mánadagur 15. februar 2010síða 4

4 tíðindi Nr. 31 - 15. februar 2010 Ætlanin at niður­ leggja skúlar og leggja skúlar saman í størri eindir, kann fáa ótilætlaðar og dýrar avleiðingar, heldur Kommunusamskipan Føroya Fólkaskúlin Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Ætlanin hjá landssýrinum at umskipa fólkaskúlan, so at vit fáa færri og størri skúlar, fer helst at føra til at vit fara at fáa nógv fleiri frískúlar í Føroyum Tað heldur Kommunu­ samskipan Føroya. Kommunuskipanin hevur eina greiða meining um ætlanina, sum Helena Dam á Neystabø hevur lagt fram um at umskipa føroyska fólkaskúlan, so at fleiri skúlar verða niðurlagdir og samanlagdir fyri at vit skulu fáa færri, men størri skúlar. Eitt endamál við ætlaðu umleggingunum hjá sam­ gonguni er at spara pening og at hesin peningur skal brúkast til onnur átrokandi og námsfrøðilig endamál, sum í dag ikki verða raðfest nóg frammaliga í fólka­ skúlanum. Hesum tekur Kommunu­ samskipanin undir við og hon vónar eisini, at so verð­ ur. ­ Men vit stúra fyri, at hesin peningur longu eru tiknir at fíggja hallið í lands­ kassanum við. Nógv fleiri frískúlar Kommunusamskipanin heldur eisini, at bygnaðar­ broytingin og viðførda spar­ ingin kann fáa ótilætlaðar og dýrar avleiðingar. ­ Sum eina mótreaktión til stóru skúlarnar, sum ætl­ anin er at skipa, kann vænt­ ast at fleiri smærri frískúlar verða stovnaðir. ­ Sum lógin um frískúlar er nú, er lutfalsliga lætt at stovna frískúla, og sam­ stundis er tað greitt, at tað verða landskassin og komm­ unukassarnir, sum koma at bera bróðurpartin av útreiðslunum. ­ Hetta merkir, at tær rati onaliseringssparingar, sum bygnaðarbroytingin leggur upp til, kunnu verða mistar at fíggja frískúlar við, sigur Kommunusamskipan Før­ oya Kommunusamkipanin heldur, at hetta kann ikki vera meiningin og tí mælir hon mentamálaráðnum til samstundis at endurskoða lógina um frískúlar. Vænta nógvar frískúlar afturat í Føroyum ­ Flyta vit skúlaaldur­ in eitt ár niður, høvdu vit vunnið tað fleirfalt aftur, heldur Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna í mentamálum Fólkaskúlin Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Helena Dam á Neystabø heldur vit eiga at gagnnýta tær lærumøguleikar, sum seks ára gomul børn hava. Tað førdi hon fram í Løgtinginum, tá ið aðal­ orðaskiftið var í Løgtingin­ um um føroyskt mál. Landsstýriskvinnan helt, at í hesum sambandi eigur Løgtingið at semjast um um, at fólkaskúlin er tað økið, sum størsti dent­ urin eigur at verða lagdur á í royndunum at tryggja málinum eina framtíð. Og ein viðkomandi spurn­ ingur í hesum sambandi er, nær børnini skulu byrja í skúlanum og her helt lands­ stýriskvinnan, at vit kunnu akkurát gera sum onnur lond hava gjørt og lata børn­ ini byrja í skúla, tá ið tey eru seks ára gomul, altso eitt ár fyrr enn tey gera nú. ­ Vit kunnu skipa fyri, at lata børnini byrja í for­ skúla tá ið tey eru seks ára gomul, segði hon. ­ Vit vita, at tá ið børn eru fimm ella seks ára gomul, taka tey serstakliga lætt ímóti lærdómi, tí tær læra mál hundrað ferðir betri enn eldri. Og tað er klárt, at vit skulu gera gagn av tí næminum, børn­ ini hava í tí aldrinum. ­ Eg haldi, at fluttu vit skúlaaldurin eitt ár niður, høvdu vit vunnið tað fleir­ falt aftur. Hon sigur sigur, at hetta merkir ikki at so lítil børn skulu fáa gamalsliga pults­ undirvísing í høvdið. ­ Men tey eiga at fáa rætt til at koma í eitt umhvørvi, har tað ber til at læra um mál, um tøl og um framburð, segði Helena Dam á Neysta­ bø. Børn skulu byrja í skúla eitt ár fyrr - Fimm, seks ára gomul børn læra mál hundrað ferðir betri enn tey eldru og tað eiga vit at gagnnýta, heldur Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna í mentamálum Fólkaskúlin Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Kommunusamskipan Før­ oya ávarar ímóti ætlanini hjá samgonguni at umskipa fólkaskúlan, so at vit fáa færri og størri skúlar. Tað fer at gera viðurskiftini upp aftur fløktari og ógreiðari enn tey longu eru nú. Tað sigur Kommunusam­ skipanin í eini viðmerking, til uppskotið, sum Helena Dam á Neystabø fyrireikar at leggja fyri Løgtingið. Kommunusamskipanin tekur undir við yvirskipaða námsfrøðiliga og fíggjarliga endamálinum. Men sum uppskotið ligg­ ur nú, hevur tað so nógvar bygnaðarligar og fólkaræði­ ligar vansar og skeivleikar við sær, at fólkaskúlin verð­ ur uppaftur fløktari, hvat uppgávu­ og ábyrgdarbýtið viðvíkur. ­ Talan er um so grund­ leggjandi viðurskifti, at Kommunusamskipan staði­ liga ávarar ímóti at leggja fyriliggjandi uppskot fyri tingið, tíansheldur at sam­ tykkja tað. Eitt, sum Kommunuskip­ anin átalar, er, at ætlanin er at umskipa skúlabygnaðin, áðrenn greitt er, hvussu ætlaði kommunubygnaður­ in skal síggja út. Tí fer nýggi skúlabygnað­ urin helst ikki at samsvara við nýggja kommunala bygnaðin. Kommunusamskipanin heldur, at kann ætlanin at umskipa skúlan ikki bíða eftir ætlanini at broyta kommunubygnaðin, fer skúlin fyri tað mesta at verða skipaður sum komm­ unal samstørv. ­ Í dag er fólkaskúlin tví­ býttur millum land og kommunur, og hetta er við til at skapa eitt ógreitt upp­ gávu­ og ábyrgdarbýti á fleiri økjum, staðfestir Kommunusamskipanin. Verða kommunurnar nú tvingaðar at samstarva tvørt­ ur um kommunumark, verð­ ur uppgávubýtið herheftir trýbýtt ímillum landið, kommunurnar og tað komm­ ununala samstarvið. Kommunusamskipanin metir, at hetta verður at gera skipanina uppaftur ógreiðari. Ger fólkaskúlan fløktari enn hann er í dag Kommunusamskipan Føroya væntar eina mótreaktión upp á ætlanina hjá landsstýriskvinnuni í mentamálum at miðsavna allan fólkaskúlan í færri og størri skúlar Savnsmynd Vit umboða nú er kosið besta vetrardekkið á øðrum ári Sosialurin / KvR 34 18 00 BILVERKSTAÐIÐ v/Hans Jacob Kollsker · Á Hjalla · Tel. 31 10 13 · Fax 32 10 15 · www.kollsker.com Vit umvæla ALLAR skaðar og ØLL bilmerki ÓKEYPIS SPORING VIÐ KEYP AV DEKKUM www.kollsker.com