fríggjadagur 19. mars 2010síða 10

10 tíðindi Nr. 55 - 19. mars 2010 Samstundis sum Føroya Banki boðar frá einari ætlaðari navnabroyting, er bankin í USA fyri at vitja møguligar íleggjarar. Í morgun eru stjórarnir í Føroya Banka komnir til Íslands, har teir skulu hava nakrar fundir við pensjónskassar og aðrar áhugaðar íleggjarar ÍLEGGJARAR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Føroya Banki vitjar í hesum døgum møguligar íleggjarar í USA. - Hóast vit eru ein lut- falsliga lítil fyritøka, og vit arbeiða á einum lutfalsliga lítlum marknaði, so eru vit skrásettir á altjóða virðis- brævamarknaðinum í Keyp- mannahavn. Partabrøvini verða handlað hvønn dag, og partabrøv kenna jú eingi landamørk, og um íleggjarin er í Føroyum, Keypmanna- havn ella í USA, so hugsar hann á sama hátt, sigur Janus Petersen, forstjóri í Føroya Banka tá vit fingu fatur á honum í telefonini úr New York í gjár. Hann hevur verið í USA á kunningarferð saman við Suna Schwartz Jacobsen, og hann sigur, at í løtuni er stórur áhugi fyri Føroya Banka partabrævinum. - Eitt partabræv er sum einhvør onnur vøra, sum verður keypt og seld, og sum allar aðrar vørur skal eitt partabræv eisini markn- aðarførast, og tað er hetta, vit gera í USA í løtuni, sigur Janus Petersen. Uppgávan er at skapa áhuga og vitan um parta- brævið Føroya Banki, tí tað er ein fortreyt fyri, at íleggj- arar fáa vitan um parta- brævið. - Eg haldi, eg kann siga, at áhugin er rímiliga stórur fyri partabrævinum. Vit hava vitjað 15 ymiskar stór- ar íleggjarar í fimm ymisk- um býum, millum aðrar New York, Boston og Phila- delphia, og eg haldi, at áhugin er stórur, sigur Janus Petersen. Stórur íleggjari Sum flestøllum kunnugt var tað júst í USA, at altjóða fíggjarkreppan, sum herjar allan heimin, byrjaði við sonevndu SubPrime lánun- um, men hendan kreppan er við at hasa av so spakuliga. - Ja, tað haldi eg vit kunnu siga. Nú hevur partabrævið hjá Føroya Banka havt eitt støðugt tíðarskeið, har kursirnir hava laga seg væl, og tað kemst av, at íleggjararnir eru varðugir við, at bankin er lutfalsliga væl fyri, og hevur klárað seg lutfalsliga væl gjøgnum fíggjarkrepp- una, sigur Janus Petersen. Hann sigur, at bankin eisini hevu fingið lutfalsliga nógvar nýggjar stovnsligar íleggjarar, tað vil siga pensjónskassar og stórar altjóða íleggjarar at gera íløgur í Føroya Banka. - Og tað er jú við til at hjálpa upp á, at partabrævið verður handlað nógv soleið- is, at kursuin er hin rætti. Millum annað hava vit fingið ein av heimsins stør- stu íleggjarum, Wellington, sum nú eigur umleið fimm prosent av Føroya Banka, sigur Janus Petersen. Onnur lond eisini Talan er tó ikki um nýggj partabrøv, sum bankin hevur útskrivað. - Nei. Eitt partabræv er sum ein handilsvøra, og tá tú keypir eitt partabræv er endamálið, at tú skal fáa ein vinning, og tað ger tú við at selja, tá kursurin er farin upp. Skal kursurin fara upp, skal tað eisini verða onkur, ið vil keypa, og tí er tað av týdningi, at partabrøvini verða marknaðarførd og gjørt verður vart við, at tað er ein góð íløga, sigur Janus Petersen. Tí er tað ein fyrimunur, at handlað verður so nógv sum gjørligt við parta- brøvunum. - Tað er einasti mátin at skapa eitt áhugavert parta- bræv fyri partaeigararnar, og tað er hetta, vit gera í USA, sigur Janus Petersen. Onnur lond enn USA standa á listanum yvir lond, sum skulu vitjast. - Vit fara í morgin til Ísland, har vit skulu hava fundir við pensjónskassar og onnur. Vit hava verið í Keypmannahavn og vit umhugsa hini norðanlondini eisini. Tað er vanligt eftir at hava kunngjørt ein árs- roknskap at vit fara runt til íleggjarar og gera vart við okkum, og tað er nakað, vit eisini hava gjørt onnur ár, sigur Janus Petersen, for- stjóri í Føroya Banka. Vitja íleggjarar í USA Partabrøvini hjá Føroya Banka hava stóran áhuga millum íleggjarar kring í heiminum í løtuni, sigur Janus Petersen, ið hevur ferðast kring í USA á kunningarferð Amerikansku myndugleikarnir vórðu ávaraðir um, at alt ikki ruggaði sum tað skuldi hjá Lehman Brothers so tíðliga sum 1. mars 2008 FÍGGJARKREPPA Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Børsen skrivar, at ameri- kansku myndugleikarnir langt framman undan Lehman-kollapsinum vórðu ávaraðir, men bæði fíggjareftirlitið og ameri- kanski tjóðbankin lótu ikki hesar ávaringar við seg koma. Tað hevur sett ferð aftur á kjakið um, hvussu nógv myndugleikarnir vistu um støðuna í bankanum, sum umvegis sítt krakk setti í gongd á tað, sum seinni skuldi gerast til altjóða fíggjarkreppuna, sum hevur kostað milliardir av krónum og milliónir arbeiðsleys. Ávaringin kom frá kappingarneytunum í Merril Lynch, ið júst av kappingarávum setti seg í samband við kappingar- eftirlitið um roknskapar- skipanina, ið Lehman Brothers nýtti viðvíkjandi teirra likviditeti. Vit byrjaðu at fáa tele- fonuppkall frá íleggjarum og fyritøkum um skuld okkara. Tá vit ikki trúðu tølunum hjá Lehman, og hildu, at teirra útrokningar vóru skeivar, settu vit okk- um í samband við myndug- leikarnar, sigur ein fyrr- verandi starvsmaður hjá Merril Lynch, ið nú starv- ast hjá einum øðrum stór- banka, við Financial Times. Útrokningarskipanin hjá Lehman Brothers fekk tað at síggja út til, at bankin hevði besta likviditetin í fíggjarverðini, og tað høvdu starvsfólk hjá Merril Lynch ilt við at trúgva. Í tilgongdini umhugsaði Merril Lynch eisini at skifta útrokningar- skipan, fyri at standa sterk- ari á pappírinum í kappingini. Amerikanska fíggjar- eftirlitið hevur ikki vilja gjørt viðmerkingar til Financial Times, og New York Fed hevur ikki fingið staðfest, um ein samrøða við Merril Lynch er farin fram ella ikki, skrivar danska blaðið Børsen. USA ávarað um Lehman-kollaps Burtur við skattasteðginum Fyri fyrstu ferð mælir ein meiriluti av danska fólkinum stjórnini til at seta skattasteðgin úr gildi. Sambært einari meiningakann- ing, sum Megafon hevur gjørt fyri Politiken og TV2, siga 53 prosent, at tað hevði verið eitt gott hugskot at sett skattasteðgin úr gildi. 37 prosent halda, at hann skal ikki takast av. Lars Løkke Rasmussen, forsætisráðharri, hevur tó ongar ætlanir um at sleppa skattasteðginum. Hann sigur við TV2, at stjórnin heldur fast um skattasteðgin, og at tað hevði verið skeivt at hækka skattin í einari krepputíð. Sosialdemokratarnir og SF hava sagt, at tað er neyðugt við broytingum í verandi skatti, um danir skulu varðveita vælferðarsamfelagið. Funnu kavbát á botni Norska sjóverjan hevur funnið vrakið av einum kavbáti og 180 favna dýpi í Byfjørðinum við Bergen. Enn er ikki staðfest, hvør kavbáturin er, at men sjóverjan heldur, at talan er um týska kavbátin U-1053, sum sakk undir einari royndarkaving tann 15. februar í 1945. Skjøl vísa, at 45 mans vóru umborð á U-1053, tá hann fór til botns, og óvátt- aðar upplýsingar benda á, at nakrir norskir skipa- smiðir vóru umborð undir royndarkavingini, skrivar Aftenposten. Sjóverjutalsmaðurin sigur, at ongar ætlanir eru um at taka vrakið upp av botni.