mikudagur 2. desember 2009síða 31
‹ fyrra síða allar 48 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Nr. 231 • 2. desember 2009
MIÐvIkaN
31
Alfred Petersen var mammu
beiggi Gerdu. Hann er kendur
sum trúboðari. Tey seinastu
nógvu árini var hann formaður
fyri Kirkjuliga Missións
felagnum, sum sendi Elsu
Jacobsen sum trúboðara til
Etiopia í 1960, sum greitt frá
bók hennara ”Mítt Etiopia,”
sum er útkomin í hesum
døgum. Tað kann sigast, at
Alfred hevði eitt serligt hjarta
fyri sjófólki, og tað er hetta
hendan greinin snýr seg um
Alfred var føddur 1892 í Punta
byrgi á Trongisvági.
Fyrsta virksemi fyri sjómannin,
har hann var við, var við bygging
ina av sjómansheiminum í Havn.
Fyrsta stig varð tikið 6.oktober
1920 heima hjá Frants Restorff,
bakarameistara í Havn. Næsti
fundur varð hildin 18. oktober. Tá
varð samtykt at byrja innsavnan
til heimið, og fólk av bygd komu
í nevndina. Ein teirra gjørdist
Alfred.
Men tað var serliga í Íslandi og
Grønlandi, at fiskimenn minnast
Alfred.
Í 1922 var ein nevnd við fýra
monnum og eini kvinnu komin
við uppskoti um at senda ein
trúboðara at virka millum sjó og
fiskimenn í Íslandi.
Ætlanin var at senda Johan
Hans Simonsen, trúboðara úr
Sandavági, til Íslands, men tað lá
ikki fyri hjá honum.
Hetta endaði við, at Alfred
Petersen fór til Íslands á vári
1923. Danska Indre Mission lat
1.000 kr til endamálið, og tað
sum restaði í, varð savnað inn
í Føroyum. Tað var ikki nakar
trupulleiki. Kassameistarin
Valdemar Lützen var ein berandi
megi í sjómansmissiónini.
Annars hevði Absalon Joensen
prestur verið á Eysturlandinum í
1922 og nøkur ár afturat.
Tað var ikki so løgið, at hugsað
varð um sjómansmissión. Hesa
tíðina vóru um 150 skip við um
2.500 fiskimonnum undir Íslandi
summarhálvuna.
Heimafturkomin í 1923 greiðir
Alfred Petersen frá fyrstu roynd
unum. Ein av hansara fremstu
stuðlum í Reykjavík var tann í
Føroyum væl kendi prestur Fríðrik
Fríðrikson, ið var leiðari fyri
KFUM í Íslandi.
Hann lat Alfred Petersen høli til
at hava møtir í, og hann lat eisini
føroyskum fiskimonnum hava
atgongd til lesistovuna hjá KFUM.
Teir báðar mánaðirnar Alfred
Petersen var har uppi, komu 70
skip inn á Reykjavík, so her var
nóg mikið at gera, eisini við at
vitja føroyingar á sjúkrahúsinum
í býnum.
Hetta árið var Alfred eisini í
Vestmannaoyggjum og fylgdi
Jógvan Kallsoy av Eiði, sum doyði
av vanlukku umborð á Ingrid, og
sum bleiv grivin í oyggjunum.
Í hesum sambandi var Alfred
eisini inni á sjúkrahúsinum í Vest
mannaoyggjunum, og har lógu
ikki færri enn átta føroyingar.
Á heysti 1923 varð sjómans
stova sett á stovn í Reykjavík,og
varð hon í mong ár grundarlagið
undir hesum arbeiði.
Hon lá í Vesturgøtu 4. Men
seinni verður hon flutt, men tó í
sama bygningi, har skipshandlari
O. Ellingsen helt til. Í dag er hetta
Hafnastræti.
Ein sum Alfred serliga tekur
til er Jóhannes Sigurdsson, sum
gjørdist leiðari á sjómansstovuni
í 11 ár. Hann var ein framúr
føroyavinur til sín doyggjandi dag.
Ógvusligar hendingar
Alfred kom út fyri ógvisligum
hendingum í síni tíð í Reykjavík.
Tann fyrsta var longu í 1924, táið
toftasluppin Anna forlisti við
Grindavík, og teir 17 menninir
doyðu. Tey flestu líkini komu
aftur og vórðu grivin í gamla
kirkjugarðinum í Reykjavík.
Her mátti Alfred vera við til at
eyðmerkja líkini og annars at
hjálpa til við jarðarferðini.
Í 1928 hendi tann ræðuliga
vanlukkan við einum karbiddunki
umborð á Acorn, tá ið sjey mans
brendu í hel. Tá mátti Alfred aftur
taka ímóti, tá skipið kom inn á
Reykjavík. Tað skuldi takast hond
um illa støddu manningina, og
skipast skuldi fyri jarðarferðini.
Í 1930 vóru aftur boð eftir
Alfred Petersen, tá ið Ernestine
fórst á Suðurlandinum og níggju
mans umkomust. Bæði livandi
og deyðir komu til Reykjavíkar,
har Alfred mátti hava umsorgan
fyri hesi illa fyrikomnu manning.
Hesa hending koma vit at gera
meira burturúr í Miðvikuni, tá tað
til várs verða 80 ár liðin, síðan
vanlukkuna.
Leitaði eftir slóðini hjá Alfred
Í 2006 var eg (ÓJ) í Íslandi og
royndi at finna fram til støðini,
har Alfred hevði virkað. Tað fyrsta
var KFUM í Amtmansstíg. Eisini
varð roynt at fáa meira at vita um
Jóhannes Sigurdsson, sum var
við í hesum slóðaraarbeiðinum,
og sum annars var kendur sum
Føroyavinur. Hann og Alfred vóru
eisini serliga góðir vinir.
Tað upprunaliga KFUM er nú
studentaskúli. Men útsjóndin
á húsinum er ikki nógv broytt.
Tískil sást væl, hvar okkara fyrsta
sjómansmissión uttanlands hevði
hildið til.
Síðani fóru vit út til tað nýggja
KFUM at vita, hvat vit kundu
finna fram til. Her hittu vit fyrst
Ragnar Gunnarsson. Tað vísti seg,
at hann var abbasonur Jóhannes
Sigurdsson.
Á KFUM er eitt serligt savn,
sum er vígt Fríðrik Fríðriksson,
tí kenda prestinum, sum var
høvuðsmaðurin aftanfyri KFUM.
Hansara forsøga er, at hann sum
ungur maður var so tunglyntur, at
hann hevði bestan hugin at beina
fyri sær. Hann fór við ferðamanna
skipi úr Íslandi til Føroya og ætlaði
at leypa fyri borð á leiðini millum
londini. Mótið sveik, og í Havn
fer hann á møti hjá Gamla Sloan
við Tinghúsvegin, og hetta broytti
hansara ætlanir og lívsleið.
Brævið frá Alfred
Her var eitt skjalasavn, sum m.a.
taldi meira enn 100 kasettir av
brævaskifti. Hetta merkti, at
vit kundu fáa hendur á tí allar
fyrsta brævaskiftinum í søguni
hjá føroysku sjómansmissióni í
Reykjavík. Hetta er nevniliga eitt
bræv, sum er skrivað av Alfred
Petersen til Fríðrikson. Tá hetta
bræv er so søguligt, fara vit at
endurgeva tað í síni heild.
Tað ljóðar soleiðis:
Klaksvig den 12/1 1923.
Kære Pastor Fridriksson!
Da det er saa godt som bestemt
Alfred Petersen, mammubeiggi
Gerdu, var ein sannur sjómannavinur
Fyrsta sjómansstovan í Reykjavík var her
Alfred Petersen:
Hevði hjarta fyri sjófólki
Upprunaliga sjómansheimið í Føroyingahavnina
Her í KFUM í Reykjavík byrjaði Alfred Petersen sjómansmissión í 1923
➘