fríggjadagur 16. juli 2010síða 27

27 Fríggjadagur 16. juli 2010 · Nr. 108 Sosialurin Føroya Banki søkir í løtuni eftir næmingum. Í Føroya Banka eru vit dugnalig, eldhugað og framsøkin. Tí hava vit ment okkum til eitt sterkt norðurlendskt samtak við 450 starvsfólkum í Føroyum, Íslandi, Danmark og Grønlandi. Vilt tú verða partur av framtíðini hjá Føroya Banka? Vilt tú verða ein av okkum? Send tína umsókn við CV og møguligum prógvum við telduposti til starvsfolk@foroya.fo. Umsóknarfreistin er 19. juli. Les meira á www.foroya.fo Hjá okkum fært tú eina lønandi útbúgving Yvirskrivtin kundi verið ein við merking til altjóða fíggj­ ar kreppuna. Orðini eru úr Brecht Cabarettini – GOYM MORALIN TIL SEINNI, ið verður framførd á Tjóð pall­ inum í hesum døgum. Tað er nýstovnaði leik­ bólkurin GRUGG, ið bjóðar vælkomin. Í somu løtu dyrnar lata upp til leikhøllina, er tú greið yvir, at her hendir nak­ að, ið ikki plagar at henda. Gjørdist nærum ovfarin. Allir sjónleikarar koma tær fryntliga ímóti og bjóða væl­ komin. Sama gólvið, tú stígur inn á, er pallur og áskoð ar ar­ nir sita uppeftir á báðu meg­ in – nærum í atriums garði. Hvussu skal tað byrja, tá allir leikarar longu eru á pallinum og ljós er inni? hugsaði eg, tá onki leik tjald er? Væntaði, at tey fóru útaftur fyri síðani at koma innaftur og byrja fram førsl­ una. Jú lætt og elegant er svarið: Ljósið verður sløkt,­ tað er myrkt nøkur sekund, og tá ljósið aftur verður tendrað, er leikurin byrjaður við miklum ágrýtni, sangi, tónleiki, virkisfýsni – og stundum jongleringum og akrobatikki. Sam anumtikið jaligt energi. Eis ini er hetta ogn í víðkanini av býar lív­ inum í Havn. Í vikuskiftinum byrj ar framførslan kl. 10 á kvøldi, so smá barnaforeldrini kunnu leggja børnini, áðr­ enn barnagentan tekur við, soleiðis at tað legst ein ser­ ligur upplivingardámur yvir kvøldið Tær hava verið stórtøknar íbirt ara konurnar – Barbara Christoff er sen, Ria Torgarð og Súsanna Tor garð – at leggja lunnar undir leik ­ bólk in Grugg við Bertolt Brecht, at fáa royndu sjón­ leik ararnar Hans Torgarð og Páll Danielsen at vera við og síðani Sonju Kelhler sum leik stjóra við sínum finska spæli manni. Hon er víðagitin sum mæt asti Brechttulkari. Víst eru hesir sjónleikararnir nøkur av okkara allarbestu undir øllum umstøðum, Men onkursvegna gevur leik stjór­ in teimum eykaorku ella megi. Tey eru ikki kørg við at brúka seg sjálvan, sín kropp og sína rødd. Tað tykist at fella teimum ómaka leyst og leikandi lætt. Og so er veru­ leikin, at hetta eru millum kravmiklastu leik lutir á palli yvirhøvur. Tekstirnir eru tiknir úr ymiskum leikum og tekstum hjá Bertolt Brecht, sum ofta brúkar ein sang uppií fyri at framskera boðskapin. Yvir skrivtin til hesa grein er tó tikin úr einum teksti, ið Hans so meistarliga ber fram, soleiðis skiftir Brecht ímillum ymisk amboð, so eingin skal vera í iva. Barbara Christoffersen hev ur fá ár á baki í mun til hini, men hon smæðist ikki burtur mill um tey, ið framm­ an undan eru vorð in fólka­ ogn. Ikki bert hon, men eisini hini eru í góðum sel skapi. Tað vísti hon eisini sum trú­ boð ara stjúkmamman við hinkubeini í Aftaná undrið . Har var annars nógv at lata seg hugtaka av. Mær dámdi serliga væl varliga og eyma ástar leikin við Hans og Riu eins og dansin hjá Pálli og Riu. Hetta var alt so javnt gott, at ilt er at taka dagar ímill um, men jong ler ingin hjá Hansi og Pálli við stavin­ um, har teir bæði fingu men­ talar og likam ligar veingir, har stav urin sam stundis var álitið, lyfti eisini okk um askoðar uppfrá í kæti. Bertold Brecht er ikki nakar hvørsumhelst. Doyði 58 ára gamal fyri meiri enn hálvari øld síðani og er kortini alsamt áhugaverdur og hugvekjandi. Listarliga nýhugsan hansara lá í at beina fyri romantikki og kenslum, ið laga seg eftir hinum einstaka. Sjónleikur skuldi ístaðin fyri undirhald eggja til skynsemi og skil og síðani fáa fólk at hugsa og taka støðu ístaðin fyri at lata seg tøla ella lata seg taka av fótum. Han hugsaði altíð politiskt – sosialistur um ein háls, og niðurstøðan var, at: Um tey niðastu ikki hugsa um tey niðastu, so fáa tey ongatíð høvdið fyri seg. Teksturin er ofta stutt­ ligur og beinrakin, tí vit kenna okkum sjálvi og onnur aft ur í boðskapinum. Pallurin er so nakin hann kann verða, nakrir soda vatns­ kassar, ein skotskur stavur við drykkisteypi i hand­ tak in um og ein fótboltur. Bún arnir minimalistiskir. Á henda hátt verður boðskapur Brechts eisini mest sjónligur. Einki fjas við kenslum og friðsælu. Einki uttanumtos. Sjónleikararnir vóru á alla tíðina. Tú sást tey ikki bert framman og aftan, men eisini úr erva, og tey fylti pallin og rúmið saman við em patiska klaverspælaranum Hans Paula Torgarð. Tøkk og prís, at tey ikki kunnu lata vera við at gera sjónleik. Tað man vera tað, ið drívur verkið. Samanumtikið satiriskur og stutt ligur sjónleikur um peningaligt mutur og gramm ­ leika, svik og fals. Við ur skifti, ið eru vorðin so sjón lig und ir núverandi glo balu búskapar­ ligu krepp uni. Ivist ikki í, at onkur eis ini spyr: Júmen er tað ikki júst hetta, ið eisini fer fram í landi okkara, har politiska og peningaliga valdið skiftast um at leikstjørna og framføra og goyma moralin til seinni, meðan tey niðastu ikki fáa høvdið fyri seg. Er tað verri at rána ein banka enn at stovna ein banka? Karin Kjølbro