mánadagur 28. juni 2010síða 2

Mánadagur 28. juni · Nr. 100 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo H óast gott og væl hálvonnur øld er liðin, síðani kongsins einaveldi fall, og Danmark fekk grundlógina, so hava vit fram­ vegis sokallað konstitutionelt monar­ ki – eina stýrisskipan, har vit hava ein monark, sum er bundin av grund lóg­ ini og so at siga einki polit iskt vald hevur – er faktiskt bara til pynt. Tað er so hugaligt at fáa konga­ liga vitjan – og tað fingu vit í gjár, tá Margreta drotning og Hendrikkur prinsur komu á vitjan. Og tey skulu vera hjartaliga vælkomin. Drotn ­ ingin kann gleða fleiri fólk, sum sleppa at heilsa upp á hana – og onnur njóta eisini gott av kongs­ vitjanini, tí um ikki annað, so verður lokala umhvørvið fríðkað til høvið. Hinvegin kunnu vit seta spurn­ ar tekin við, um nøkur meining er í at hava ríkið skipað við kon­ stitu tionellum monarkii. Onnur framkomin lond hava ein forseta í staðin. Hesa skipan kenna vit eitt nú í Íslandi og í Finnlandi. Tey eru eisini glað fyri sín forseta ­ og verða tey troytt av honum, so sleppa tey at skifta hann út. Men tað sleppa vit ikki. Nú drotningin vitjar, so fáa okk ara kosnu fólk frið eina løtu – sleppa frá at stríðast um sparingar og skerjingar – og kunnu kenna seg væl í góðum selskapi í nakrar dagar. Hinvegin so kunnu vit ikki lata vera við at seta spurningin: Hvussu nógv kostar hetta? Man hendan drotningavitjanin ikki kosta føroyskum og donskum skatt gjaldarum gott og væl javn ing­ ina av fólkapensjónini fyri næsta ár, sum landsstýrið hevur stung ið út í kortið? Ella sparingar á skúla­ økinum? Alt er sjálvandi ein spurningur um prioritering. Men ikki bara tað. Vit hava jú eitt demokrati, sum fyrr í mánaðinum kundi hátíðarhalda 161 ára dagin fyri grundlógini. Hvussu ber tað so til, at vit øll ­ frá afturhaldssinnaðum sambandsfólki til víðgongd tjóðveldisfólk ­ leggja okkum fløt fyri monarkinum? Drotningin hevur eisini hesaferð heiðrað fólk ­ bæði vanlig fólk, sum fáa heiður fyri trúgva og drúgva tænastu, men eisini tey, sum fáa sítt bringuprýði, tí tey av tilvild røkja eitt ávíst starv, nú drotningin er her. Tjóðvelidsfólk og javnaðarfólk – næstan øll altso – takka vanliga per prinsipp nei til riddarakross. Tað er sjálvandi ein rørandi heið­ ur, tá ovasti monarkurin pyntar tær bringuna soleiðis, men álv­ ara tos... Hvat er poengið? Er tað fyri at politikararnir skulu vera betri politikarar, ella er tað tí, at teir skulu verða fittari við kongs húsið? Monarki er í øllum førum ikki demokrati. Tað áttu vit sum framkomið fólkaræði at respekterað. Onnur framkomin lond hava ein forseta Týskvøldið verður stóra konsertin við Elton John á Tórsvølli. Seinastu dagarnar hevur verið gjørt klárt til konsertina, og nú manglar bara høvuðspersónurin sjálv ur at koma til landið. Dyrnar á Tórsvølli lata upp klokkan hálvgum seks týskvøldið, og klokkan sjey sessast Elton John við klaverið og fer at spæla í tveir og ein hálvan tíma. Hetta er solokonsert hjá Elton John, og roknað verð­ ur sjálvsagt við, at hann fer at tríva í nógvar av sínum kendu sangum. Rás2 hitar upp til Elton John konsertina allan týs dagin. Sent verður av Tórsvølli fyrrapartin mill­ um klokkan 9 og 11, og aftur seinnapartin frá klokkan 15. Sent verður til konsertin byrjar, og Rás2 fer at varpa fyrsta partin av konsertini beinleiðis út til allar før oy­ ingar. Elton John á pallin klokkan sjey Hósdagin vitjar føroyska songkvinnan Anna Nygaard í SMS í Havn. Hon verður gestur í sendingini Baresso, sum Rás2 sendir millum klokkan 15 og 17, og hon fer at syngja nakrar sangir á Torginum í SMS. Anna Nygaard gav fyri kortum út fløgu í Danmark, og hon hevur verið nógv at sæð í donskum miðlum seinastu tíðina. Anna hevði eisini tvær konsertir í Før­ oy um í mai mánaði, men hetta er fyrstu ferð, at hon framførir live í Føroyum, síðani nýggja fløgan kom út. Prátað verður við Annu Nygaard um nýggju út gáv­ una og avbjóðingarnar, sum liggja fyri framman. Kokkurin Uni Gullfos fer at grilla á par ker ing søkinum hjá SMS, og eisini verð ur okkurt und ir hald til børn ini. Rás2 sendir Baresso send ingina millum klokkan 15 og 17. Neista­ høll í Vestur­ býnum Jógvan arge kJak á síðu 34 Stand­ mynd av sjólátnum ann Mikkelsen kJak á síðu 35 Anna syngur í SMS Monarki i røg og daMp