fríggjadagur 20. august 2010síða 4

Fríggjadagur 20. august 2010 · Nr. 122 4 Sosialurin Randi Jacobsen Mentanarnevndin í løg ting­ i num hevur sett sær fyri at kanna, hvussu skúl a skip an­ in í Føroyum kann menn ast, og tí fer nevnd in á kunn ing­ ar ferð til Dan mark ar og til Kana da. Ferðin verð ur frá 29. august til 6. sep tem ber. Viðurskiftini, sm nevndin ætl ar at seta seg inn í eru fleiri. Tey fara at vitja mið náms­ skúla deplar, sum eru stórir integr er aðir sovnar, eins og skúla depil in í Marknagili er æt lað ur. Ætlanin er ann ars eisi ni at umskipa mið náms­ út búgv ing arnar í Føroyum. Í Føroyum verður eisini tos að um at umskipa tíggjun­ du flokkarnar og seta á stovn eftir skúla. Í huganum hava limirnir í mentanarnevndini eisini, at ætlanin er at menna og styrk ja Fróðskaparsetrið. Vitja samstarvsfelaga Tað er ikki av tilvild, at menta nar nevndin hevur valt at fara til Kanada. Har er málið at vitja Universi ty of Princ Edward Is land, ið hevur eina deild, sum í fleiri ár hevur granskað smá oyggjsamfeløg. Um hetta skrivar Magni Laksá foss, formaður í mentanarnevndini í grund­ gev ing ini fyri at vitja henda stovn in: ­ Føroyar hava fleiri ferðir vrið partur av gransk­ ing ini, onkuntíð sum granskingarevni og aðrar tíðir eisini sum gransk ing­ ar partn ari, har føroyskir gransk arar hava verið partur av granskingartoyminum. End a málið er at vita, um møgu leiki er fyri tættari sam starvi, og/ella um Fróð­ skap ar setrið kundi havt fyri mun av at havt líknandi deild. Tað finst í heiminum bara ein onnur líknandi uni ver­ si tets deild, sum granskar í smá um oyggjasamfeløgum. Tað universitetið er í Tas ma­ nia, hinu megin jørðina. ­ Tað hevði sjálvandi verið nógv dýrari at farið so langt, sig ur Magni Laksáfoss. Øðrvísi skúlar Í Danmark verður farið at vitja Ørestadsgymnasiet, sum er ein nýggjur og øðrvísi út búgv ing ar stovnur. Ætlanin er at vitja ein fusio ner aðan miðnámsskúla, sum bæði hevur gymnasium, tekn iskt gymnasium og handils skúla, sum eisini er æt lan in at hava í Marknagili. Mentanarnevndin fer har næst at vitja eftirskúlar í Dan mark fyri at fáa at vita, um hugskotið við eftirskúla kann brúkast í Føroyum. Í Kanada ætlar ment an ar­ nevnd in eisini at kunna seg við teirra skúlaskipan. Ætlanin var, at øll ment­ an ar nevndin við skrivara skuldi fara av landinum sam­ an, men tveir limir hava givið av boð, og varalimir teirra fara heldur ikki við. Sostatt verða seks fólk við í ferðini. Ferðin er mett at kosta góðar 90.000 krónur. Írok nað eru bæði flogferðir, inni vist og dagpengar. Randi Jacobsen Tá ið fyrstu boðini komu frá Rósu Samuelsen, lands­ stýris kvinnu um spar i n gar á eldraøkinum við at niður­ legg ja røkta rheims pláss, regn aðu mótmælini frá sam gon gu lim um niður yvir hana. Úrslitið var, at Rósa Sam­ uel sen tók uppskotið aft ur 5. august. Nú er aftur galið. ­ Vit samgongulimir í trivn að ar nevndini og Rósa Samuel sen høvdu eina púra greiða avtalu um, at spar ing­ ar skuldu ikki gerast mill­ um annað á sambýlinum og Suðuroyar Ellis­ og Røktar­ heimi á Tvøroyri. Vit vóru samd um at arbeiða víðari við øðrum uppskotum, sigur Hans Pauli Strøm. Tí gjørdist hann ikki sørt skakkur, tá ið hann í hesi vikuni sá eitt bræv frá Rósu Samuelsen til stjór an á Suðuroyar Ellis­ og Røkt­ ar heimi um sparingar á tí heimi num. ­ Rósa Samuelsen veit væl, at hon hevur ikki undirtøku fyri hesum. Hon beinleiðis mót ar beiðir samgonguni, sig ur Hans Pauli Strøm. Eitt krav Hann krevur, at Rósa Samuel sen tekur skrivið til røkta r heimið aftur, og ger hon ikki tað, skal hon ikki vænta sær stuðul til nakað ann að frá samgonguni. Hans Pauli Strøm veit væl, at Rósa Samuel sen hevur heimild til at fremja sparingar, men stendur hon við hesa spari­ æt lan ina, skal hon ikki væn ta sær stuåðul frá Hans Paula Strøm til nakað annað til tak.. Boðini frá lands stýris­ kvinnuni eru, at tað ikki long ur skal búgva meira enn eitt fólk á hvørjum kamari. Tað er bara ein fjald sparing, held ur Hans Pauli Strøm. Hann hevur annars tað hugskot, at skal tann broyt­ ing i n gerast, kundi landið keypt eldrasambýlið frá Vágs kommunu og skipað tað sum deild undir ellis­ og røkt ar­ heiminum á Tvøroyri. Har er rúm fyri átta fólkum. Hetta hevði havt við sær eina millumrokningar við Vágs kommunu, sum hevur sett seg í stóra skuld til nýgg­ ja røktarheimið. ­ Men eg krevji, at Rósa Samuel sen tekur hasi boðini aftur, sigur Hans Pauli Strøm. Eingin viðmerking Rósa Samuelsen sigur, at hon tímir ikki at gera nakrar við­ merk ing ar til eina slíka hótt­ an frá Hans Paula Strøm. Annars arbeiða hon og Nærverkið saman um ymisk onnur uppskot, sum skulu leggjast fyri trivnaðarnevndina. Golfo Azurro er her framvegis Seinastu dagarnar hevur skipið Golfo Azurro hjá Sea Shephard siglt millum oyggjarnar. Skipið er tollað, og manningin hevur tí loyvi at fara í land. Tvær ferðir er fólk farið í gummibáti inn í eina gjógv við Skæling at kava. Í gjárkvøldið og seinastu nátt lá skipið í Nólsoyarfirði. Hans Pauli hartar Rósu Rása Samuelsen, landsstýriskvinna skal ikki vænta sær stuðul frá Hans Paula Strøm, eftir at hon hevur givið boð um sparingar á ellis- og røktarheiminum á Tvøroyri Hans Pauli Strøm lovar ilt Gera kunning­ arferð til Kanada Mentanarnevnd løgtingsins fer í aðru viku til Danmarkar og til Kanada at kunna seg um skúlaviðurskifti Randi Jacobsen Fram til 1. januar í ár rind­ aðu hagastýrini í ognar­ hag unum 450 krónur um árið í trygging fyri fjall­ fólkið. Men so lætt sleppa tey ikki longur. Á nýggjárinum kom nýggj lóg um trygging móti av leiðingum av arbeiðs­ skaða. Henda lóg hevði við sær, at tey, sum fáa skaða á fjalli, fáa væl størri end­ ur gjald. Samstundis er inn gjald­ ið fyri tryggingina farið upp. Nú rinda hagarnir við hagastýrum 450 krónur fyri mørkina, og minsta gjald ið er 750 krónur. Er talan um bónda, sum tryggj ar sítt virksemið, rind ar hesin fyri egnan per són og tey fólk, sum hann setir í starv. Gjaldið er 2650 krónur fyri full­ tíð ar starv, svarandi til 1800 tímar um árið. Hann ger upp eina ferð um árið, hvus su nógvar tímar, hann hev ur havt í tænastu í sín­ um virksemi. Petur Andreasen, sum er formaður í haga stýrin­ um fyri Stranda haga á Borð oyn ni, er ørkymlaður av hækkaðu tryggingini. Í fyrsta umfari sýtti hann fyri at gjalda so nógv. Hann vildi tó ikki lata standa til og hevu gjørt avtalu við Tryggingarfelagið, og sam bært hesum krevur trygg ing in peningin frá haga stýri num, um skaði hend ir. Stranda hagi er sjey merkur, og tað merkir, at gjaldið er farið úr 450 krón um upp í 3150 krónur. ­ Hatta fer als ikki at bera til hjá nógvum hagum í Føroyum. Hagarnir, sum ikki selja haruhaga, hava onga inntøku, men inn­ tøkur nar eru høgar til stik, pelar og heilivág, sigur Pe t­ ur Andreasen. Dýrari at tryggja fjallfólk Fólk, sum fáa skaða á fjalli, fáa nú størri endurgjald enn áður, men afturfyri er tryggingargjaldið hækkað nógv