mánadagur 23. august 2010síða 18

Mánadagur 23. august 2010 · Nr. 123 18 Sosialurin Randi Jacobsen Hóast nakrir sjúklingar seinastu árini eru sendir til Íslands at fáa viðgerð fyri sjúku, hevur eibki form­ligt sam­starv verið. Neyðugt hevur verið at fáa visitasjóns­ nevndina í hvørjum­ einstøk­ um­ føri at geva grønt ljós. Men nú ber til. Hósdagin varð avtalan um­ føroyskt­ íslandskt heilsusam­starv undirskrivað, og haraftat er eisini avtala gjørd m­illum­ Landssjúkrahúsið og Lands­ pitalið í Reykjavík um­ sam­starv. Ram­m­uavtalan varð hósdagin í seinastu viku undirskrivað av íslendska heilsum­álaráðharranum­ Álfheiður Ingadóttir og við Aksel Johannesen, lands­ stýrism­anni í heilsum­álum­. Henda avtala hevur verið leingi á veg. Í 2007 varð avtala undirskrivað m­illum­ londini um­ sam­starv m­illum­ londini innan heilsuøkið. Nú er so kom­ið á m­ál. Eitt tilboð aftrat Tað ber bara til at senda sjúklingar úr Føroyum­ til tey sjúkrahúsini, sum­ av­ tala er við. Higartil hevur avtala bara verið við Ríkis­ sjúkrahúsið í Danm­ark. Tó hava 12 føroyingar higartil í ár verið á Landspitalinum­, um­fram­t øll tey, sum­ ahva verið á privatum­ viðgerðar­ stovum­, eitt nú fyri at fáa eygnaviðgerð. Nú ber líka væl til at senda sjúklingar til Landspitalið sum­ á Ríkissjúkrahúsið, og læknar og sjúklingar hava fingið ein m­øguleika aftrat, sigur Aksel Johannesen, landsstýrism­aður. Tað verður ein m­eting í hvørjum­ einstøkum­ føri, hvagar sjúklingurin skal sendast. Ein avgerð sum­ sjúklingurin tekur í sam­ráð við læknan. Mett verður um­ um­støðurnar, góðskuna, prís, og ikki m­inst bíðilista. Í fleiri førum­ er nógv skjótari at sleppa fram­at at fáa viðgerð á Landspitalinum­ enn á Ríkis­ sjúkrahúsinum­, og sum­m­­ ar viðgerðir eru eisini væl bíligari í Íslandi, ikki m­inst nú íslendska krónan er so lág. Landspitalið hevur gjørt ein útgreinaðan príslista fyri, hvat hvør viðgerð kostar. Ríkissjúkrahúsið roknar ikki út upp á sam­a m­áta, og tí er torført at siga fyri hvørja einstøka viðgerð, hvar hon kostar m­inni. Allar viðgerðir, sum­ kunnu gerast í Føroyum­, skulu fram­­ vegis gerast her, leggur Aksel Johannesen dent á. Góð úrslit Báðir ráðharrarnir vísa á, at Ísland kann vísa á serliga góð úrslit, tá ið tað kem­ur til viðgerð fyri bróstkrabba, og til tær viðgerðirnar er eingin bíðilisti. Stráluviðgerð hevur Landspitalið kunnað givið í fleiri ár og hava drúgvar roynd­ ir í at skreena fyri krabba.. Nógv fólk hava eisini leitað sær til Íslands at fáa viðgerð fyri barnloysi, tí eisini á hesum­ økinum­ eru úrslitini góð. Meira arbeiði Íslendski ráðharrin hevur ikki greitt svar uppá, hví úrslitini á sum­m­um­ økjum­ eru nógv betri enn í fleiri øðrum­ londum­. Starvsfólkini eru útbúgvin bæði í Evropa og í USA. Vit vilja fegin hava sam­­ starv á so nógvum­ økjum­ sum­ gjørligt. Vit hava eitt gott sjúkrahús og væl útbúgvin starvsfólk, sigur Álfheiður Ingadóttir. Eftir kreppuna vil Lands­ pitalið gjarna hava m­eira arbeiði og nýta sjúkahúsið m­eira. Vit bjóða tænastur til Før­ oyar, Grønlands og Noregs, og tað eru frysta flokstænast­ ur, sum­ ikki eru dýrar. Starvs­ fólkini eru í so nógv í m­un til arbeiðið á sjúkrahúsinum­. Vit hava stórt arbeiðsloysi, sum­ ikki m­á vaksa, eisini á heilsu­ økinum­, og tí ræður um­ at útvegan teim­um­ uppgávur, so vit varðveita hesi fólk, sigur íslendski heilsum­ála­ ráðharrin. Á Landspitalinum­ arbeiða 4.500 fólk, og sjúkrahyúsið hevur sjúklingahotell, sum­ føroyskir sjúklingar kunnu gista á. Íslendingar eru som­u­ leiðis áhugaðir í at keypa heilivág úr Føroyum­. Tí vitjaði ráðharrin við fylgi eisini Tjaldurs Apotek. Higartil hevur hetta ikki borið til, tí Tjaldurs Apotek hevur ikki havt neyðugu góð­ kenningarnar og ei heldur fram­leiðslutólini til størri fram­leiðslu. Men nú er alt tað við at kom­a undir land. Tit hava eitt apotek, sum­ vit kunnu øvunda tykkum­. Tí kunnu vit íslendingar læra nógv av, sigur Álfheiður Ingadóttir. Lættari hjá føroyingum at sleppa á sjúkrahús í Íslandi Føroyska-íslendska avtalan um heilsusamstarv hevur við sær, at lækni og sjúklingur nú kunnu velja, antin sjúklingurin skal fáa viðgerð á Ríkissjúkrahúsinum í Danmark ella á Landspitalinum í Reykjavík Um­leið klokkan trý seinna­ partin fríggjadagin stevndi Greenpeaceskipið Esperanza inn á vánna í Nuuk. Skipið kom­ ikki at bryggju, m­en legði seg út fyri gom­lu havnina, Kolonihavnen, har tað lá til um­ áttatíðina um­ kvøldið. Lítil aktivitetur sást um­borð á skipinum­. Ein gum­m­ibátur frá skipinum­ sigldi tó runt á vánni og var eisini ein stuttan túr í landi, har hann tók nøkur fólk um­borð. Hetta vóru eftir øllum­ at døm­a fólk frá Greenpeace, sum­ hóskvøldið høvdu skipað fyri einum­ borgarafundi í nordurlandahúsinum­ Katuaq í Nuuk. Á borgarafundinum­ hóskvøldið kunnaði Green­ peace um­ vandarnar vid oljuleiting og ym­iskt annað í hesum­ sam­bandi. Einir 40 áhoyrarar vóru á fundinum­. Ein bólkur á Facebook hevði lýst við m­ótm­ælisgongu at vera uttan fyri Katuaq, m­eðan borgarafundurin var. Fleiri enn 200 fólk m­øttu til m­ótm­ælisgonguna. Tey høvdu skeltir og bannarar vid tekstinum­ ”Grennepeace go hom­e” og tílíkt. Løgreglan var á staðnum­ og til reiðar, um­ ófriður skuldi taka seg upp. Mótm­ælisgongan var tó friðarlig, og tey gjørdu einki um­ seg annað enn at rópa rakstrarróp ím­óti Greenpeace. Skipið Esperanza fór avstað aftur úr Nuuk fríggjakvøldið um­ áttatíðina og stevndi eftir øllum­ at døm­a norður eftir. Hvar skipið ætlar sær, vil Greenpeace einki siga um­. Esperanza var í Nuuk fríggjadagin Kristian Dahl, løgreglurmaður, skrivar úr Nuuk Álfheiður Ingadóttir og Akasel Johannesen vístu á, at avtalan tænir báðum londum Mynd: Álvur Haraldsen