mikudagur 13. oktober 2010síða 2

Mikudagur 13. oktober 2010 · Nr. 145 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eyðun Klakstein Fótbóltslandsliðið má mangan standa fyri skotum, tá ið úrslitini eru vánalig ella í mínsta lagi hálv­ vánalig. Framvegis hoyrast av og á viðmerkingar um, at føroyingar áttu ikki at spælt við í altjóða fótbólti – og argumentini eru kanska serliga, at úrslitini eru so vána lig, og føroyingar kunnu ikki standa seg í liðítrótti. Tí hevur tað týdning – ikki minst fyri tey, sum varða av landsliðnum – at onkur góð úrslit eru av og á. Tað er ikki longur nóg mikið, at landsliðið stríðist væl, spælir væl, skorar eitt mál ella tapir heiðurliga. Treytirnar eru broyttar síðani 1990, nú snýr tað seg heilt einfalt um at fáa stig – at spæla javnleik ella vinna onkran dyst – áðrenn fólk kalla tað eitt gott úrslit. Tað hava verið onkur long tíðar skeið, har føroyska landsliðið hevur fingið samanhangandi vána lig úrslit, og tað hevur lagt trýst á bæði liðið og tey rundan um. Men seinastu árini hava onkur góð úrslit verið, og tey hava rætti­ liga fløvað. Javnleikurin ímóti Eystur ríki, sigurin á Litava og nú javnleikurin ímóti Norðurírlandi eru góð úrslit sum vísa, at tað ber til. Tá ið spælararnir stríðast alt, teir megnað, smáu marginalarnir spæla við, og hepnið eisini er í okkara parti, so ber til at fáa úrslitini, sum vit í grundini ikki áttu at fingið. Seinastu tvey stóru úrslitini hevur føroyska landsliðið fingið á Svanga skarði, har føroyingar av fyrst an tíð spældu sínar altjóða heima dystir. Seinni fingu før oy­ ingar eisini Tórsvøll sum møguleika til heimadystir, og tað verður verið gott tveimum leikvøllum, har landsliðið kann taka ímóti út­ lendsku liðunum. Tað verður helst eisini soleiðis frameftir, at Føroyar koma at spæla á bæði Tórsvølli og Svangaskarði – alt eftir hvør mótstøðan er og nær dystirnir verða spældir. Men tað er ikki til at fjala útyvir, at Svangaskarð hevur verið pallurin fyri nakrar av størstu løtunum í landsliðsfótbólti, og tí má tað frameftir syrgjast fyri, at umstøðurnar eru góðar til altjóða fótbólt á Svangaskarði. Líka so væl, sum Fótbóltssambandið spælir við í menningini av Tórsvølli, má FSF eisini hugsa um, at Svangaskarð skal verða ein góður møguleiki til landsdystir. Svangaskarð hevur verið pallurin fyri nakrar av størstu løtunum í landsliðsfótbólti Jenis av Rana finnist harð liga at lønunum, sum læknar fáa fyri forvaktir á sjúkrahúsum. Sosialurin skrivaði fríggjadagin, at læknar kunnu fáa upp í 56.000 krónur í vikuløn fyri hesa vakt. Hetta held­ ur Jenis av Rana er full­ komiliga órímligt. Hann kallar lønin svakliga. Men Jenis av Rana hevur kanska ein lítlan fingur við í spælinum, og parta maður hans­ ara í løg ting inum hev ur eisini ver­ ið uppi í leik­ inum. Í 1990’unum var Jenis av Rana formaður í fe lagnum hjá yngru læknum, og tá stríddist hann fyri teirra rætt­ ind um. Karsten Hansen, sum fyri nøkrum árum siðani skifti úr Tjóðveldi til Mið flokkin, hevur vegna Fíggjar mála ráðið undirskrivað núverandi sátt málar hjá læknunum. So tey í Miðflokkinum hava eisini havt eitt sindur av ávirk an á høgu lønirnar, sum læknar kunnu fáa fyri for vaktir á sjúkrahúsum. Jenis og Karsten hava spælt við SvangaSkarð aftur í miðdeplinum Tíðindamaðurin og rit høv­ undurin, Høgni Mohr, hevur givið út bók um tíðina, hann var á landssjúkrahúsinum og eygleiddi lívið frá føðing til deyða. Nakrar mánaðir í 2007 ar beiddi Høgni Mohr sum dokumentaristur á lands­ sjúkrahúsinum. Frá leiðsluni fekk Høgni fullkomiligt frælsi at eygleiða og skjalfesta upp livingarnar, hann hevði saman við starvsfólkum, sjúk lingum og avvarðandi. Burtur úr eygleiðingunum hjá Høgna Mohr er nú sprott­ in bók við átta frásigandi tekstum. Tekstirnir røkka heilt frá tí, at ein genta verð­ ur fødd, til at líkið av einum bráðdeyðum manni verður skorið upp. »Tá deyðin verður avdúk­ aður« er 96 síður. Til allar greinirnar í bókini eru litmyndir, ið Jens Kristian Vang hevur tikið. Øgiliga egið forlag gevur bókina út. For lag og høvundur takka Sosialinum fyri at hava royndarprentað greinirnar á sumri í 2008. – Eg fór fattur og for­ dóms sinnaður inn á lands­ sjúkrahúsið men kom út aftur lútandi og eyðmjúkur. Hetta er mætasta journalistiska upp gáva, mær er litin til, sigur Høgni Mohr. Eyðmjúkur út av sjúkrahúsi ABC mel­ ur runt uttan mál ella mið Høgni Hoydal KjaK síða 10 Nyttar ikki at gera um støð ur hjá lækn­ um verri jan Rasmussen KjaK síða 11 eyðun klakstein eydun@sosialurin.fo Skal verandi fíggjarkarmur h a l d a s t , hóast almennu løn ir nar hækka í næstum, so spælir Rósa Samuelsen, lands stýriskvinna í almanna­ málum, ikki við meira. – Eitt prosent í eini møgu­ leikari lønarhækking hevur við sær eina eykaútreiðslu upp á 11,5 milliónir krónur fyri almannaøkið, og tað er vónleyst at finna teir peng­ arnar í sparingum, sigur Rósa Samuelsen. – Skal eg gera eina sparing fyri úti við 12 milliónir krónur, so hongur systemið heilt einfalt ikki saman. Tað skulu ógvusligar sparingar gerast – veitingar mugu avtakast og hópuppsagnir gerast – og tað ber heilt einfalt ikki til, sigur landsstýriskvinnan. Hon vil ikki stað festa, at hon fer úr lands stýris sess­ inum, um hetta verða henn­ ara treytir, men tað kann næstan hoyrast millum orðini – lesast millum regl­ ar nar. Rósa setir hart móti hørðum