hósdagur 25. februar 2010síða 4

4 tíðindi Nr. 39 - 25. februar 2010 Hon krevur nú, at kommunan á Sandi setir tiltøk í verk við brestin fyri at bjarga lívinum í Sandsvatni, áðrenn tað er ov seint Dálking Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tað er kommunan sum hevur skyldu til at syrgja fyri, at alt lív í Sandsvatni ikki kódnar í dálking. Tað staðfestir Annika Olsen, landsstýriskvinna í innlendismálum. Og hon harmast um, at Sands Kommuna í fleiri ár hevur misrøkt sína skyldu á umhvørvisøkinum, so at kloakkir og onnur manna­ skapt dálking ikki endar í Sandsvatni. Sandsvatn er nú so illa dálkað, at tað stendur um lív og metingarnar vísa, at tað ganga bara heilt fá ár, so at alt lív í vatninum týnt. Hendir tað, er ov seint at seta tiltøk í verk tí tá er vatn ið steindeytt. Hetta hevur verið kunnugt í fleiri ár og á tingfundinum mikudagin vildi Bjørt Sam­ uelsen, tingkvinna, hava at vita, hvat landsstýrið hevur gjørt fyri at syrgja fyri, at spillvatn og onnur dálking ikki rennur í Sandsvatn. Hon veit av, at tað er ábyrgdin hjá kommununi at syrga fyri at umhvørvið ikki verður dálkað, men hon undraðist á, at lands­ stýrið ikki hevur lagt størri trýst á Sands Kommunu fyri at fáa hana at taka sína skyldu í álvara á hesum øki. Ikki nøktandi Eisini Annika Olsen stað­ festir, at tað er kommununan, sum hevur ábyrgdina á økinum og at Um hvørv is­ stovan skal hava eftirlitið, at kommunurnar halda sín­ ar skyldu. Hon sigur, at Um hvørvis­ stovan tekur málið í størsta álvara og í næstu viku fer Umhvørvssstovan til Sands at tosa við kommununa um málið og tað verður fylgt neyvt við gongdini og um komm unan fær viðurskiftini í rættlag. – Tað er ikki nøktandi, at Sands Kommuna sum ábyrgdarhavari og um ­ hvørv ismyndugleiki á stað­ num, ikki tekur trupul leikan um dálking á Sandsvatni í størri álvara, hartaði lands­ stýriskvinnan kommunu­ stýrið á Sandi. Og hon legði afturat: – Tað er ikki nøktandi, at kommunan onki ger við ítøkiligu dálkingar keldur­ nar við Sandsvatn, sum eru spillvatn frá meginskúlanum og tæðing hjá bøndrunum. Og hon legði dent á, hvussu avgerðandi tað er at steðga hesum dálkingar­ keldunum. – Tá ið kommunan hevur fingið hesi viðurskifti í rætt lag, verður mett um støð una fyri at vita um tað er nøktandi. – Ein oyðilagdur bygning­ ur kann byggjast uppaftur. Men er eitt nátúruøki fyrst oyðilagt, bjargast tað ikki aftur. Hon legði afturat, at tað er tann ósjónliga dálkingin, sum er tann hættisliga. – Tí er tað avgerðandi at fáa viðurskiftini í sambandi við Sandsvatn í rættlag og tað við brestin og vit fara at fylgja málinum neyvt, segði landsstýriskvinnan. Gevur ikki atkvøður Hon helt, at ein orsøk til at umhvørvið ikki hevur verið raðfest so frammaliga, er, at tað gevur fleiri atkvøður at byggja skúlar, barna­ garðar og annað. At fáa kloakkviðurskiftini í rættlag er kansa ikki tað besta valagnið. – Men her má vend koma í og umhvørvið má fáa fremstu raðfesting, segði hon. Hon vísti eisini á, at kloakkarbeiði er serstakliga arbeiðsskapandi og tí mátti tað verið eitt gylt høvi hjá kommunum runt um í hes­ um døgum at raðfest kloakk irnar, tí tað fær nógv­ ar hendur í arbeiði. Bøndurnir dálka illa Gerhard Lognberg vísti á, at sandoyingar eru komnir rættiliga væl áleiðis at binda kloakkirnar frá Meg­ inskúlanum í rør, so at tað ikki longur verður veitt í vatnið og heilt skjótt er tann dálkingarkeldan sostatt burt ur. Men sambært Gerhard Olsen er tann stóri syndarin land búnaðurin framvið vatn inum. Serliga er tað tæðingin og tað, sum rennur úr køstunum, sum dálkar vatnið rættiliga illa, tí ein stórur partur av tøðunum renna lúkst í vatni, segði løg tingsmaðurin. Onkur annar nevndi eisini, at tað, sum rennur frá handilstøðunum, dálkar eisini rættiliga illa. Sum skilst eru tað eisini 17 húsarhald, sum hava sínar kloakkir rennandi í Sandsvatn. Í ár verður munandi minni arbeiði hjá hand verkarum av at um væla almennar bygn ingar. Men pen ingurin, sum er tøkur, skal til arbeið­ is sum skjótast ArbeiðsskApAnDi tiltøk Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Pengingurin, sum er settur av á fíggjarlógini til at um væla almennar bygn­ ingar fyri, røkkur ikki langt. Sostatt skulu handverk­ arar ikki dúva upp á, at umvæling av almennum bygningum skal bjarga teimum árinum. Tað kom fram í Løg­ tinginum mikudagin, tá ið Eyðgun Samuelsen, ting­ kvinna, vildi hava at vita, hvussu verður við játtanini til at umvæla almennar bygningar fyri. Eitt, hon sipaði til, er, at í fjør gekk so seint at fáa sett skjøtil á, at í september var minni enn ein millión brúkt og hon vildi skumpa undir, at arbeitt verður skjótari í ár. Annika Olsen, lands­ stýriskvinna vísti á, at at í ár eru 17 milliónir játtaðar til at umvæla almennar bygn ingar og tað røkkur ikki langt. Í fjør vóru 12 milliónir settar á til at halda al ­ mennar bygningar, um ­ framt 17 milliónir til bjálv ing. Men harafturat hevði hvør stovnur og hvørt ráð eisini eina ser­ staka játtan til umvæling. Sostatt er talan er um eina munandi skerjing í ár. Men hon legði dent á, at berast skuldi munandi skjótari at í ár enn tað var í fjør og arbeiðini skulu helst byrja longu tíðliga í vár. Higartil eru fyribils rað­ festingar gjørdar fyri 10 milliónir av teimum 17 milliónunum, sum eru til taks. Og tær verða býttar so ­ leiðis, at Búnaðar depilin, skal umvælast fyr 1,9 milli ón og Tilbúgv ingar­ stovnurin, Menta mála ráð­ ið, Prestagarðurin á Tod­ nesi á Sandi og Heilsu­ mála ráðið skulu umvælast fyri 1,5 millión hvør. Harafturat skal sjón dep­ ilin umvælast fyri 1,2 millión og Skúlin á Trøðni skal umvælast fyri 900.000 krónur. Annika Olsen staðfestir, at virðið á almennum bygningum er fallandi, tí teir verða ikki hildnir. Og játtanin, sum nú skal brúkast til umvælingar, skal raðfestast soleiðis, at peningurin fyrst og fremst skal brúkast so, at bygn­ ingarnir verða varðveittir og ikki farast. Men oftast eru orkusparandi tiltøk við í umvælingini. Skal finna 24 milliardir Danmark kann ikki halda fram við at hava einar 90 milliardir krónur í halli sum í ár, tí tað er meiri, enn reglurnar hjá ES loyva limalondunum. Tí skal Claus Hjort Frederiksen, fíggjar mála ráð­ harri, fram við tættkambinum, og ikki ein einasta ráðstova sleppur undan sparingum. Ráðharrin sigur, at tað almenna hallið skal skerjast 24 milliardir krónur tey næstu trý árini frá 2011 til 2013, og at tað skal gerast við størri inntøkum ella minni útreiðslum. Tað fjórða árið skal tað almenna spara átta milliardir krónur eyka, sigur fíggjarmálaráðharrin. Dýr flogferð Rutuflogfarið hjá Air Greenland, sum var á veg úr Grønlandi til Danmarkar fyrradagin, noyddist at broyta kós og at millumlenda í Keflavík í Íslandi. Orsøkin var, at ein ferðamaður bleiv so illur í sær, at manningin helt tað ikki vera ráðiligt at halda fram til Keypmannahavnar við honum. Flogskiparin valdi tí at millumlenda í Íslandi, har løgreglan kom umborð eftir manninum. Hann sleppur tó ikki so, tí sambært Air Greenland fær maðurin eina rokning upp á í minsta lagi 100.000 krónur. Vilja hava lív í 17 millliónir Annika Olsen, landsstýriskvinna í innlendismálum, er sera misnøgd við, at Sands Kommuna ikki hevur røkt sína skyldu og hevur gjørt meiri fyri at bjarga lívinum í Sandsvatni Mynd: Jens Kr. Vang Annika Olsen leggur trýst á sandoyingar