fríggjadagur 30. oktober 2009síða 21

Nr. 208 - 30. oktober 2009 21 tíðindi annað til røktina sett á rætta pláss á deildini, so hvørt sum rúmini og stovurnar vóru klár til tess. – Hetta gekk sera væl, ikki minst tí at vit høvdu góða tíð at skipa alt so væl sum til bar, greiða tær fýra ídnar frá. Hinvegin var ikki líkt til, at hand verkararnir og leiðslan vóru av somu sann­ føring. Dagurin fyri upplat­ ingini varð fluttur fram nakrar ferðir, men sohvørt sum vikurnar gingu, tóktist tað sum um panikkur av og á hómaðist í monnum. Tað var ikki frítt, at starvfólkini av og á hoyrdu teir físa eftir hvørjum øðrum, tí okkurt ikki gekk eftir ætlan ella var ov seint liðugt. Í aðrar mátar komu hand­ verk ararnir og tær ungu sjúkra systrar nar væl út av tí hvør við annan ­ og hví skuldu tey ikki tað: Dam­ urnar gingu jú við kappa og í hvít um og lærstuttum kitl­ um, so ein kann bara ímynda sær, at teir hava hugt nógv eftir teimum. – Ja, vit vóru bæði ungar og penar, skal eg siga tær. Kanska var tað orsøkin til, at teirra arbeiði ikki altíð gekk so skjótt!, sigur ein av snakksaligu sjúkrasystrun­ um, meðan hinar skera í ein látur. Hatta klára tit! Tey fyrstu røktarstarvs fólk­ ini vóru kortini ikki bert til arbeiðis á deildini. Ar ­ beiðsdagurin byrjaði við tí, sum tær fýra nevna “anda­ ligari føði” ­ tað er: undir­ vísing í psykiatri. Hetta hendi í samband við morg unfundin á lækna­ gong ini, har tey fingu dag­ ført vitan sína um sálar­ sjúkur, viðgerð av teim um, og um hvussu ein ímyndaði sær, at ein slík deild skuldi kunna virka á føroyskari jørð. – Sálin í hesum var Árni Olsen, sum var ein fantast­ isk persóns menska og fram­ úr góður menn iskjakennari og góður við okkum starvs­ fólk, eru tær fullsamdar um. Hann var í byrjanini einsa mallur lækni á Stats­ hospitalinum, sum tað tá æt. Tá Árni Olsen, yvirlækni, hevði undirvíst, fóru tey beinleiðis oman á deildina, har alt arbeiðið varð skipað undir kønari hond av frú Brandt, sum var yvir sjúkra­ systir teirra. Henni hava tær fýra bara gott at bera. Ja, tær beskriva hana nærum sum ein eingil at arbeiða undir. – Frú Brandt dugdi sera væl at leiða arbeiðið: Hon var bæði mild og góð, og dugdi ótrúliga væl at fáa alt tað positiva fram í okkum. Hon segði ofta við okkum: “Hatta klára tit sum einki”, og soleiðis gekk tað bara frameftir dag fyri dag. ­ Eg minnist einki til, at vit merktu til stress av nøkrum sum helst slagi. Ja, eg haldi faktiskt ikki at orðið “stress” var upp funn­ ið tá, sigur Marin við einum brosi. Soleiðis gingu dagarnar, og so smátt varð dagurin umsíðir ásett ur, nær fyrsta psykiatriska deildin skuldi lata upp. Men eitt var øll tann praktiska og fakliga fyri reikingin og upplatingin. Hvussu var við sjúkling­ unum? Hvaðani komu tey fyrstu? Innlegging og útskriving Á hesi fyrstu psykiatrisku deildini, sum í dag ber navnið Deild 1, var pláss fyri 20 sjúklingum. Greitt varð frammanundan, at eingin sjúklingur skuldi vera á deildini, tá sjálv upp­ latingin fór fram mikudagin 29. oktober fyri júst 40 árum síðani. Sjúkrasystrarnar og pleyg ararnir høvdu úr at gera við at fyrireika móttøk­ una av fyrstu sjúklingunum sum komu á deildina dagin eftir. – Men vit vistu ikki reiði­ liga hvørji hesi vóru, minn­ ast tær fýra afturá. Tær vistu tó, at í fyrsta umfari var talan um fýra sinnisveik fólk, sum lógu á Landssjúkrahúsinum. Her bíðaðu tey bert eftir, at deildin, sum var gjørd til teirra tørv, skuldi lata upp. Sohvørt vórðu fleiri og fleiri sjúklingar innlagdir, samstundis sum aðrir kundu útskrivast eftir lokna við­ gerð. Tað var tó ikki bert í Før­ oyum at føroyingar bíðaðu eftir hesi deildini. Á donsk­ um sjúkrahúsi ­ Sind syge­ hospitalet í Nykøbing Sjæl­ um Árnasavnið Framhald á næstu síðu Tá Deild 1 læt upp fyri 40 árum síðani var talan um eina nýmótans deild við øllum teim tilboðum, sum vóru neyðug fyri røktina av teimum sinnisveiku. Millum tey fyrstu átta starvsfólkini vóru hesar fýra: Petry Olsen, Marin Samuelsen, Tordis Johannesen og Margreth á Rógvu Niclasen