tó at tann møguleikin hevur verið troyttur í Hetlandi enn. -Hetta er so ein nýggjur marknaður fyri okkum. Í fyrsta umfari er ætlanin at kanna møguleikarnar og vita, hvat skal gerast fyri at lata upp fyri kaðalinum. Sjálvandi ynskja vit at selja meira kapasitet her. Men hetta er eisini ein marknaður, har BT stendur sera sterkt. Tað er tí eisini umráðandi fyri hetlendingar, at okkara virksemi har ikki hevur við sær, at BT gevst við at gera íløgur har í framtíðini. Kaðal til Lervick Arbeitt verður nú við at kanna, hvussu sambandið kann flytast inn móti Lervickøkinum. Tað verður so fyrst og fremst okkara vitan innan fjarskifti, sum vit fara at bjóða teimum. Íløgurnar verða í fyrsta umfari gjørdar av hetlendingum sjálvum. Shefakaðalin fer uppá land í Hetlandi til eina kaðalstøð har, men í dag er einki samband millum hana og restina av verandi infrakervi. Páll Vesturbúð sigur víðari, at hetta væl kann útvikla seg til nakað stórt og serstakliga um hetta eisini verður gjørt í samstarvi við BT. Hetta er tað sum Føroya Tele helst vil. Støðan í dag er tann, at Hetland hevur eitt rættiliga stórt útboð av tænastum, men man hevur ikki tað infrakervi, sum kann bera allar hesar tænastur út til kundarnar. Føroya Tele fylgir eisini væl gongdini á olju- og gassleiðunum vestan fyri Hetland. –Har eru nýggj øki, sum verða latin upp fyri boringum komandi árini. Vit hyggja tí eisini eftir møguleikum. Shefakaðalin, sum fer á land í bæði Hetlandi og Orknoyggjum, kann í framtíðini eisini koma væl við hjá oljuvinnuni í landi. Her finnast stórir oljuterminalar, sum taka ímóti olju og gassi frá leiðunum vestan fyri Hetland. Páll Vesturbúð vísir á, SHEFA-2 kaðalin var ein neyðug íløga uppá sikt fyri at tryggja altjóða sambandið hjá Føroyum. Og Shefa er ein íløga, sum skal vara nógv ár fram og sum er tung at lyfta. Føroya Tele roynir tí eisini at fáa inntøkur av Shefa á øðrum marknaðum og her er tann hetlendski ein av hesum nýggju marknaðum. ya Tele um hjálp Føroya Tele hyggur út í heim ar beitt við at leggja eina æt lan fyri hesa menning. Í fyrsta umfari verður brúk fyri ráðgeving og øðr- um KT tænastum og verður hetta gjørt í tøttum sam- starvi millum Føroya Tele, Shetland Island Council og helst eisini BT, sum helst sær tað sum eina skilagóða loysn, at eitt felag á tí stødd sum Føroya Tele hevur kann átaka sær umrøddu upp- gávu. BT er júst farið und ir at nútímansgera fjarskiftiskervið í Bretlandi. Byrjað verður í London og Manchester fyri síðani um kanska fleiri ár at enda í He t landi og hinum oyggju- num. Føroya Tele rætta felagið -Hetta hava vit als ikki tíð til at bíða eftir og eftir at hava fylgt gongdini í Før- oyum og sæð, hvussu dugna ligir tit hava verið á hes um øki hevur lands- parta ting okkara gjørt av at heita á Føroya Tele um at loysa upp fyri hesi fyri okk- um so týðandi uppgávu sig- ur Marvin Smith. -Eg eri komin til Føroya fyri at kanna, um føroyingar eru áhugaðir í at hjálpa okkum at byggja út eitt undir støðukervi. Talan er jú um oyggjasamfeløg, sum liggja fjarskotin frá megin- landi num og sum vit hava skilt, so hava tit megnað at útbyggja eitt sera fram kom- ið fjarskiftiskervi, og vit halda avgjørt, at vit hava nakað at læra av tykkum. Tit hava nakað at lata okk- um, sum kann tryggja, at okkara oyggjasamfelag ikki verð ur heilt afturútsiglt í mun til eitt nú restina av Bret landi. Marvin sigur víðari, at í nógvum førum er Hetland framman fyri onnur út jað- ara øki í Bretland, men skal Het land, sum liggur fjar- skot ið, kunna fylgja við menn ing ini, so er neyðugt at menna fjarskiftiskervið, ikki minst nú internet og breiðband eru vorðin ein so týðandi partur av lívinum hjá fólki í dag. Skulu vit varðveita arbeiðsplássini og fáa fólk at støðast í Hetlandi, so má KT tøknin og fjar- sam skifti verða partur av menn ingini. Sum er standa vit langt aftanfyri býar um- h vørvini í Bretlandi. Tí vilja vit nú gera alt fyri fáa gagn av fibur kaðal menn- ing ini, og vit eru í teirri hep nu støðu, at SHEFA-2 longu hevur gjørt land- gongd. Marvin Smith heldur tað vera ein stórur fyrimunur fyri teir at kunna samstarva við eina meðalstóra fjar- skiftis fyritøku sum Føroya Tele, tí kommandovegirnir eru nógv skjótari. -BT er so mik ið stórt, at tú hevur ilt við at koma á tal við teir, með an vit bara kunnu taka tele fonina og ringja til Før- oya Tele og tosa út um ting- ini - og so hendir nakað. SHEFA-2 kaðalin millum Føroyar og Skotland kemur uppá land í Hetlandi. Nú skal brúk gerast av honum. Oljuvinnan brúkar sum er kaðalin SHEFA-2 kaðalin verpur gullegg Vilja hava danska hjálp Níggju norðurkoreanar komu í morgun inn á donsku sendistovuna í vietnamesiska høvuðsstaðnum Hanoi og bóðu um danska hjálp, so tey kundu sleppa frá at fara aftur til Norðurkorea. Danski sendiharrin í Vietnam, Peter Hansen, váttaði fyrrapartin, at nakrir norðurkoreanar vóru á sendistovuni, men hann vildi ikki siga, hvørji ørindi tey høvdu har. Danskir fjølmiðlar gita, at norðurkoreanarnir vilja hava hjálp frá dønum til at flyta til eitt annað land í Asia. Tað sama hendi í 2007, tá Danmark hjálpti nøkrum norðurkoreanum, sum vildu sleppa til Suðurkorea at búseta seg. Tað sluppu teir. Ymiskar kanningar Sunnudagin er val í Týsklandi, men hóast meiningakanningarnar upp undir valið eru fleiri, er u úrslitini sum ymisk, at tað er ilt at gera sær eina mynd av, hvussu endin verður. Tvæpr av teimum seinastu kanningunum vísa, at Angela Merkel væntandi fer at skipa stjórn saman við Fríu Demokratunum (FDP). Teir flokkarnir fáa eftir kanningini 48 prosent. Men sambært einari aðrari kannign er tað mest líkt til, at Sosialdemokratarnir fara at skipa stjórn saman við Teimum Grønu og sosialista- flokkinum Die Linke. Hendan kanningin gevur hesum trimum flokkunum 49 prosent.