fríggjadagur 2. juli 2010síða 2

Fríggjadagur 2. juli 2010 · Nr. 102 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Tá ið døgurðin var liðugur í Spaniastuvu, sum gestirnir vóru hugtiknir av at vera sera hóskilig, vøkur og søgulig hølir, handaði borgarstjórin, Gunvá við Keldu ein málning frá Archibald Balck til Drotn­ ingina. Borgarstjórin greiddi frá, at Archibald Black er nr. 6 í beinari linju efter Nólsoyar Páll og situr á sama garði, sum hann. Nólsoyar Páll ella Poul Poulsen Nolsøe (f. 11. oktober 1766 i Nólsoy, saknaður veturin 1808/1809) er tjóðarhetja Føroyinga Hann var sjómaður, báta­ smiðjur, uppfinnarir, bóndi og skald. 1 – Apolonia Nolsøe – (Dótt­ irin) yvirtekur garðin – Apo­ lonia Maria Nolsøe fødd: 1807 ­ 1889 2 – Hanus á Biskopstø – 1842 ­ 1921 3 – Jákup á Biskupstø 1867 ­ 1964 4 – Hans Biskupstøð 1896 ­ 1982 5 – Brita Black 1929 6 – Archibald Black 1956 Archibald er eisini báta­ smið ur, timburmaður, tón­ leik ari, bóndi – og plagar at verða sagt filosof ella góður at samskifta og kjakast við. Archibald er virdur, sjálv­ lærdur listamaður og undir­ vísur list á kvøldskúlanum. Málningin kallar Archibald »í Dreymsóljuheimi«. Borgarstjórin greiddi frá, at býráðið hevði einaferð vitjan av einari damu úr Danmark, sum í tríggjar mán aðir hevði búð og teknað hjá Trampedach. Tá ið hon sá eina av and lits mynd un um, sum hanga á eini á skriv stov unum í bý ráðnum, spurdi dam an: »Er det Trampedach«? »Ja« var svarið, »det er vores lokale Trampedach, han hedder Archibald Black«! eirikur@sosialurin.fo Fyrra hálvár í ár eru 85.945 ferðafólk komin og farin um flogvøllin í Vágum. Í juni mánaði hava til­ sam ans 20.349 fólk ferðast um floghavnina. Hetta eru 1,8% færri enn í juni í fjør, tá ferðafólkatalið var 20.731. Afturgongd hevur verið á danmarkarleiðunum við 1,7%, meðan fram gongd hevur verið á noregs leið­ un um við 11,4%, íslands­ leið unum við 2,3% og bret­ landsleiðunum við 3,7%. Fyrra hálvár í ár vóru tilsamans 85.945 ferðafólk um floghavnina. Hetta er 6,1% færri enn fyrra hálvár í fjør, tá talið var 91.542. Aft urgongd hevur verið á dan markarleiðunum við 7,7% og bret lands­ leiðunum við 15,1%, með an fram gongd hevur verið á noregs leiðunum við 57,3%. Á ís lands leiðunum er ferða­ fólkatalið óbroytt í mun til fyrra hálvár í fjør. Í juni mánaði komu og fóru 466 flogfør. Tað er 4,5% færri enn í juni í fjør, tá 488 flogfør komu og fóru um floghavnina. Fyrra hálvár í ár eru 2.118 flogfør komin og farin um floghavnina. Tað er 3,6% færri enn fyrra hálvár í fjør, tá 2.197 flogfør komu og fóru um floghavnina. Fyrra hálvár í ár er saml­ aða farmamongdin flutt loftvegis um floghavnina minkað við 9,2% ­ úr 341,3 tonsum til 310 tons. Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo s unnudagin verða aftur blóm­ ur lagdar á støð kring land­ ið, har fólk hava látið lív í ferðsluni. Hetta er ein vakur siður, sum Ingi Gunnarsson í Havn av sínum eintingum hevur tikið stig til fyri 10 árum síðani. Tann fyrsta ferðsluvanlukkan, sum kravdi mannalív, hendi í 1928, tá ein bilur við fýra fólkum fór út av Varmakeldueiði í Eysturoy – og ein teirra doyði. Síðani tá eru eini 270 fólk deyð í ferðsluni. Hóast støð an er nógv batnað, so var tað ser liga tey seinnu árini – tá bil­ nýtsl an veru liga tók dik á seg í sjeyti árunum, at ferðsludeyðin gjørd ist ein fólka heilsu trupul leiki. Vit kunnu seta spurn ing in, um vit taka henda fólka heilsu trupul­ leika í nóg stórum álvara – ella um tað bara er tøkniliga menningin hjá bilaframleiðarunum seinastu árini, sum hevur ført til, at talið av deyðum í ferðsluni er lækkað. Helst hava báðar orsøkirnar havt sína postitivu ávirkan. Nú eru nøkur ár síðani, at løg ­ tingið samtyki sokallaðu 0­hugs­ an ina hjá Ferðslutrygd, hvørs høv uðs endamál er, ein eingin skal doyggja ella verða álvarsliga skadd­ ur í ferðsluni. Hetta er ein vøkur hugsjón við einum sera góðum endamáli. Men tað hoyrist kortini ikki so nógv til hesa hugsjón longur, tó at tað valla er tí, at vit eru komin á mál. Tá flogvanlukkur henda, hoyra vit um havarínevndir, sum út í æsir kanna vanlukkuna. Men soleiðis verður ikki gjørt í bilferðsluni. Tað er nógv størri vandi at doyggja í bilferðslu enn í flogferðslu ­ tí átti ein havarínevnd at kanna allar álvarsamar ferðsluvanlukkur. Á tann hátt fingu vit staðfest, hví hesar vanlukkur kunnu fáa so álvar­ samar avleiðingar – og kundu vit á tann hátt byrgt fyri líknandi van­ lukkum. Ein slík skipan er í øðrum londum, eitt nú í Íslandi, har slíkar frágreiðingar verða almanna kunn­ gjørdar, so ein og hvør kann gera sína egnu niðurstøðu. Men sum so mangan, so er tað hugburðurin hjá okkum, sum skal broytast. Tað er hugburðurin til at koyra eftir umstøðunum – til ikki at koyra ov skjótt, tí ferðin drepur. Tað er eisini hugburðurin at brúka trygdarúgerðina – og ikki minst hugburðurin til at læra børnini at respektera ferðslutrygdina. Jú víst eru nógvir batar hendir umframt tøkniligu menningina í bilaídnaðinum – vit kunnu nevna vegakervið sum heild, rumlufoyrur, ferðgáar og annað. Latið okkum nýta hendan minningardagin til at minnast tey, ið farin eru, við virðing – og til at minna okkum á at lata vit og skil ráða í ferðsluni. Eingin doyggja ella verða álvarsliga skaddur ALt ov mong fArin í fErðsLuni Archibald málaði til drotningina Valið í ordan Jóannes eidesgaard kJak á síðu 13 Tá Bogi fór til Brússel Bogi godtfred kJak á síðu 10 Mynd: Dávur Winther 5.500% færri ferðafólk