hósdagur 28. januar 2010síða 4

4 tíðindi Nr. 19 - 28. januar 2010 Samráðingar Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað hevur loypt órógv á føroysku arbeiðarafeløgini, at Jóannes Eidesgaard, landsstýrismaður í fíggjar­ málum, hevur almannakunn­ gjørt, at tað verður neyðugt at breiðka skattagrundar­ lagið við hægri avgjøldum, bæði á vinnulív og á borgar­ ar. Arbeiðarafeløgini og arbeiðsgevarar skulu undir lønarsamráðingar nú í vár í sambandi við, at sáttmálin gongur út á midnátt 30. apríl. Í Sosialinum í gjár førdi Hans Joensen, formaður í Havnar Arbeiðsmannafelag, fram, at tað fer at ávirka samráðingarnar og lønar­ krøvini, at Jóannes Eides­ gaard hevur hótt við at skerja livistøðið enn meiri við øktum avgjøldum. Og Ingeborg Vinther, for­ kvinna í Føroya Arbeiðara­ felag, er púra samd. ­ Sjálvandi fer tað at seta síni spor í samráðingunum, at sjálvur landsstýrismaður­ in í fíggjarmálum longu frammanundan hevur hótt okkum við at leggja enn fleiri avgjøld á okkum. Skuldi tikið um rótina Ingeborg Vinther heldur, at vanligi løntakarin tolir hvørki fleiri avgjøld ella hægri skatt, tí hann er iva­ leysa hart kroystur framm­ anundan. Hinvegin er hon av teirri áskoðan, at bæði Jóannes Eidesgaard og restin av politikarunum skuldu held­ ur víst ein góðan vilja og gingið undan við sparingum, áðrenn lagt verður eftir van­ ligum løntakarum, pensjón­ istum, veikum og sjúkum, sum hon málber seg. ­ Samgongan kundi víst vegin við at spart í miðfyri­ sitingini, áðrenn hon legði á aðrar bólkar í samfelag­ num Hon sipar til at fyri nøkr­ um árum síðani vóru fimm ella seks landsstýrisfólk, men nú eru tey níggju í tali við hvør sínari umsiting. Eitt aðalráð, sum hon heldur átti at verðið niður­ lagt, er uttanríkisráðið, sum er nýtt og sum átti at verðið niðurlagt aftur. Annars heldur hon eisini, at politikararnir kundu avtikið teir skattafríu ágóðar teir hava fyri at gingið und­ an sum eitt gott fyridømi, nú sparast skal allastaðni. Jóannes Eidesgaard forstýrar samráðingar Ingeborg Vinther hevur ikki álit á, at tað ber til at gera eina avtalu við politiska myndugleikan um lønarkarm og fíggjarlig inntriv Samráðingar Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo ­ Eg havi verið fakfelags­ leiðari í 30 ár, men trýrt tú virkuliga, at eg havi álit á, at tað ber til at gera eina avtalu við politikarar? Ingeborg Vinther ljóðar rættiliga uppgevandi, tá ið vit spyrja hana, hvat hon heldur um uppskotið hjá for­ manninum í Havnar Arbeiðs­ mannafelag um trýpartasam­ ráðingar millum fakfeløgini, arbeiðsgevararnar og polit­ iska myndugleikan. Endamálið við slíkum samráðingum skuldi verið at fingið eina avtalu við polit­ iska myndugleikan um fíggj­ arlig inntriv fyri at forða fyri, at lønin verður etin upp aftur av skattum og avgjøldum. Afturfyri kundi lønarkrøv­ ini so verður tálmað fyri at bøta um kappingarførið hjá vinnuni og livistøðið hjá løntakarunum. Ingeborg Vinther sigur, at tað ljóðar dámligt at gera trýpartaavtalur um ein ávísan lønarkarm, sum politikarar sostatt ikki binda seg til at eta uppaftur við øktum avgjøldum og skattum Púra onki álit Men hon staðfestir í sama andadrátti, at hon hevur ikki tað allarminsta álitið á, at tað hevði borið til at gjørt eina slíka avtalu millum fakfeløg, arbeiðsgevarar og politiska myndugleikan. ­ Eg vísi ikki hugskotinum frá mær, men tíverri hava vit ikki teir røttu politikarar­ nir til at vit kunnu hava álit á, at ein slík avtala hevði verðið hildin. Hon sigur, at hetta eru tær beisku royndirnar hon hevur gjørt sær eftir 30 ár í fakfelagsarbeiði. ­ Eg havi langt síðani mist álitið á politikararnar. Hon sigur, at hon hevur ov nógv dømi um, at politik­ arar hava brotið avtalur, teir hava gjørt við fakfeløgini. Hon sigur, at tað seinasta dømið var serliga groft. Tað var tá ið politiski myndugleikin vildi gera tað lættari at fáa útlendska arbeiðsmegi til Føroya. ­ Tá lovaðu politikararnir okkum, andlit til andlits, at tað skuldi ongin trupulleiki vera at ganga krøvum frá fakfeløgum á møti um eftir­ lit og mannagongdir. ­ Men tá ið avtornaði vóru okkara ynski ikki eftir­ líkað, tí lógin varð smíðað fullkomiliga eftir arbeiðs­ gevarans høvdið. Ingeborg Vinther sigur, at hennara tykki var hetta so stórt álitisbrot, at tað bøtist ikki aftur. Tí er tað eftir hennara tykki ikki møguligt at gera slíkar trýpartaavtalur við politiska myndugleikan, hóast tankin er góður. Mist alt álit á politikarunum Politikararnir skuldu gingið á odda sum eitt gott fyridømi og spart hjá hjá sjálvum, áðrenn teir leggjasta gomul, sjúk og veik, sigur Ingeborg Vinther, sum langt síðani hevur mist álitið á, at tað ber til at gera bindandi avtalur við politiska myndugleikan Tað fer at órógva lønarsamráðingarnar við arbeiðsgevarnar, at landsstýris­ maðurin í fíggjarmálum hevur hótt við at leggja størri byrðar á okkum, sigur Ingeborg Vinther Langur sjókaðal Fyritøkan Kodiak Kenai Cable Company, sum er skrásett í Alaska, hevur ætlanir um at leggja ein sjókaðal ímillum London og Tokyo. Kaðalin verður 15.000 kilometrar lang­ ur, og kostnaðurin er mettur til seks milliardir krónur. Verk­ ætlanin hevur fingið heitið Arctic Line, og tað kemst av, at ætlanin er at leggja kaðalin eftir havbotninum úir Atlants­ havinum vestur um Grønland og norður um Kanada og haðani vestur í Kyrrahavið. Tey, sum hava fyrireikað verk­ ætlanina, siga, at tann nýggi kaðalin fer at stytta samskiftis­ tíðina millum London og Tokyo meiri enn 50 prosent. Svii fyri norðmann Um ein góðan mánað leggur tann serligi ST­sendimaðurin í Afghanistan, norðmaðurin Kai Eide, frá sær. Síðani tað frættist, at hann skuldi úr starvinuum, hava fjølmiðlarnir gitt, hvør skuldi taka við, og í gjár kunngjørdi ST, at tað er ein svii, sum skal loysa norðmannin av. Ban Ki­moon, ST­ aðalskrivari, segði í gjár, at hann hevur gjørt av at senda svenska diplomatin Staffan de Mistura til Alghanistan sum nýggjan ST­sendimann har. Staffan de Mistura (myndin) hevur fyrr verið serligur ST­sendimaður í Irak. Hann byrjar í Kabul tann 1. mars.