fríggjadagur 6. november 2009síða 2

nr. 213 · 6. november 2009 2 VIKUSKIFTI Kom og spæl á Margarinfabrikkini 5 milliónir – er so sloppið? Redaktørar: Inna Törnroos og Eyðun Klakstein Útgevari: Sosialurin, www.sosialurin.fo Umbróting: Sosialurin · Høvuðssniðgevi: Pætur Jensen Forsíðumynd: Marian Poulsen / Jens Kristian Vang 4 PErSónSSøga: Mariann Poulsen verjir seg 6 TIPS: silvurblanKt 7 90 SEKund: gunvá við Keldu svarar 8 fíggJarlóg: anfinn Kalsberg vísur sítt vald 11 10 TIng uM: lars løKKe rasMussen 12 grEInarøð: frá deyða í grøv 14 TIl arbEIðIS: við villads bøgesvang í luftini 15 uMafTurafTuruM: Høgni djurHuus 16 rEPorTaSJa: svavaður seyður Pínist 18 rEPorTaSJa: ivi uM oljudreyMin 21 VangaMynd: stórtrívist í svartari Holu í syðrugøtu 24 uMMælI: yrKingasavnið Hjá tóroddi Poulsen 26 SPyrST So lIVST: rigMor svarar 27 Mín bESTa uPPSKrIfT: Høsnarungi í Kili-róMasós 31 Tað hEndur: Konsertir, bøKur, sendingar og annað 32 VIKuMyndIn: besta Myndin í viKuni Eitt ókEnt stað fyri fjøldina, mEn lívsnErvin hjá børnum og mammum, sum ikki hava ansingarpláss. – tað Er so dEiligt at koma út og tosað annað Enn babymál, sigur Lisbeth sóLsker, sum Er í spælistovuni í margarinfabrikkini við dóttur síni. BøRn inna tørnroos inna@sosialurin.fo Spælistovan í Margarinfabrikkini er opin tríggjar dagar í vikuni. Fyrr húsaðist Spæli stovan í Meinigheitshúsinum, men fyri fýra árum síðani flutti virk­ semi oman í Margarinfabrikkina í Tórs­ gøtu. Einar fýra til tíggju mammur møta hvønn mánadag, týsdag og hósdag í Spælistovuni. Børnini spæla á stóra gólvinum við alskyns leikum, og mamm urnar fáa sær ein drekkamunn saman við leiðaranum Jónvør Jacobsen og vaskikonuni Shirley Jespersen. Fyri 20 krónur um dagin fáa mamm­ ur og børn kaffi, te, franskbreyð og frukt. – Tær flestu mammur, sum koma her, ganga og bíða eftir at fáa ansingarpláss til børnini, sigur Jónvør Jacobsen. Tað er eitt sindur tómligt í Spæli­ stovuni í august og januar, men sum frálíður koma fleiri børn og mammur á vitjan. Børnini eru úr níggju mánaðum til eini trý ár. Leikurnar eru tí tillagaðar teimum ymisku aldursbólkunum. Frá klokkan 9 um morgunin til 11.30 spæla og hugna mammurnar og børnini sær. Allar mammur eru á einum máli um, at hetta tilboðið er sera gott og stimbr andi fyri børnini, sum hava gott av at koma út. KlUmma eydna skaale eydnaskaale@hotmail.com Í farnu viku frættist, at fólk við HIV nú fara at sleppa inn í USA. Sìðani HIV og AIDS tóku kvørkratak um heimin í 80’unum, hava fólk við hesum diagnosum verið útihýst úr samveldinum fyri vestan. Landið við justice for all hevur latið milliardir til bardagan móti AIDS og HIV m.a. í Afrika, men meðan peningurin hevur streymað út, hevur leiðin inn verið stongd við lóg. Hesa lógina fer Barack Obama nú at broyta. Hugburðurin, »Tey sjúku skulu hjálpast, tey skulu bara ikki koma okkum ov nær«, er yt. Føroyingar lótu farna vikuskifti Krabba­ meinsfelagnum yvir 5 milliónir. Og tað var gott! Endamálið var gott, og tiltakið var gott. Vit vóru eisini øgiliga stolt aftaná – kanska enntá eitt sindur sjálvfeit. Vit eru so góð og gávumild, at vit fáa næstan ikki gingið. Paradoksið kom bara, um tú lurtaði eftir søgunum hjá teimum, ið merkja fylgj ur nar av sjúkuni. Søgur um einsemi, fremm anda­ gerð og útihýsing, tá harðast stóð á. »Eingin vildi tosa við meg«. »Fólk skiftu gongubreyt, tá eg kom ímóti teimum«. »Eg hevði væntað ávís fólk at ringja ella vitja, men tey hildu seg burtur«. »Eg kendi meg øgiliga einsa­ malla.« Vit lata! Jú, meiri enn 5 milliónir. Men markið til lovaða landið er stongt. Vit lata pening, men vit lata ov lítið av okkum sjálv­ um. Vit vilja ikki, at tey sjúku koma okk um ov nær. Miskunnsami samariubúgvin lat eisini pening til sjúkrarøkt. Men tað var eftir, at hann sjálvur hevði tikið sær av tí álopna. Fyrst nærveru – síðani pening. Tað er tørvur á nógvum peningi fyri at basa sjúkunum og hjálpa teimum, ið merkja sviðan. Men tað er eisini tørvur á nærveru. Tí tað er steinur omaná byrðu at kenna seg einsa mallan og útifrystan, tá lívsins spæli reglur brádliga og óforvarandi verða broyttar. Óansæð hvør orsøkin er. Tað er gott, at vit lata pening, tað eiga vit at gera. Men er tíðin ikki komin til, at vit, eins og Barack Obama, eisini tora at lata mørk ini til okkum sjálvi upp og rúma teim­ um, ið eru rakt so meint? Eg haldi tað. Spælistovan er opin tríggjar dagar um vikuna fyri børn uttan ansingarpláss. innihALD mynDir: álvur haraldsen