týsdagur 13. oktober 2009síða 24

24 tíðindi Nr. 195 - 13. oktober 2009 Leygardagin varð altjóða sálar heilsu­ dagur hildin í Havn við almennum fundi, fyrilestrum og fram­ sýn ing. Tað var Heðin Mortensen, borgar­ stjóri, sum setti dagin. Setanin fór fram í nýggja glas­ bygn inginum hjá kommununi, Perlu ni, sum liggur mill um Reinsaríið og Miðla­ húsið Lagt tiL rættis: Jan Müller jan@sosialurin.fo Sinnisbati hevði gjørt nógv burtur úr altjóða sálar­ heilsu degnum. Staðið var Tórs gøta í miðbýnum í Tórs havn. Ikki færri enn trígg ir bygningar í gøtuni lótu dyrnar upp leygardagin. Fyrst var Sálarheilsudagurin sett ur av borgarstjóranum í nýggju Perluni, og eftir tað varð trapputing, kjak í Miðla húsinum, sum eisini varð sent beinleiðis á Rás2. Seinna partin vórðu fyri­ lestr ar í Perluni og sangur og framsýning í Post hús­ kjallara num. Tað var norski sálar frøðingurin Arnhild Lau veng, sum sjálv hevur ver ið skitzofren, sum varð kom in til Føroyar at halda fyri lestrar. Vit prenta her setanar­ røðu na, sum Heðin Morten­ sen helt í Perluni. ”Vælkomin til Sálar heilsu­ dagin 2009 og nýggju Perluna! Først en særskilt vel­ komst hilsen til Arnhild Lauveng fra Norge. Du skal på dagen få en ganske særlig hilsen for din vennlige gestus at be søke os, og dele ut av dine erfaringer, når det gjeld er recovery. Kanskje kann vi over dagen ­ via ny norsk, som er halv fær øysk ­ finne ett mere hjem ligt ord for dette begrepp. Men det viktige er, at du stiller opp og forteller din egen, sterkt personlige historie, om netopp re co very. At komme seg etter syk dom og ikke bare at funge re i samfunnet, men også att bli en bestseller og kapa si tet på området. Vel komm en til psykiatridagen vår, Arnhild! Góðu áhoyrarar! Hetta økið, vit eru í, er part­ ur av gomlu Havnini. Hiða­ ni stava nógvar søgur um smug l ing og loynihandil fyri øldum síðani. Vit kunnu siga, at hesin partur av Havn ini, er hin hend inga­ ríkas ti og mest spennandi í øll um býnum. Heilt frá sjóvar málanum við Vágs­ botn og niðan gjøgnum øll skotini, niðan í hin livandi og grøna Grasagarð og heilt nið an í Varðholuna, har Havnar fólk goymdu seg fyri sjórænarum. Hesa býarmynd, sum í dag er heilt ítøkilig og sjón­ lig fyri okkara eygum, kun­ nu vit føra yvir á tykkara átak, sum byrjar í dag, Sálar heilsu dagin 2009. Sálarheilsa og sálarsjúka eru hendingarík øki og lukku tíð eru mong, leik sum lærd, ið finna hesi somu øki spennandi. Tí fyri okkara eygum eru hesi øki oftast avbyrgd og tykjast fara fram í loyndum. Júst sum í loynihandilstíðini, sum blómaði í hesi fjaldu lagd, niðri í Havnini. Men kanska er ein stórur partur av hesum bara mytir og sagnir. Vit vita tað ikki fyri vist og kunnu bara seta okkara álit á opna gransk­ ing, opna vitan og so vanligt forvitni. Júst í hesi hugsan er tykkara átak, Sálar heilsu­ dagurin 2009, eitt kærkomið tiltak. Endamálið við Sálar­ heilsu degnum er at varpa ljós á viðurskifti hjá sálar­ sjúkum, umframt at upp lýsa, hvat er myta og fakta á hesum øki. Eg skilji, at tit innan føroysku psykiatriina hava í felag valt yvirskriftina Recovery ­ at koma fyri seg Perlan tikin í brúk á Súsanna Olsen, leiðari á Daglonini, Heðin Mortensen, borgarstjóri og Arnhild Lauveng í Perluni á Sálarheilsudegnum Grannabygningarnir speglast aftur í nýggju Perluni