hósdagur 29. apríl 2010síða 17

nr. 75 · 29. apríl 2010 17 VIKUSKIFTI "Fólk eru málleys av tí gram ni, sum ráddi í teirri saman­ soknu fíggjar skipa nini. Til dømis hava fleiri av teimum íslends ku fíggjar fúr­ stu num verið at síggja á listum yvir heimsins ríkas tu fólk. Teir hava strokið runt í privat flogførum og kappast síná mill um um alt møguligt forfeingiligt fjas. Bólk­ ar sum Duran Duran hava spælt til teirra nýggjársveitslur, og Elton John sang á teirra føðingardøgum." Eisini forsetan á Bessastøðum høvdu útrásarvíkingarnir í sínum parti, skrivar hann. Forsetin fór við teim um um meginpartin av klótuni bara fyri at síggja ein fótbóltsdyst, og í røðum rósti hann ríkmonnunum fyri teirra mót og samanbar teir við hetj ur. At funnist eigur at verða at for s etans leikluti, fingu íslendingar vátt a n um herfyri, tá serlig kanningarnevnd stað­ festi, at hann hevði mora l ska ábyrgd av skræd li num. Allir flokkar sviku Politisku flokkarnir fáa eisini av at vita frá Einari Már Guðmundsson. Leiðar ar nir í sosialdemokratiska flokki­ num, Samfylkingini, endaðu sum búktalarar hjá kapitalismuni, sigur hann. Samfylkingin var meira høgra­ vend enn vinstravend. Øll eftir apan­ in eftir høgrasnaringini hjá Tony Blair hevði við sær, at flokk urin misti sambandið við sína upp runa­ stevnu, ið var at verja tey minni men tu og arbeiðsfólkið. "Hendan gongdin gav tals monn­ unum fyri kapitalismu og liberalismu full komnan frið og óavmarkað al­ boga rúm at gera, sum teimum lysti. Nakr ir av leiðarunum í Samfylkingini hava hálovað ríkmonnunum, stuðl að teimum í teirra sjálvgóða grenji og gjørt tað til sín politikk, at rík menni­ nir skuldu sleppa at ráða yvir øllum, eisini fjølmiðlunum," skrivar hann. Aðrir flokkar fáa av somu skuffu, serliga Sjálvstæðisflokkurin og Framsóknarflokkurin, sum set­ tu fíggjarævintýrið í gongd fyrst í hesi øldini, tá íslendsku bank ar nir vórðu privatiseraðir. Ein av høvuðs­ monnunum í hesi gongd var Davið Oddsson, ið var for sætis ráðharri, tá privati sering ar nar vórðu framdar, og seinni gjørdist tjóðbankastjóri. "Ríkmonnunum tørvaði ein fígginda, og hann funnu teir í Daviði Odds son. Baugur­menninir hava givið Daviði Oddsson skyldina fyri fíggjar kreppuna og ótálmað brúkt sín ar fjølmiðlar til hetta endamál. Davið Oddsson hevur ákært teir fyri gramni og korruptión og brúkt allar sínar oratorisku gávur til at fáa teir at síggja út sum idiotar," skrivar Einar Már Guðmundsson. Valgerður Sverrisdóttir, ein av leiðar unum í Framsóknarflokkinum og fyrrverandi ráðharri í banka­ mál um, sleppur heldur ikki undan. Hon segði, tá bankarnir vórðu privat iser að ir, at talan var um eitt sera stórt fram stig, tí talan var um størstu privati ser ingar í søgu Íslands. Um onkur hættaði sær at tala at gongdini, fór hon bara at brúka seg. "Øll, sum talaðu at, vórðu miston­ ki lig gjørd. Annaðhvørt vórðu tey løgd undir at vera øvundsjúk ella gamaldags. Hesir báðir flokk ar nir, Sjálvstæðisflokkurin og Fram sókn­ ar flokk urin, hava høvuðsábyrgdina av skipanini, og grundina undir skipan ina løgdu teir við gávu­ kvotu skipan ini í fiskivinnuni, har møgu ligt gjørdist at selja fisk, sum enn ikki var fiskaður, og skapa sær eitt privat ríkidømi gjøgnum fólksins ogn," skrivar hann. Ríkmaður angrar onki Stjórin í Baugi, sum nú er farið á húsa gang, Jón Ásgeir Jóhannesson, verð ur eisini nógv umrøddur í bók­ ini. Hann verður lýstur sum ein, ið als onki hevur angrað og enn minni he v ur viljað viðurkent, at atferðin hjá ríkmonnunum var skeiv. "Hesin maðurin stendur treiskliga fast við, at tá teir ikki longur kundu fáa lán til sítt vitloysi, og alt steðgaði upp, ja, so hevði Davið Oddsson, tjóð­ banka stjóri, alla skyldina. Tú kundi freist ast at hugsað, at Jón Ásgeir vaks upp við síni heilt serligu útgávu av Dávids­sálmunum, so nógv sum han sa ra hugsunarháttur melur um Davið," skrivar Einar Már. Íslendski rithøvundurin heldur, at ríkmaðurin brúkar sama hátt at grund geva sum fulli bilførarin, ið sigur, at tað er heilt í lagi at koyra full ur, so leingi tú ikki verður tikin, og um tú so koyrir á ein steyra, hevur steyrin ábyrgdina. Tann síðs­ ti bankin, sum ikki vildi læna mær pengar, var orsøkin til, at eg fór á húsagang, sigur Jón Ásgeir Jóhannes­ son í veruleikanum. "Skulu vit tíma at lurta eftir tí­ lík um tvætli," spyr Einar Már Guðmundsson. "Um eg skyldaði Jón Ásgeir nógvar milliónir, vildi hann so lænt mær uppaftur fleiri millión­ ir? Skuldin hjá bankunum og feløg­ u num var heilt einfalt vorðin so stór, at roknistykkið gekk ikki upp. Tí eru vit vorðin troytt av at hoyra sovorðið møsn," skrivar hann. Hann ynskir eisini løgregluni til luk ku við, at tað eydnaðist henni at seta á stovn eina heilt serliga deild at basa ófriði, tá mótmælini vóru upp á tað mesta í Íslandi, samstundis sum hon spardi á deildini fyri fíggjarligan krimi nali tet. Speiskliga flennur hann at, at løgreglan var ógvuliga nær við at senda boð eftir brynjaðum mann­ ing ar vognum úr Danmark í sam­ bandi við mótmælini. "Týðiligt er, hvønn myndu gleik­ ar nir vilja verja, men at vit eru um at missa landið av hondum, at søgan um lýðveldið, sum varð stovn að í 1944, kanska endar her, bara tí nakrir spekulantar fingu alt ov leysar teymar, er so syrgiligt, at tað er at gráta um. Eg havi sett stóran prís upp á okkara fólkaræði og stoltleikan um sjálvstøðuna, og eg haldi, eg fari at sakna tey," skrivar Einar Már Guðmundsson og skírir at enda atburðin hjá politikarum, bankafólkum og ríkmonnum óviljað landasvik. r úr øskudunga Føddur: 18. september í 1954 í Reykjavík. Bókmentir: Hann hevur skrivað skaldsøgur, stuttsøgur og yrkingasøvn síðan 1980. Bókina "Hvítbókin - kreppan í Íslandi" gav hann út í 2009. Hon er ein hvøss viðmerking um fíggjarliga skrædlið í Íslandi. Virðisløn: Í 1995 fekk hann norðurlendsku bókmentavirðislønina fyri skaldsøguna "Alheimsins einglar."   Einar Már Guðmundsson hevur fleiri ferðir verið í Føroyum og kennir nógvar føroyingar. fakta einar már guðmundsson Ísland í tølum  • Millum 7. og 9. oktober 2008 gav fíggjarkreppan Landsbanka Íslands, Glitnir og Kaupthing banahøgg, og íslendska ríkið yvirtók bankarnar • Fíggjarjavnin hjá bankunum var 10-12 ferðir størri enn bruttotjóðarúrtøkan hjá Íslandi, sum í 2007 var 64 mia. kr. • Javnin hjá bankunum faldaðist fyri skrædlið 20 ferðir í sjey ár, og vøksturin varð fyri tað mesta fíggjaður við útlendskum lánum • Íslendska ríkið hevur átikið sær fíggjarligar skyldur á millum 65 og 85 mia. kr. og mátti tí biðja IMF og fleiri lond um hjálp • Føroyar hava lænt Íslandi 300 mió. kr. Lánið munar ikki nógv, men hevur vakt størst ans í Íslandi, tí tað kom fyrst • Í 2009 fall bruttotjóðarúrtøkan hjá Íslandi við 9,1 prosent Kelda: www.um.dk <http://www.um.dk> og onnur Ríkmenn hava strokið runt í privatflogførum og kappast um alt møguligt fjas. Bólkar sum Duran Duran hava spælt til teirra nýggjársveitslur, og Elton John sang á teirra føðingardøgum