týsdagur 6. apríl 2010síða 6

Týsdagur 6. apríl 2010 6 Sosialurin RussiskiR kav sneyta við Fø Eirikur í Jákupsstovu Í august mánaði í fjør vórðu russ iskir kavbátar fyri fyrstu ferð í 15 ár sæddir úti fyri Norðuramerikansku eyst urstrondini, men longu tveir mánaðir framm an­ und an vórðu russiskir kjarn orkuriknir kavbátar sædd ir í íslendskum, norsk­ um og í altjóða sjógvi beint uttanfyri norðara markið til føroyskt sjóøki. Økið, har minst tveir kjarn orkuriknir kavbátar hjá russiska herflotanum vórðu sæddir, er± sama øki, sum Føroyar vegna danska ríkið hava gjørt krav upp á. Eftir øllum at døma leit­ aðu russar við fleiri kav­ bátum eftir kolvetni í júst hesum økinum, har Føroyar hava gjørt krav upp á alt ríkidømi í undirgrundini, og alt sum er á sjálvum botn inum í 3000 metra djúpa havøkinum. – Ein óvanlig ferð hjá russ iskum kavbátum hev ­ ur í summar verið í Norð­ ur at lantshavi, skrivar heima síðan hjá Íslendska verju stovn inum. – Tveir russiskir rann­ sókn arkavbátar hjá russ­ iska herflotanum, stuðlaðir av kjarnorkuriknum álops­ og hjálparkavbátum, hava verið í økinum á Norð ur at­ lantsrygginum úr Føroyum til Svalbards. Í norska blaðnum Dag ­ bladet váttar Ellisif Tinna Víðisdottir, stjóri á ís­ lendska verjustovninum, tíð indini um, at kavbátarnir eft ir øll um at døma kann­ aðu møgu leik arnar fyri gassi og olju í økinum. NATO sá bátarnar Kavbátarnir, ið seinasta summ ar vóru norðan fyri Før oy ar, vórðu har mesta partin av juni mánaði og nakrar dagar í juli í fjør. Tað vóru flogfør hjá NATO, sum løgdu til merk is, at kavbátarnir vóru í øki n­ um, og við Dagbladet, segði stjórin á íslendska verju­ stovn inum, at kavbátarnir eisini høvdu verið inni í norsk um og íslendskum øki. Sosialurin hevur roynt at fáa fleiri viðmerkingar frá verjustovninum í Ís­ landi, men haðani vilja tey í dag bert vátta, at tað er møguleiki fyri, at russar hava virksemi í økinum norð anfyri Føroyar, og at tey ikki hava meira at leggja afturat í hesum málinum. Vita onki í Føroyum Hóast íslendingar eftir øll­ um at døma hava rættiliga stóra vitan um, hvat gongur KAVBÁTAR Kjarnorkuriknir kavbátar úr Russlandi eru sæddir beint uttanfyri føroyskt sjóøki fyri norðan. Á júst hesum øki hava Føroyar gjørt krav upp á alt kolvetni. Ellisif Tinna Víðisdottir, stjóri á íslendska verjustovninum, váttar at helst kannaðu russar økið fyri gass og olju Mugu styrkja verjuna Niels Sindal, formaður danska bólkinum í Norðurlandaráðnum, metir tað vera týdningarmikið, at Norðurlondini styrkja um samstarvið sínámillum. Hann hugsar serliga í samband við arktisku økini, men metir tað sama vera galdandi fyri onnur øki fyri norðan. – Vit síggja, at tað eru fleiri og fleiri lond har norðuri sum røra uppá seg. Tað er ein spurningur um suvirenitet, og tí er neyðugt, at mann kann avvísa fremmandum valdum, um teir taka sær rættindi, teir ikki hava. Í tí sambandi er sera týdningarmikið, at Norðurlondini standa saman, sigur Niels Sindal við Sosialin. Hann leggur afturat, at tað sigur seg sjálvt, at Russland hevur áhuga í øllum økinum fyri norðan. – Teir hava eina øgiliga stóra strond, og hava sjálvandi áhuga í havøkjunum, men tað kann gott vera, at russar hava loyvi til at sigla har í altjóða sjógvi, men hví skulu teir vera har millum Ísland og Føroyar?, spyr formaðurin fyri danska bólkin í Norðurlandaráðnum. Um hvørji konkret tiltøk skulu setast í verk hevur Niels Sindal ikki nakað heilt víst boð uppá, men vísir á, at tað kundi verið rættiliga gevandi at tikið støði í Stoltenberg frágreiðingini, og onkursvegna hava eftirlit úr luftini, og síðan avvísa skipum, sum koma ov nær. eij@sosialurin.fo ÁLOPSKAVBÁTAR Kjarnorkuriknir álops- og hjálparkavbátar stuðlaðu tveimum russiskum rannsóknarkavbátum, sum vóru í sjóøkið norðanfyri Føroyar EFTIRLIT Tað er ein spurningur um suvirenitet, og tí er neyðugt, at mann kann avvísa fremmandum valdum, um teir taka sær rættindi, teir ikki hava, sigur Niels Sindal