mikudagur 11. november 2009síða 4

4 tíðindi Nr. 216 - 11. november 2009 Annika Olsen fylgir ikki einari greiðari samtykt í tinginum, og tí er upplagt, at vit gera tað. Tað staðfestir Hergeir Nielsen, tingformaður, sum saman við restini av formansskapinum í gjár gjørdi av at seta arbeiðsbólk at endurskoða vallógina Valdømi Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Fyri tveimum árum síðan varð vallógin við greiðum meiriluta í tinginum broytt í skundi, so Føroyar fingu blivu til eitt valdømi, tá Løgtingið verður valt. Í vár samtykti tingið eitt uppskot til samtyktar at fáa Innlendismálaráðið at eftir­ meta vallógina, men onki hendi. 20. oktobur staðfesti kanning í Sosialinum mill­ um tingfólk, at meiriluti er fyri at hálsa um til aðra skip­ an við fleiri valdømum. Dagin eftir segði Hergeir Nielsen, tingformaður, at hann fegin vildi vera við til at leggja uppskot fram at broyta vallógina. Stutt eftir spurdi tingmað­ ur Anniku Olsen, landsstýr­ iskvinnu, hvussu gekk við at eftirmeta vallógina. Hon svaraði, at fíggjarliga orkan í ráðnum hevur havt við sæt, at tað ikki hevur borið til at eftirmeta vallógina. Í gjár avgjørdi formansskap­ urin í tinginum, við Hergeiri Nielsen á odda, at taka málið í egnar hendur og gjørdi av at seta ein arbeiðsbólk at endurskoða vallógina. – Vit hava umrøtt vallóg­ ina á fleiri fundum, og nú er niðurstøðan komin at stinga fingurin í jørðina og endur­ skoða vallógina. – Vit mugu konstatera, at landsstýrismaðurin ikki fylgir einari greiðari sam­ tykt. Og tá landsstýrismað­ urin ikki fylgir samtyktini, so er upplagt, at vit taka málið upp, sigur Hergeir Nielsen, tingformaður, sum sjálvur ikki tók undir við at gera Føroyar til fleiri val­ dømi fyri tveimum árum síðan. Ongar pengar Annika Olsen, landsstýris­ kvinna í innlendismálum, visti ikki av, at formansskap­ urin nú tekur vallógina í egnar hendur, tá Sosialurin tosaði við hana í morgun. – Hatta havi eg ikki hoyrt um, men har liggur eitt upp­ skot til samtyktar, og eg havi svarað fyrispurningi um tað. Men ynskja teir at seta ein arbeiðsbólk, so má mann fyri­ halda seg til tað, sigur Annika Olsen, sum fleiri ferðir hevur verið ákærd at súlta málið, tí hon sjálv ynskir at halda fast við eitt valdømi. Síðan skundar hon sær at leggja afturat, at hon ikki hevur havt fíggjarliga orku til at kanna málið, ikki kann koyra alt fólkið í ráðnum til hús, tí at serfrøðingar uttan­ ífrá skulu kanna vallógina. – Hetta munnu øll skilja, sigur hon. Og greiðir víðari frá, at hon sjálvandi vil hava lóg­ ina endurskoðaða, hóast hon persónliga heldur, at tað er nakað tíðliga at fara at gera nakað við eina lóg, sum bara hevur verið til í tvey ár. Men tá Annika Olsen ikki hevur fíggjarliga orku at seta arbeiðsbólk, hvussu ger formansskapurin so? – Vit eru ikki komnir so langt enn, men formans­ skapurin hevur so mikið av játtan, at tað skuldi borið til, metir Hergeir Nielsen. Tað undrar Anniku Olsen, at formansskapurin av sín­ um eintingum kann seta ein arbeiðsbólk. – Tað er ikki ókeypis, og vit hava vent hvørji einastu krónu í ár. Og hava teir nóg mikið av peningi at seta ein serfrøðingabólk í hesum tíð­ um, sigur Annika Olsen, áðrenn hon brýtur seg sjálva av. Og greiðir frá, at tingið hevur gjørt eina samtykt um at eftirmeta vallógina, uttan at peningur fylgdi við, og tí hevur tað ikki eydnast at gera arbeiðið. – Hetta hevur onki við mína persónligu hugsan at gera. Sjálvandi skal lógin eftirmetast, sigur Annika Olsen. Samdur formansskapur Í formansskapinum sita Her­ geir Nielsen, Jógvan á Lakj­ uni, Alfred Olsen og John Johannesen. Teir tríggir fyrstu, hava alment boðað frá, at teir ynskja fleiri val­ dømi, men John Johannesen hevur sagt, at hann bara vil hava eitt valdømi. – Vit eru samdir at kanna málið, sigur Hergeir Niel­ sen, sum tó ikki vil koma nærri inn á, hvussu samdur formansskapurin er, tí málið er ikki komið so langt. Fyrr hevur tingformaðurin boðað frá, at hann vil vera við at leggja uppskot niðan í tingið um at broyta vallógina, um formansskapurin er samdur. Men tað er hann ikki eins avgjørdur um longur. – Vit fara at miða eftir at koma út sum ein samdur formansskapur, sigur Her­ geir Nielsen, og leggur aft­ urat, at skal nakað uppskot gerast at broyta Løgtings­ vallógina, so er ætlanin at leggja tað fyri ting, so lógin verða broytt í hesi ting­ setuni. Formansskapurin heldur ikki, at skipanin, har bygdarfólk kunnu velja fólk á plakatum í Havn, hevur eydnast til fulnar. Tí fara teir nú at seta arbeiðsbólk at endurskoða vallógina Formansskapurin fer at endurskoða vallógina Formaður ørkymlar John Johannesen, sum var einasti limur í for­ mansskapinum, sum 20. oktobur helt, at haldast skal fast við eitt valdømi, metir ikki málið vera komið eins langt og ting­ formaðurin. – Nú má formaðurin ansa eftir, at hann ikki fer at forvirra. Eg eri samdur í, at tað eru feilir í verandi skipan og at skipanin skal kannast, men eg haldi ikki, at vit skulu broyta vallógina í skundi sum seinast, tí hvat hendir, um vit broyta skipanina og næsti formaðurin vil hava eitt valdømi aftur?, spyr John Johannesen. Hann leggur afturat, at tað, sum hann tók undir við á fundinum í gjár, var, at formansskapurin skuldi tosa um málið á næsta fundi, og tá skuldi ein møguligur arbeiðssetn­ ingur vera gjørdur til ein møguligan arbeiðsbólk. Tað vil siga, at hann ikki er heilt samdur við orðunum í gerðabókini hjá formansskapinum, at »avgjørt varð at seta ein arbeiðsbólk at endur­ skoða vallógina« Lítil havísur í Arktis Vanliga plagar havið kring Norðpólin at liggja undir tjúkkum ísi hesa tíðina á árinum, men nýggjar kanningar vísa, at tað hevur ongantíð verið so lítið av tjúkkum havísi við pólin sum í heyst. Tað skrivar Information. Tað er amerikanski stovnurin US National Snow and Ice Data Center, sum hevur kannað ísin við Norðpólin, og úrslitið er tað sama, sum tann kanadiski pólgranskarin Dave Barber kom til, tá hann herfyri var á kanningarferð norðan fyri Kanada. Barber hevur kannað ísviðurskiftini í Arktis tey seinastu 30 árini, og hann sigur seg ongantíð hava sæð so lítið av tjúkkum ísi sum í heyst. Mæla til minni rækjukvotu Í Grønlandi halda fiskifrøðingarnir, at rækjustovnurin við Vesturgrønland er so mikið illa fyri, at tað verður neyðugt at skerja kvotuna næsta ár. Árini frá 2005 til 2008 gav rækjuveiðan undir Vesturgrønlandi umleið 150.000 tons um árið. Í ár verður nøgdin ætlandi um 135.000 tons, men fiskifrøðingarnir siga, at næsta ár eigur veiðan ikki at fara upp um 110.000 tons. Fiskifrøðingarnir ásanna, at stovnurin er komin í eina tryggari legu aftan á niðurgongd í nøkur ár, men teir siga, at tey seinastu árini hevur lítið verið av tvey ára gamlari rækju, og tað er ikki gott tekin, siga teir.