mikudagur 20. januar 2010síða 2

2 tíðindi Nr. 13 - 20. januar 2010 FBI breyt lógina Aftan á yvirgangsatsóknina at New York í 2001 valdi amerikanska samveldisløgreglan FBI at skráseta telefon­ samrøður hjá túsundtals amerikanarum, sum kundu hava tilknýti til yvirgang. Nú hevur ein kanning hjá løgmála­ ráðnum avdúkað og staðfest, at FBI fór langt út um lógina, skrivar Washington Post. FBI­talskvinnan Valerie Caproni viðgongur í samrøðu við blaðið, at løgreglan skrásetti nógvar samrøður uttan at siga telefonfeløgunum frá, soleiðis sum lógin annars krevur. Hon sigur tó, at einki ónd­ sinnað lá aftan fyri framferðina hjá FBI. Kom aftur í morgin Gongst sum ætlað kemur íslendska bjargingarliðið, sum hevur verið í Haiti, aftur til Íslands í annaðkvøld. Íslendsku fjølmiðlarnir skriva, at uttanríkisráðið í Reykjavík hevur útvegað eitt flogfar frá felagnum Iceland Express til at flyta bjargingarliðið og tess útgerð heimaftur. Íslendska bjargingarliðið var tað fyrsta, sum kom til Haiti aftan á jarðskjálvtan, og tað vakti ans víða um heimin, at ein so fáment tjóð, sum harafturat er í djúpari kreppu, skuldi vera tann fyrsta at fara teimum neyðstøddu til hjálpar. Í gjár hekk Merkið á fyrsta sinni inni í tingsalinum, eftir at Løgtingið hevði samtykt, at so skuldi verða. Samtyktin var tó tepur, og uttan at Tjóðveldi tók undir við uppskotinum. Vit hava spurt hví Tjóðveldi atkvøddi ímóti uppskotinum Merkið Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Í gjár hekk Merkið á fyrsta sinni inni í tingsalinum, eft­ ir at Løgtingið tann 8. okto­ ber í fjør samtykti eitt upp­ skot til samtyktar um, at Løgtingið tekur undir við, at Merkið skal virðast og hava hóskandi pláss í ting­ salinum. Sjálvstýrisflokkurin, sum átti uppskotið, segði í við­ merkingunum til uppruna­ uppskotið, at »Sjálvstýris­ flokkurin vil við uppskotin­ um vísa Merkinum og tjóð­ ini, ið tað umboðar, størri virðing og meiri ásýniligt pláss í tingstarvinum.« Men tá Løgtingið sam­ tykti uppskotið við bert 11 atkvøðum fyri, 8 atkvøðum ímóti og 5 blonkum, var tað uttan stuðul frá Tjóðveldi, sum fólk møguliga høvdu hildið var náttúrligt. Sjúrður Skaale greiðir frá, at ein av orsøkunum til, at fleiri helst atkvøddu blankt, er at handa orðingin við, at Løgtingið tekur und­ ir við, at Merkið skal virðast og hava hóskandi pláss í tingsalinum, sum er eitt sindur lumpislig, tí um ting­ fólk ikki tóku undir við upp­ skotinum, so kundi tað sæð út sum at tey ikki tóku undir við uppskotinum. ­ Tað eru eisini nøkur lond, sum allatíð hava tørv á at skapa og styrkja tjóðar­ samleikan. Tak eitt nú USA, sum er sett saman av so ótrúliga nógvum fólkasløg­ um, og sum er í stríð við onnur lond, tey hava stóran tørv á at minna fólk á, at tey eru ein tjóð og at tey mugu standa saman. Eisini hjá eitt nú Ísrael er tað neyð­ ugt at minna fólk á tjóðar­ samleikan og at standa sam­ an. Henda tørvin hava vit jú ikki í Føroyum. Her er tað eyðsýnt, hvør er útlendingur og hvør er føroyingur, og føroyingar hava ein sterkan tjóðarsamleika, greiðir Sjúrður Skaale frá. Uttanfyri siðvenjuna Sjúrður Skaale vísir eisini á, at tað heldur ikki er sið­ venja í Føroyum at flagga inni og nýta Merkið í ger­ andisdegnum. ­ Siðvenjan í Føroyum hevur verið, at Merkið verð­ ur nýtt í samband við hátíð­ ardagar. Merkið hevur veittrað á Tingvøllinum og í Tinganesi tá hátíðarhald og hátíðardagar eru, og tað er í samsvar við siðvenjuna, sum hevur verið í Føroyum, sigur Sjúrður Skaale. Formansskapurin skuldi hava avgerðina Tá uppskotið varð fyri í Mentanarnevndini, varð eitt broytingaruppskot sett fram av meirilutanum, Jógvan á Lakjuni, Óli Breckmann, Marjus Dam og Sámal Petur í Grund, sum strikaði orðingina við, at Merkið skal virðast, soleiðis at tað bert stóð, at Merkið skuldi hava hóskandi pláss í Ting­ salinum. Minnilutin í Mentanar­ nevndini, Magni Laksáfoss, Eyðgunn Samuelsen og Sjúrður Skaale, søgdu í sín­ um viðmerkingum til upp­ skotið, at hann ikki metti, at tað eigur at vera upp til eina støðutakan í Løgtinginum, hvørt Merkið skal hanga í tingsalinum ella ikki, og at hetta var ein spurningur, sum formansskapurin eigur taka støðu til. Sjúrður Skaale greiðir frá, at tá støða skuldi takast til uppskotini, kom upprunaupp­ skotið til atkvøðugreiðslu fyrst og varð samtykt. ­ Varð hin orðingin komin til atkvøðugreiðslu fyrst, so ivist eg ikki í, at tað upp­ skotið hevði verið samtykt í staðin, sigur Sjúrður Skaale. Sjúrður Skaale vísir á, at hóast Tjóðveldi og onnur ikki tók undir við at sam­ tykkja, at Merkið skal hanga í tingsalinum, so fat­ ar alt Tingið Merkið, sum at tað er ímyndin av tjóðar­ samleikanum, og at tað er eingin munur á flokkunum í so máta. Tjóðveldi hevur einki ímóti Merkinum Merkið hevði á fyrsta sinni í gjár fingið eitt »virðiligt pláss« í Tingsalinum. Men hóast fleiri atkvøddu ímóti uppskotinum, merkir tað ikki at tey ikki virða Merkið, sigur Sjúrður Skaale, tingmaður hjá Tjóðveldi Uppgerðin hjá Hag­ stovu Føroya av útflutn­ inginum fyrstu 11 mánaðirnar av 2009 vísur, at vit útfluttu fisk fyri áleið sama krónutal sum í 2008 Útflutningur Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Uppgerðin hjá Hagstovu Føroya av útflutninginum fyrstu 11 mánaðirnar av 2009 vísur, at vit útfluttu fisk fyri áleið sama krónutal sum í 2008. Sum vit eisini hava hoyrt fleiri fer seinastu tíðina, er tað serliga alivinnan sum hevur økt um útflutnings­ virðið, og er tað útflutning­ urin av botnfiski, sum í krónum er minkaður nógv. Í 2008 útfluttu vit frá janu­ ar til november fyri 1.383 milliónir krónur, meðan vit í sama tíðarskeiði í 2009 útfluttu fyri 1.161 milliónir krónur av botnfiski. Útflutn­ ingurin av uppisjóvarfiski minkaði við 80 milliónum krónum, og útflutningurin av øðrum fiski og fiskaúr­ dráttum minkaði við 71 milliónum krónum. Alivinnan hevur hinvegin havt tað framúr gott í fjør, og er tað orsøkin til, at saml­ aða útflutningsvirið av fiski var áleið tað sama í 2009 sum í 2008. Vit útfluttu fyri 893 milli­ ónir av alifiski í 2008 og 1.271 milliónir í 2009 ­ svarandi til ein útflutnings­ vøkstur á 378 milliónir krónur. Samlað útfluttu vit fyri 3,7 milliardir, smáar 400 milliónir minni enn í 2008. Hetta skyldast at vit seldu skip av landinum fyri 600 milliónir í 2008 móti 200 milliónum í fjør. Tilsamans minkaði fiskavøruútflutning­ urin fyrstu 11 mánaðirnar í 2009, samanborið við 2008, við 42 milliónum krónum, svarandi til 1 prosent. Útflutningurin av fiski minkaði eitt prosent Útflutningurin av fiskavørum fyrstu 11 mánaðirnar í 2009 minkaði eitt prosent samanborið við 2008 Savnsmynd