mánadagur 30. august 2010síða 2

Mánadagur 30. august · Nr. 126 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað tykist marg­háttig­t, at Móðurmáslærarafelag­ið er í­móti málslig­um fjølbroytni í­ miðlum. Men tað sig­ur Vár í­ Ólav­stov­u, forkv­inna í­ Móð­ urmálslærarafelag­num. Tað v­ar í­ tí­ðindunum hóskv­øldið, at Kring­v­arpið tók upp spurning­in, hv­ørt tí­ðindafólk í­ útv­arpinum skulu sleppa at nýta sí­na eg­nu dialekt, tá tey lesa tí­ð­ indi. Fólk eru eftir øllum at døma ikki samd um hetta. Ví­st so hev­ur onkur tí­ðind­ amaður brúkt sí­na dialekt í­ so ramlig­a og­ so yv­irdriv­­ ið, at tað troyttar fólk, men tað kann ikki passa, at Móðurmálslærarafelag­ið v­il standardisera dialekt­ irnar úr útv­arpsmálinum. Tá hav­a v­it mist nóg­v­, og­ tá eru lærararnir alt ov­ trong­­ skyg­dir. Í Føroyum eru v­it í­ tí­ hepnu støðu, at v­it hav­a v­arðv­eitt málslig­u brig­dini í­ málinum ­ ja tú kanst næstan kenna munin frá byg­d til byg­d, og­ tað er ein málslig­ur skattur at eig­a. At tosa um, at danskt hóttir, og­ at tað hev­ur størri týdning­ at strí­ðast móti danska hótt­ an enn at v­arðv­eita dialekt­ irnar, tað er fjas. So g­óðu byg­dafólk í­ Kring­v­arpinum og­ miðlu­ num annars: Tosið v­ið tykkara eg­nu dialekt ­ lurtið heldur eftir fróð­ armanninum í­ Kirkjubø, Orða­ bókini. Komandi frí­g­g­jakv­øld v­erður aftur aftankv­irra í­ Hav­nar kirkju. Tað eru fýra ár sí­ðani, at farið v­arð undir hetta tiltak, og­ undirtøkan hev­ur v­erið g­óð. Formurin er einki broyttur. Kirkjan er opin frá klokkan 21 – 23 fyrsta frí­g­g­jakv­øld í­ hv­ørjum mánaði. Millum klokkan 21 – 22 er høv­i hjá fólki at sita í­ friði og­ náðum. Eing­in spyr, hv­ussu tey brúka løtuna. Klokkan 22 er tónleikur ella sang­ur á skránni og­ klokkan 22.30 er andakt. Nú frí­g­g­jakv­øldið syng­ur Kim Hansen sálm­ ar og­ Marius Rein hev­­ ur stutta andakt. Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Á ting­borð kemur nú enn eitt upp­ skot um broyting­ar í­ ting­skipanini. Grundg­ev­ing­in er millum annað, at v­it skulu hav­a eina »effek­tiv­ari og minni rúgv­u­smik­la politisk­a sk­ip­ an, har arbeiðið á Løgtingi fer at v­erða lyft á eitt hægri støði« ­ og­ at eitt løg­ting­ v­ið 25 ting­fólkum fer at v­erða bí­lig­ari at reka. Tað er Bjørn Kalsø úr Sambands­ flokkinum, sum er stig­takari til upp­ skotið, og­ hann ætlar at fáa fólk úr øðrum flokkum at hjálpa sær. Hann v­ónar eisini, at hesin hug­burður hansara skal seyra í­g­jøg­num alla ta almennu skipanina, so v­it fáa eina effektiv­ari og­ bí­lig­ari umsiting­. Tað er ikki sørt ørkymlandi, at so nóg­v­ uppskot um broyting­ar í­ ting­skipani v­erða nærmast tv­eit fram á ting­borð. Fleiri teirra so illa umhug­sað og­ undirbyg­d, at tú fært ikki teg­ ikki at trúg­v­a g­óðu intent­ iónunum, sum v­erða brúktar sum undanførslur. Tað ljóðar helst sum søtur mu­ sikkur hjá mong­um, at alt skal v­erða bí­lig­ari og­ effektiv­ari ­ men ber tað nú til at effektiv­isera fólkaræði á hendan hátt? Um tað er bí­lig­ari og­ effektiv­ari v­ið 25, so v­erður tað uppaftur bí­lig­ari og­ effektiv­ari v­ið 15 ella 12 ella 9... Løg­ting­ið hev­ur samtykt at end­ av­enda øllum spurning­inum um v­al­ skipanina, og­ herundir v­ælsaktans eisini spurning­inum um, hv­ussu nóg­v­ fólk skulu manna ting­ið. Jav­n­ støðuspurning­urin hev­ur v­erið nóg­v­ frammi seinnu árini, og­ hann eig­ur at v­erða tung­tv­ig­andi í­ hesum kjakinum. Men løg­maður og­ formaður Sam­ bandsfloksins bakkar Bjørn Kalsø upp. Hann seg­ði v­ið Sosialin fyrr í­ summar, at ting­mannatalið eig­ur at v­erða lækkað til 23! »Álv­aratos altso, er tað neyðu­gt at hav­a 33 tinglimir at stýra Føroyu­m«, spurdi løg­maður, sum eisini heldur, at tað er eitt betri uppskot at lækka ting­fólkatalið enn at lækka ting­lønirnar. Tá slí­k uppskot, sum hetta, koma fram, so v­irkar tað sum um, at onk­ ur v­il v­elja onkran frá. Tað v­ar v­æl skiljandi, at Gerhard Log­nberg­, sum útjaðarapolitikari rópar v­arskó, tí­ hv­ussu skal útjaðarin fáa fræg­ari umboðan á henda hátt? Og­ hv­ussu v­ið jav­nstøðuni? Er v­erulig­a nøkur matematisk hug­san aftanfyri, tá ting­mannatalið skal skerjast til 25 ella 23? Vit halda tað ikki v­erða rætt at broyta hesi v­iðurskifti í­ tí­ð og­ ótí­ð ­ og­ v­it iv­ast stórlig­a í­, um tað skulu v­erða ting­fólk, sum taka slí­kar av­­ g­erðir. Í minsta lag­i áttu tað at v­erið tv­ey løg­ting­ v­ið einum v­ali í­millum, sum tóku slí­kar av­g­erðir. Latið nú ting­skipanina hav­a frið, meðan hon v­erður endurskoðað. Um ting­fólk meina nakað v­ið tað, at løg­ting­ið skal v­era bí­lig­ari at reka, so er bara at g­ang­a sum fyrimyndir og­ repa sí­nar eg­nu lønir. Ikki rætt at broyta tingskipan í tíð og ótíð Lærarar í­ máls­ lig­ari fáfong­d Latið tingskipanina fáa frið »Og Ingolf S. Olsen, su­m gjørdi innslagið, er sjálv­u­r v­ið Finni Fríða...« Soleiðis endaði eitt av­ innsløg­unum í­ Deg­i og­ Viku frí­g­g­jakv­øldið. Uttan at leg­g­ja okkum út í­, hv­ør hev­ur rætt í­ trætumál­ unum um, hv­ørt skip, sum v­eiða makrel, hav­a loyv­i at pumpa frá hv­ørjum øðrum, so v­irkar tað illg­runasamt, at eitt reiðarí­ hev­ur sí­n eg­nan tí­ðindamann í­ almenna pub­ lic serv­ice sjónv­arpi okkara. Men tað hev­ur reiðarí­ið Varðin í­ Gøtu ­ sambært Deg­i og­ Viku frí­g­g­jakv­øldið, har mynstraði tí­ðindamaðurin dementeraði onkrar skuldset­ ing­ar móti reiðarí­num. Journalistikkur snýr seg­ um trúv­irði, um integ­ritet ­ ja, hyg­g­jarin skal ikki freistast til at iv­ast í­, hv­ørjum harra tí­ðindamaðurin tænir. Her haltaði álv­arslig­a hjá Ing­olfi og­ Kring­v­arpinum. »Og Ingolf S. Olsen, su­m gjørdi innslagið, er sjálv­u­r v­ið Finni Fríða...« Public serv­ice av­ Finni Frí­ða Kim syng­ur sálmar til aftankv­irru Feðgar við Kafka Tíðind á síðu 28 Við kamp­ ing í 50 londum bilar á síðu 46-47 Ívar Iversen, útvarpsmaður, var kendur fyri sín vakra málburð