mikudagur 31. mars 2010síða 11

11 tíðindi Nr. 63 - 31. mars 2010 - Í eini tvey ár hava útróðr armenn her suðuri gramt seg um, at teir mugu rýma und an makreli. Eg havi biðið teir gjørt bátar nar út og fara at fiska. Havi hoyrt um bónda í Hetlandi, sum í fjør fiskaði 70 tons av makreli, með an hann passaði land- bún aði n, sigur Viberg Søren sen Makrelur Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í fjør heyst varð skipað fyri fundi á Tvøroyri, har út ­ róðr ar menn í oynni saman við eitt nú vinnulívsfólki tos aðu um møguleikarnar at veiða makrel við dorg í før oyskum sjógvi. Seinnu ár ini hevur tað nevniliga víst seg, at nógvur makrelur er í okkara sjógvi í summar­ hálvuni. Onkur filmur varð víst ur sum lýsir, hvussu aðr ir fiska makrel við dorg. Á fundinum var eisini um boð fyri Delta Seafood sum segði, at felagið er sinn að at hjálpa útróðr ar­ mon n um, sum kundu hugs­ að sær at gjørt royndir við veiði í summar, at sleppa av við fiskin. Er okkara Formaðurin í Føroya Reið­ a ra felag, Viberg Søren sen, var eisini við á hesum fundi. Hann hevur áður ver­ ið forsprákari fyri alter na­ tiv ari veiði, og tað vóru eisini Viberg Sørensen og Mann bjørn Solmunde, sum tíðliga í nítiárunum fóru at royna við gørnum eftir hav­ tasku. ­ Sjálvandi skulu vit fiska makrel, sum kemur í før­ oysk an sjógv. Fiskur, sum svim ur her, er okkara, og tað er sjúkt ikki at fiska úr stovninum. Viberg heldur, at soleiðis, sum gongdin við makreli hev ur verið seinnu árini, bend ir mangt á, at veiða við dorg saktans kann gerast eitt munandi íkast hjá okk­ ara útróðrarmonnum. ­ Aðrir fáa nógv burturúr hesum, og norðmenn hava fisk að nógv túsund tons um árið í fleiri ár. Mær er eisini sagt, at ein bóndi í Hetlandi fiskaði 70 tons av makreli í fjør, meðan hann annars pass aði landbúnaðin, sigur hann. Til verka Viberg Sørensen ivast onga løtu í, at tað verða fleiri, sum fara at fiska makrel í summ ar, og hann ivast held ur onga løtu í, at fleiri mót tøku kunnu skipast á landi, um tað fyrst vísir seg, at makrelur verður at fáa. ­ Eg havi fylgt hesum máli, og eg havi lurtað eftir, hvat menn siga. Sum eg havi skilt, er ógvuliga nær­ liggjandi, at móttøkur av makreli kunnu skipast bæði sunnanfyri, vestanfyri og norð an fyri. Formaðurin í Reiðara­ felag num heldur, at tað tí bara er at koma í gongd hjá monn um. ­ Onkur skal seta hol á og slóða fyri, og eg eri rættiliga sann førdur um, at hetta verð ur gjørt í summar. Tað er neyðugt yvirfyri ætlaðum mót tøkum at prógva, at makrelur er og kann fiskast við dorg, soleiðis sum alt bendir á og royndir í fjør og fyrraári vístu, leggur hann aftrat. Viberg er onga løtu í iva um, at tá hetta tilfeingið, sum makrelur er, svimur í okkara sjógvi í so stórum nøgd um um summarið, ei ga vit heilt avgjørt at fáa nak að burtur úr hesum. ­ Tað er eingin orsøk til, at vit lata hetta tilfeingið svimja her, sum aðrir eru so al tráðir eftir at fáa hendur á, sigur hann. Ikki óttast Formaðurin í Reiðara felag­ n um heldur, at vit før oy ing­ ar mangan hava lyndi til at kenna okkum so bundnar at gjørdum avtalum, at eingin torir at royna nakað. ­ Vit skulu ikki kenna okk um so bundnar at avtalum við onnur lond, at vit ikki tora at royna nakað. Aðrir eru ikki so bangnir sum vit, og vit eiga heldur ikki at aftra okkum við at gera okkara royndir, sum kunnu koma at fáa týdning. Fiskur, sum svimur í før­ oysk um sjógvi, er okkara, endur tekur hann. Viberg Sørensen heldur, at makrelveiða við dorg saktans kundi verið eitt gott ískoyti hjá okkara útróðrar­ monnum um summarið. Sjúkt ikki at fiska makrel - Vit skulu ikki kenna okkum so bundnar at avtalum við onnur lond, at vit ikki tora at royna nakað. Vit eiga fiskin, sum svimur í okkara sjógvi, sigur Viberg Sørensen, sum sær møguleikar í veiði eftir makreli við dorg Mynd: Vilmund Jacobsen num var at forða fyri frá­ flyting. Tað er einki sum forð ar fyri, at føroyingar bú sit andi í útlondum kunnu sigla við føroyskum fiski­ skip um. Feløgini halda, at neyðugt er at skipa so fyri, at tað loys ir seg at búgva her á lan di, meðan ein siglir við okkara skipum. ­ Ein avtøka av sjó mans­ frá dráttinum kann lættliga gerast ein útreiðsla ­ heldur enn ein inntøka fyri landið, halda Føroya Skipara­og Naviga tørfelag og Maskin­ meistarafelagið. - Ein tanki hevur verið, at reiðarin skal gjalda inntøkutrygdina. Trupulleikin við hesum er, at tað er júst tann veikasti parturin av flotanum, sum hevur størsta tørvin á inntøkutrygdini, nú fiskiskapur og fiskaprísur er á so løgum støði, siga feløgini Mynd: Karstin Vang Flýddi úr Iran til USA Ein týðandi kjarnorkugranskari er flýddur úr Iran til USA og arbeiðir nú saman við amerikonsku fregnartænastuni, CIA. Sjónvarpið ABC sigur, at granskarin, sum eitur Shahram Amiri, hvarv, tá hann var á pílagrímsferð í Saudiarabia í juni í fjør. Amerikanskar keldur siga fyri sjónvarpinum, at USA hevur fingið nógv burtur úr Amiri, ið arbeiddi sum kjarnorkugranskari á lærda háskúlanum í Teheran, til hann flýddi. Amerikanska stjórnin arbeiðir júst nú við at fáa ST­trygdarráðið at samtykkja tiltøk ímóti Iran fyri at noyða landið at sleppa sínum kjarnorkuætlanum. Fleiri skip rænd Somaliskir sjórænarar hava tikið sjey ella átta indisk skip, og teir næstan 100 sjómenninir, sum mannaðu skipini, eru nú fangar hjá sjórænarunum. Eitt indiskt reiðarasamtak eigur skipini, og felagið hevur biðið indiska herflotan um hjálp. Ein talsmaður fyri reiðaríið sigur við blaðið Times of India, at skipini vóru á veg úr Somalia til Dubai, tá tey blivu rænd. Hann sigur, at millum 80 og 100 mans vóru við skipunum, men at reiðaríið hevur ikki havt samband við teir, síðani skipini vórðu rænd. Indiska flutningsmálaráðið sigur, at tað hevur kunnað herflotan um tey rændu skipini.