mikudagur 11. august 2010síða 2

Mikudagur 11. august 2010 · Nr. 118 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Haraldsunds skúli fyllir 80 ár í 2010. Í hesum sambandi verð­ur skipað­ fyri eini fram­ sýning fríggjakvøldið­ 13. august og leygardagin 14. august. Fyrireikararnir hava saml­ að­ eini hundrað­ myndir, sum lýsa alla skúlatíð­ina í Haraldssundi. Elsta myndin er av ferð­alærara, ið­ røkti lærarastarvið­ á Kunoynni í 1892. Umframt áhugaverdu myndirnar eru gamlir skúla­ lutir tiknir fram aftur og settir inn í skúlastovuna. Tey vitjandi kunnu eisini lesa ymisk gomul skjøl, ið­ liggja frammi. Hetta eru skjøl, ið­ eru við­komandi fyri Haralds­ sunds skúla. Tiltakið­ byrjar fríggjad­ agin 13. august klokkan 19.00. Hetta kvøldið­ verð­ur fram­ sýningin sýnd frá klokkan 19.00 til klokkan 22.00. Tiltakið­ byrjar við­ eini hugnaløtu, har borgarstjórin í Kunoyar kommunu bjóð­ar vælkomin, og haraldssunds­ kvinnan og søgufrøð­ingurin Óluva Klettskarð­ heldur ein fyrilestur. Eisini verð­ur felagssangur. Hugnaløtan verð­ur í bygdarhúsinum. Eftir hugnaløtuna kunnu fólk leita sær nið­an í skúlan, har framsýningin er sett upp. Klokkan 21.00 hetta kvøldið­ er møguleiki at síggja film í bygdarhúsinum. Talan er um film, ið­ er upptikin í Haraldsundi fyrst í sjeytiár­ unum. Leygardagin er fram­ sýningin opin millum klokk­ an 14.00 og 17.00 Framsýningin er ókeypis og tey vitjandi fáa køkur og kaffi. Fyrireikararnir vóna, at nógv fólk leggja leið­ina norð­­ ur til Haraldsunds at hyggja at hesi sjáldsomu framsýn­ ing. Tað­ varð­ ávarað­ fyrr í summar, tá landsstýrismað­urin í fiskivinnu­ málum gjørdi av, at Føroyar fara at áseta sær sína egnu makrelkvotu. Á­varingarnar vóru júst tær, at hetta kann fáa avleið­ingar fyri alla fiski­ vinnuavtaluna við­ ES. Men landsstýrismað­urin stóð­ bara við­ sítt, at hetta er okkara rættur, og tí gera vit sum vit vilja. Gamaní eru vit samd við­ lands­ stýrismannin í, at okkara partur av samlað­u makrelkvotuni er alt ov lítil, og vit halda eisini, at tað­ er ósømuligt av Noreg og ES at føra seg soleið­is fram móti eini lítlari fiskivinnutjóð­, sum heilt eyð­sæð­ eigur sín nátúrliga part av hesum fiskiríkidømi, sum eisini gongur sjón fyri søgn í føroyskum øki nú. Men tað­ hjálpir so lítið­ at halda og meina, tá tað­ um stórpolitikk ræð­­ ur. Tú verð­ur noyddur at fylgja sam­ ráð­ingarleið­ini, sum ofta kann verð­a strævin, men tað­ er har, politiska handverkið­ og tevið­ skal brúkast. Tað­ er júst í slíkum støð­um, at vit hava brúk fyri góð­um politikarum ­ politikarum, sum duga at føra síni sjónarmið­ fram, politikarum, sum duga at samráð­ingarleið­ina og at skapa respekt um seg sjálvan hjá mótpartinum. Tað­ sum nú er hent er, at fiski­ vinnukommiserurin hjá ES, Maria Daminaki, hevur sagt, at føroyska støð­an í markrelmálinum kann fáa avleið­ingar fyri alla fiskiveið­i­ avtaluna við­ ES. Hon sigur, at hon ivast í, um nøkur fiskiveið­iavtala verð­ur gjørd við­ Føroyar og Ísland komandi ár, um ikki ein loysn fæst á makrelmálinum. Og hetta er mín sann álvarsligt. Hetta er ein beinleið­is hóttan móti lívsgrundarlagnum hjá Føroyum, og hóast vit halda tað­ verð­a langt úti og ikki sørt imperialistiskt av einum politikara í hennara støð­u at føra fram, so var hetta ikki annað­ enn væntandi. Tað­ var júst hetta, sum ávaringarnar snúð­u seg um fyrr í ár, tí at landsstýrismað­urin ikki førdi samráð­ingarleið­ina at enda. Hvat skulu vit gera gera móti einum risa sum ES, sum hóttir okkum soleið­is? Jú, landsstýrismað­urin sigur, at vit skulu ikki blanda makrelveð­ina saman við­ øð­rum fiskasløgum. Gamaní, men hvat hjálpir tað­? Tað­ er svárt at síggja markrel­ ríkidømi fyri føtur okkara og ikki sleppa at veið­a. Men sum partur av heimssamfelagnum ­ so eru nakr­ ar spælireglur, sum skulu haldast. Landsstýrið­ átti tí at sett alt skjúts­ ið­ móti ES. Vit hava eina sendistovu har, og vit eru partur av einum ríki, sum er limur í ES. Øll vápn áttu at verið­ brúkt til tess at sannføra skrivstovuveldið­ í Brússel um okkara støð­u, soleið­is at lívsgrund­ arlagið­ undir samfelag okkara ikki verð­ur hótt, tí vit ikki duga nóg væl at føra okkara sjónarmið­ fram. Alt sjútsið eigur at verða vent móti Brússel Jóannes Eidesgaard, fíggj­ armálaráð­harri, vil ikki siga, hví hann í tvey ár á rað­ ikki hevur tikið­ lut í skrúð­gonguni á ólavsøku. Rás2 bað­ hann í gjár um eina við­merking, men hann vil einki siga. Mið­larnir í Mið­lahús­ inum settu sær fyri eftir ólavsøku at fáa greið­i á hes­ um og hava seinastu vikur­ nar roynt at fingið­ fatur á Jóannes Eidesgaard, men tað­ hevur ikki eydnast fyrr enn nú, hann er komin heim­ aftur. Ætlanin var at spyja hann, hví hann ikki hevur verið­ við­ í skrúð­gonguni, síð­ani Kaj Leo Johannesen gjørdist løgmað­ur. Ætlanin var eisini at spyrja hann, um tað­ er so, at hann ikki vil ganga aftan fyri Kaj Leo Johannesen, og um hann púrasta boykottar skrúð­­ gonguna og heldur ikki ætl­ ar sær at verð­a við­ í skrúð­­ gonguni næsta ár. Danski uttanríkisráð­­ harrin, Lene Espersen, er komin illa fyri, tí hon ikki møtir til fundir og að­rar uppgávur, sum hon eigur at røkja sum ráð­harri. Kritikkurin móti henni er so ógvusligur, at hon í útlendskum bløð­um verð­ur skírd heimsins vánaligasti uttanríkisráð­harri. Eisini hesa samanbering, ætlað­u vit at spyrja Jóannes Eidesgaard um. Men umveg­ is sms fáa vit bara at vita, at fíggjarmálaráð­harrin hevur onga við­merking. Eidesgaard onga við­merking Øll hØvuðsvinnan í vanda 20 stólar standa tómir á Føroya Læraraskúla í kom­ andi viku, tá skúlarnir byrja aftur. Ikki tí at skúlanum vantar játtan, men tí at Mentamálaráð­ið­ hevur sett ov lítið­ av peningi av til út­ búgvingarstuð­ul, og tí eru ráð­ini ikki til at taka inn 80 næmingar á skúlan sum ætl­ að­, men bara 60. Ein sera margháttligur politikkur. Vit eggja ungum at fara undir útbúgving, júst nú, tá arbeið­sloysi er stórt, serliga ungdómsarbeið­sloysi ­ og samstundis sum samfel­ agið­ skríggar eftir útbúnum pedagogum, og tørvurin á útbúnum lærarum eisini er eyð­sýndur. Ein lítið­ virð­ilig støð­a fyri politisku skipanina, har vinstra ofta ikki tykist vita, hvat høgra ger... Lærarar og pedagogar ongar pengar Framsýning í Haraldssundi Bara føgur orð? Bergtóra h. Joensen kJak á síðu 13 Blinda landsstýris­ liðið Jenis av rana kJak á síðu 12 Eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo