mikudagur 27. januar 2010síða 4

4 tíðindi Nr. 18 - 27. januar 2010 Eldri fólk eru hørm um, at banka- og sparikassabøkurnar fara í søguna, tí nú verður torførari at fylgja við, siga tey Pengar Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Um ein góðan mánað fer ikki longur at bera til at fara í peningastovnin við spari­ kassa­ ella bankabókini. Tá verður einki sum eitur long­ ur at føra bankabókina. Fyrr í mánaðinum samd­ ust allir peningastovnarnir í landinum um, at 1. mars verða bøkurnar avtiknar. Peningastovnarnir siga, at talið av viðskiftafólki við sparikassa­ ella bankabok hevur verið minkandi, men tað fæst ikki at vita frá pen­ ingasovnunum, hvussu stór­ ur ella lítil partur av viðskifta­ fólkunum framvegis hevur bók upp á tann gamla mátan. Tað siga teir seg ikki vita. Eyðfinn Reyðberg, stjóri í Norðoya Sparikassa metir leysliga, at eini 20 prosent av viðskiftafólkunum fram­ vegis hava bók, men fleiri av bókunum verða sjáldan brúktar. Fleiri fólk, sum hava bók, hava eisini kort til somu konto. Væl størra helvtin av teimum, sum brúka bók, eru yvir 60 ár, og tann parturin er hækk­ aður ár undan ári. Færri og færri bøkur Peningastovnarnir kunnu ikki noyða fólk til at fara yvir at brúka gjaldskort í staðin fyri bók. Í staðin kunnu tey fólkini fáa kontoavrit og síggja á tí, hvørjar flytingar eru gjørdar. Hesi kontoavrit kosta tó 15 krónur arkið. Seinastu árini hava pen­ ingastovnarnir roynt at fing­ ið fólk at lagt um til kort, og onkur stovnur hevur bara latið fólk yvir 60 ár endur­ nýggja bókina. Men fleiri eldri fólk eru sera hørm um at skula av við bankabókina. Eitt prát í Undirhúsinum í Havn sigur nógv. Afturvið kortspælinum siga menninir sína hugsan. ­ Eg haldi, at vit eiga at varðveita bókina. Fáir av okkum hava teldu og slíkt, men eg havi aoutospeons. Eg geri nógvar flytingar um telefonina og plagi so av og á at føra bókina, sigur ein. Eg havi ein blindan mann, sum eg plagi at fara í bank­ an fyri, og tá ið eg komi aft­ ur, plagi eg at lesa fyri hon­ um úr bókini, sigur hann. Einki at gera Menninir hava so at siga sligið seg til tols við, at bøk­ urnar fara. ­ Peningastovnarnir ration­ alisera, og lítið hjálpir, hvat vit siga. Tað hevði kanska hjálpt, um fleiri mótmæltu. Men eg haldi hetta vera eitt slag niðan fyri beltið, sigur ein annar. Bankabókin er nakað serligt ­ Hetta skal takast í einum søguligum samanhangi. Bankabókin hevur altíð ver­ ið nakað serligt, sum fólk fóru væl um og goymdu á einum tryggum stað, og sum tey høvdu virðing fyri, sigur Viljormur Tórsheim, trúgv­ ur gestur i Undirhúsinum. Ein annar nevnir, at eldri fólk ofta senda til dømis eitt barn í bankan fyri seg at gjalda rokningar og at taka ut, og tá ið bókin kemu aft­ ur, kann viðkomandi síggja, um alt er rætt. ­ Sjálvt um fleiri hava kort, vildu vit helst varðveitt bók­ ina. Tú kanst heilsa frá okk­ um, at vit allir í Undirhús­ inum eru ímóti at skula av við bankabókina, siga teir. Ringt at missa bankabókina Ísland skal í ES Ein nýggj fylking, sum hevur til endamáls at virka fyri íslendskum limaskapi í Evropasamveldinum, fer til verka fríggjadagin. Umleið 100 fólk hava arbeitt við at stovna rørsluna, sum hevur fingið heitið „Sterkari Ísland ­ tjóð millum tjóðir“. Jón Steindór Valdimarsson, sum er stjóri í Ídnaðarsamtakinum, er ein av stovnarunum. Hann sigur við blaðið Vísir, at rørslan ætlar at leggja seg eftir at kunna íslendingar um ES og týdningin av møguligum limaskapi. Men rørslan fer eisini at leggja dent á, at tað er fólkið, sum skal taka ta endaligu avgerðina. Minni flúgving Triðja árið á rað var talið á flogførum, sum flúgva ígjøg­ num tað íslendska eftirlitsøkið, oman fyri 100.000 í fjør. Talið var 101.504, men tað var eini átta prosent færri enn í 2008, tá 110.366 flogfør flugu ígjøgnum tað íslendska eftir­ litsøkið. Við øðrum orðum vóru 278 flogfør í økinum í meðal um samdøgrið. Morgunblaðið skrivar, at flogfør, sum flugu í rutu millum London og Los Angeles, vóru tey, sum vóru oftast í íslendska økinum. Icelandair var tað flog­ felagið, sum var best umboðað á eftirlitslistanum, og næst tí komu Lufthansa, British Airways og United Airlines. Býráðið í Eysturkommunu játtaði mánakvøldið fýra umsóknum um byggiloyvi í Leirvík Húsabygging Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Sjálvt um arbeiðsloysi fram­ vegis er gjørt, tykist hugur tó framvegis vera fyri at seta fót undir egið borð. ­ Vit hava nøkur grund­ stykki leys, sum vit hava boðið út, og mánakvøldið samtyktu vit at játta fýra umsóknum, sigur Jóhan Christiansen, borgarstjóri í Eysturkommunu. Hann veit at siga, at nakrar umsóknir aftrat verða avgreiddar í næstum. Jóhan Christiansen held­ ur, at áhugin fyri at byggja hevur alla tíðina verið, men sum allastaðni í landinum hevur hjá nógvum verið trupult at fáa fígging frá peningastovnunum. Fleiri vilja byggja í Leirvík Byggihugurin er stórur í Leirvík Mynd: Álvur Haraldsen Bankabókin hevur altíð verið nakað serligt, sum fólk høvdu stóra virðing fyri, sigur undirhúslimurin Viljormur Tórsheim, uttan til høgru á myndini. Teir hava onkuntíð verið betur mannaðir í Undirhúsinum enn fyrrapartin, men eina løtu vóru teir mannaðir til nøkur whistspøl Mynd: Álvur Haraldsen