týsdagur 9. mars 2010síða 4

4 tíðindi Nr. 47 - 9. mars 2010 Løgmaður tvíheldur um, at ósemjan ímillum samgonguflokkarnar um fíggjarlógina fyri næsta ár, er ikki størri enn tær plaga at vera og tí verður semja eisini funnin í ár Fíggjarpolitikkur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Hetta er ikki øðrvísi enn tað plagar at vera! Kaj Leo Johannesen, løg- maður, dugur ikki at síggja, at ósemjan ímillum sam- gonguflokkarnar um fíggjar- lógina fyri næsta ár, eru verri enn tær plaga at vera, tá ið fíggjarlógir skulu gerast. Og hann ivast onga løtu í, at samgongan verður klár at leggja fíggjarkarmarnar fyri 2011 fyri Løgtingið tann 1. apríl, sum er seinasta evstamark. Seinastu dagarnar hevur Jóannes Eidesgaard, lands- stýrismaður í fíggjarmálum lagt sítt uppskot fyri sam- gonguna, har hann bæði mælir til sparingar og at avgjøld av ymsum slagi verða hækkað. Hinvegin vil Fólkaflokk- urin ikki hoyra talan um at hækka avgjøld og í Rás2 í gjár váttaði Jørgen Niclasen, formaður Fólkafloksins, at ósemjan ímillum samgongu- flokkarnar er djúpari hesu- ferð, enn tær hava verið og hann vildi ikki útihýsa nývali. Mótbrekkan er ikki so brøtt Men alt hetta vil løgmaður ikki kennast við. Hann váttar, at Fólka- flokkurin hevur gjørt sínar viðmerkingar til uppleggið hjá landsstýrismanninum í fíggjarmálum, men talan var ikki um eitt beinleiðis uppskot. Men eins og Fólkaflokk- urin hevur gjørt sínar við- merkingar, hevur eisini Sambandsflokkurin gjørt sínar viðmerkingar - Eg ivist ikki í, at tá ið samgonguflokkarnir seta seg saman, fara sjónarmiðini hjá teimum ymsu flokkun- um at renna saman. Hann er serliga styrktur í hesi trúnni eftir at Búskap- arráðið legði sína frágreið- ing fram í gjár. - Frágráðingin vísir at glottar eru fyri stavn og at mótbrekkan er ikki so brøtt, sum vit hildu fyri einum hálvum ári síðani, sigur Kaj Leo Johannesen. Búskaparráðið mælir til, at almennu útreiðslurnar mugu ikki hækka meiri enn 2% um árið tey næstu árini. - Fyri einum hálvum ári síðani varð niðurstøðan, at almennu útreiðslurnar mugu lækka 2% um árið, so nú sær munandi ljósari út. Harafturat skulu politisk tiltøk setast í verk fyri 100 milliónir um árið hesi næstu trý árini. - Samstundis eru tekin um, at vøkstur er í búskap- inum og endamálið er fram- vegis at hava javnvág á fíggjarlógini um nøkur heilt fá ár. Sparingar og hægri inntøkur Løgmaður sigur, at javnvág- in skal fáast í fíggjarlógina bæði við sparingum, hækk- andi inntøkum og við bygn- aðarbroytingum. Men hann vil ikki greiða frá smálutunum. - Tað fara vit tríggir sam- gonguflokkarnir at finna semju um næstu tíðina, sigur hann. Hann sigur, at sjálvandi verður tað tórført, men vilj- in at finna semju er stórur og flokkarnir eru ábyrgdar- fullur og kenna avbjóðing- arnar, so hann ivast ikki í, at tað tað fer at eyndast. - Tað eru nøkur helt fá, grundleggjandi viðurskifti, sum flokkarnir eru ósamdir um, men tað finna vit semju um. Men tað er greitt, at verður lorað onkra staðni, skal tað inn aftur eina aðra- staðni, tí talið á síðstu reglu skal passa. Hinvegin leggur hann dent á, at tað verður ikki talan um at skerja heilsu- verk, almannaverk, skúla- verk og aðrar grundleggjandi vælferðartænastur. Mugu fylgja serfrøðini Men nú hevur Fólkaflokk- urin sagt kortanei til summi tilmæli frá Búskaparráðnum eitt nú tilmælini um at hækka avgjøld á vinnulív og á einstaklingar. Flokkurin sigur eisini kortanei til at avtaka sjómannafrádráttin. - Tað er í lagi, at flokkarnir í útgangsstøðinum siga kortanei til ymisk tiltøk. Men vilja vit ikki fylgja ser- kunnleikanum, mugu vit eisini gera okkum greitt, hvat tað er fyri eitt samfelag, vit vilja hava. Hann staðfestir eisini, at Fólkaflokkurin hevur sagt seg sinnaðan at leggja seg upp at tilmælinum hjá Búskaparráðnum. - Tað fegnist eg um, tí nú vænti eg eisini, at Fólka- flokkurin ger tað, tá ið Búskaparráðið mælir til at hækka ymisk avgjøld, bæði hjá vinnulívinum og hjá meiniga borgaranum. - Men nú er tað ikki sagt, at øll tilmælini hjá Búskaparráðnum verða sett í verk. Verða onkur tilmælið strikað, mugu onnur tiltøk setast í verk, sum geva tað sama fíggjarliga úrslitið, tí endaliga úrslitið á fíggjar- lógini skal vera tað sama, sigur Kaj Leo Johannesen. Vit verða klár til fyrsta apríl - Tað er ikki verri í ár enn tað plagar at vera og tí finna vit eisini semju hesuferð, sigur Kaj Leo Johannesen, løgmaður Tað er synd, at Magni Laksáfoss altíð er so fornermaður, heldur løgmaður SamgonguStev Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Eg fari ikki at útskriva løgtingsval í ótíð. Tað staðfestir Kaj Leo Johannesen, løgmaður. Seinastu dagarnar eru kom- ið fram í ljósið, at ósemjan ímillum samgonguna um fíggjarpolitikkin er rættiliga stór. Serliga sjónskt var tað á Rás2 í gjár, tá ið Jørgen Niclasen, formaður Fólka- floksins, var meiri svart- skygdari enn hann plagdi. Hann segði seg vóna eina semju, men viðgekk, at hann hevði onki at hava tað í og hann kundi ikki útihýsa, at tað verður neyðugt við vali. Fyrr í vikuni staðfesti Magni Laksáfoss í Sosialinum, at tað er neyðugt við broytingum í samgonguni, tí hendan sam- gongan hevur mist trúvirðið og er ikki før fyri at loysa trup- ulleikarnar. - Nýval er ikki ein møgu- leiki, eg hugsi um. At útskriva nýval metir Kaj Leo Johannesen sum at stinga halan ímillum beinini og tað er ímóti hansara prin- sippum. - Veljarin hevur okkum ábyrgd og mótvegis veljar- unum er tað ikki rætt at stinga halan ímillum bein- ini, tá ið tað lotar ímóti. - Vit eiga at gera tað til okkara meginreglu, at eitt valskeið varar í fýra ár. Men kann tað koma upp á tal at umskipa samgonguna og fáa onkran flokk uppí, sum er meiri sinnaður enn Fólkaflokkurin at áseta til- feingisgjald, avtaka sjó- mannafrádrátt og vil hækka avgjøld á vinnu og einstak- lingar? - Tað havi eg onga við- merking til, men tað er greitt, at vit mugu øll lyfta í felag, sigur Kaj Leo Johannesen. Synd fyri Magna Hann er heldur ikki samdur í, at samgongan hevur mist trúvirðið. - Seinasta veljarkanningin vísti júst tað øvugta, tí vit hava varðveitt okkara undir- tøku, sum ein av kanska tveimum, trimum stjórnum í øllum Evropa. - Tað er harmiligt, at ein evnaríkur politikari Magni Laksáfoss er so fornermað- ur, at hann heldur vil stinga kílar inn í samgonguna, heldur enn at lyfta saman við okkum. Hinvegin staðfestir Kaj Leo Johannesen, at teir pol- itikarar, sum ikki vilja lyfta saman við restina av sam- gonguna, men eru í sjálv- drátti, hava heldur onga ávirkan á førda politikkin, so einfalt er tað. - Tann, sum er í samgongu, tekur eina byrgd á seg og tað eiga vit at liva upp til. Løgmaður stingur ikki halan ímillum beinini Darling eigur málið Bretski forsætisráðharrin, Gordon Brown, fer ikki at taka sær av trætuni millum íslendingar og bretar um, hvussu íslendingar skulu endurrinda Icesave-skuldina. Sunnudagin mælti íslendski forsetin, Ólafur Ragnar Grímsson, bretska forsætisráðharranum til at fara inn í málið fyri at fáa gongd á. Men talsmaðurin hjá Gordon Brown svaraði í gjár, at Alistair Darling, fíggjarmálaráðharri, hevur málið um Icesave um hendi, og at samráðingarnar við Ísland hoyra undir fíggjarmálaráðið. Meiri ognarskatt OECD heldur ikki, at teir politisku myndugleikarnir í Noregi hava gjørt nóg mikið fyri at tálma avleiðingunum av búskaparkreppuni. Paul O’Brien, búskaparfrøðingur hjá OECD, segði í gjár, at tað almenna kann spara á ymsum økjum, og hann nevndi sum dømi, at Noreg hevur lutfalsliga nógvar smáar skúlar og lutfalsliga nógv smá sjúkrahús samanborið við onnur lond. OECD- búskaparfrøðingurin helt ikki, at norsku politikararnir kunnu hækka tann vanliga skattin, men hann helt tó, at norðmenn kunnu rinda meiri ognarskatt. Men tað ætlar stjórnin ikki, sigur Sigbjørn Johnsen, fíggjarmálaráðharri.