týsdagur 25. mai 2010síða 2

Týsdagur 25. mai · Nr. 85 týsdagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Um vikuskiftið gift ist Simon Kvamm Stine Ellerbæk, ið er tíðindakvinna. Kendi sanganrin í Nephew og Stine eiga sam­ an dóttrina Eli­ nor Kvamm Eller bæk, ið er 3 ár. Brúdleypið var á Samsø og millum gest ir­ nar taldust hinir í Drengene fra Angora, har Kvamm eisini tek ur lut. Eisini vóru onnur gávurík innan satiru og undirhald millum teir 112 gestirnar, ið nærum allir gista á Brundby Hotel, har veitsla hevur verið Hvítu­ sunnudagarnar. At so nógv innan undir­ haldsheimin eru við fær Ekstrablaðið at ivast í, hvørt talan bert er um enn eina upptøku til Krysters Kartel ella Drengene fra Angora. M ikil orðadráttur hevur verið um Heimsatlasið, síð­ an tað á fyrsta sinni kom út á føroyskum í 1993. Í síðstu viku var fundur í Miðlahúsinum við tí í hyggju at fáa fólkið á tal um, hvørja leið vit skulu ganga, nú Føroya Skúlabókagrunnur á øðrum sinni fer at geva út føroyskt heimsatlas. Fyri okkum sum gingu í skúla við donskum og týskum atlasum og landakortum var tað kærkomið at síggja eina føroyska útgávu av heiminum – tí vit hava nógv landa­ og býarnøvn, sum vit heilt nátúrliga skriva á føroyskum: Vit siga Svøríki, Italia, Avstralia og Keypmannahavn, hóast vit í skúlanum lósu Sverige, Italien, Australien og København. Men alt sjálvandi við máta. Tað kann ikki vera nøkur meining í at umseta púra fremmand landa­ og býarnøvn úti í stóru verð til føroyskt bara soleiðis hissini. Fleiri dømi eru nevnd um tað, sum ikki skulu vera endurtikin her. Men at geva nøvnum nátúrligt føroysk snið og endingar, tað er nakað annað. Hinvegin kunnu vit geva Sjúrði Skaale, løgtingsmanni, rætt, tá hann mælir til, at nøvnini verða skrivað við teimum »útihýstu« stavunum, sum løgtingið hevur samtykt at fáa í føroyska stavraðið ­ soleiðis at Chile verður stavað Chile og ikki Kili, og at Mexico verður stavað Mexico og ikki Meksiko. Vit skulu vera fegin um, at vit hava havt so nógv eldhugað stríðs­ fólk gjøgnum tíðirnar, sum hava strembað so mikið, at vit hava varðveitt okkara móðurmál – og enntá endurkonstruerað skrift­ málið. Meðan føroyskt varð talað, so varð danskt skrivað – eyð vitað nógv ávirkað av danska skrift mál­ inum. Hetta eiga vit ikki at forsmáa. Men vit skulu kortini vera varin, at vit ikki fara í hina grøvina, har vit ræðast alt, sum líkist donskum. Føroyska og danska málið eru runnin av somu germansku rót, og tí líkjast tey nátúrliga, tí eiga vit ikki at vera ov fundamentalistisk í okkara uppfatan av góðum føroyskum mál burði. Viðlíkahaldið av føroyska mál inum eigur at snúgva seg um so nógv annað, enn um Kristian eitur Christian ella Viktor eitur Victor. Her eiga vit í nógv størri mun at hugsa um málbygnaðin, um endingar, um ljóðlæru og ikki minst um dialektirnar, sum vit fyri alt í verðini mugu varðveita, tí tær ríka málið og gera tað fjølbroytt. At gera eitt heimsatlas er annað og meira enn málfrøði. Tí er tað so sjálvsagt, at landafrøðin – geografiin – eigur at takast upp á ráð. Fyrsta føroyska heimsatlasið er gott. Men tað ger einki, um útgevarin tekur eitt sindur í egnan barm og á tann hátt ger tað enn betri. At gera eitt heimsatlas er meira enn málfrøði Í morgun varð »spakin« settur í til at byggja nýggja Keypsamtøku í Klaksvík. Teir er farnir undir at taka asfaltið av og annars at gera fyrireikingar til bygging av Keypsamtøkuni, sum skal liggja við Nólsoyar Pálsgøtu niðan fyri býráðshúsini. – Spakin er skiftur út við ein stóran fresara, so as­ faltið kann verða tikið av. Í gomlum døgum hevði flagið verið loyst av av einum haka – so broytist, sigur Dávur Winther, mentanarleiðari hjá Klaksvíkar kommunu, sum hevur tikið myndina. Keypssamtøkan skal byggja um 1100 fermetra stór an handil í Klaksvík. Drúgv tilgongd hevur verið at fáa sett skjøtil á hesa bygging, sum byrjaði sína gongd miðskeiðis í 80­ unum. Men nú er byggingin so byrjað og skal vera liðug um ársskiftið. Á myndini sæst ein gul strípa, sum sigur hvar bygningurin skal standa. HEimurin á føroyskum Stjórin á Rás2 avsannar, at tað er brostið kríggj á millum Rás2 og Kringvarpið, soleiðis sum tíðindini í Útvarpinum annars søgdu leygardagin. Rás2 segði seg hava gjørt eksklusivar avtalur við Víking og EB/Streym um at útvarpa seinnu hálv­ final urnar í kappingini um løgmanssteypið, men Kring­ varpið avvísti, at Rás2 kann gera slíkar avtalur og fáa einkarrætt at útvarpa ávísar fótbóltsdystir. – Eg var kløkkur av at hoyra orðingina um, at tað er kríggj millum Rás2 og Kring­ varpið, tí tað er tað á ong an hátt, sigur Jonhard Hammer, stjóri á Rás2. – Samstarvið millum okkum og Kringvarpið hevur verið betri seinastu tíðina, enn tað ofta hevur verið, og samstarv fer eisini at loysa seg í longra lagi, sigur hann. Hinvegin ætlar Rás2 sær ikki at útvarpa fótbóltsdystir, um Útvarpið eisini er til somu dystir. – Tað er eingin meining í, at vit standa við síðuna av Útvarpinum og út­ varpa fótbóltsdystir, og fer Útvarpið at siga frá seinnu hálvfinalunum í steypa­ kapp ingini, og gera vit tað ikki. Vit gera tað bert, um vit fáa einkarrætt til dystirnar, sigur Jonhard Hammer. – Vit eru tó altíð til reiðar at siga frá dystum, um fe­ løgini ynskja tað, sigur hann. Einki kríggj Gesta­ blíðir muslimar heini olsen kjak á síðu 34 Makrel­ urin sum profilering bjørn kalsø kjak á síðu 13 FK í Klaksvík sett spakan í Simon Kvamm giftur