mánadagur 18. oktober 2010síða 2

Mánadagur 18. oktober · Nr. 147 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað var ikki dómarin – men løg­reg­lan – sum bríkslaði ein dyst millum Youth Greve og­ Farum BK av leyg­­ ardag­in. Dysturin var í seriu 5, sum er ein tann læg­sta fótbóltsdeildin í Danmark. Dómarin hevði bríkslað dystin av, men spælararnir høudu ikki hug­ at fara av vøllinum. Teir keg­laðust, og­ løg­reg­lufólk, sum av tilvild vóru til staðar, kendu seg­ noydd at leg­g­ja uppí, áðrenn spælararnir brustu saman at berjast. Tað eydnaðist løg­­ reg­luni at sissa spælararnar og­ fáa teir í skifting­arrúmini – og­ so var dysturin verulig­a bríkslaður av. Annfinnur í Skála finst at málburði okkara. Hann spyr, hvar Ívar, Niels Juel, Ax­el, Oskar og­ Jóan Hendrik eru. Við øðrum orðum heldur mað­ urin, sum í eitt mannaminni hevur verið studentaskúlalærari, at vit dug­a alt ov illa føroyskt. Og­ serlig­a eru tað fjølmiðlafólk, sum ikki dug­a. Og­ Annfinnur hevur púra rætt. Fjølmiðlafólk dug­a ikki nóg­ væl før­ oyskt. Sum ábyrg­dari á miðlaredak­ tiónum kann eg­ skriva undir uppá, at fólkini ­ við og­ uttan fjølmiðlaút­ búg­ving­, dug­a alt ov illa føroyskt. Og­ eg­ kenni tað aftur. Tá eg­ kom í studentaskúlan í 1983 søg­du lærar­ arnir har, at vit sum heild dug­du ov illa føroyskt. »Jamen so lærið okkum«, søg­du vit, men hetta var ikki uppg­ávan hjá studentaskúla­ num. Hetta var uppg­ávan hjá fólka­ skúlanum, tí tá næming­ar komu í Hoydalar, so áttu tey at dug­að at málborið seg­ á skift og­ í talu á før­ oyskum. Men soleiðis var veruleikin ikki. Á Læraraskúlanum var sama søg­an. Tá spurt varð, so var svarið, at »hatta áttu tit at lært í Hoydøl­ um«. So tá næming­ar fóru av Lær­ araskúlanum við 03 í føroyskum á g­rundstig­i, so yptu lærararnir har bara øksl og­ søg­du, at tit áttu at lært hatta í fólkaskúlanum og­ í studentaskúlanum. So kunnu vit bara ímynda okk­ um, hvat hesir stakkals fólkaskúla­ lærarar sig­a, tá teir síðani koma í fólkaskúlan við einum 03 í føroysk­ um á Føroya Læraraskúla og­ fara at læra nýg­g­jar lítlar føroying­ar at stava og­ málbera seg­ á føroyskum. Hvat er problemið? Er føroyskt eitt ov trupult mál at læra? Nei, yvirhøv­ ur ikki. Føroyskt er als ikki verri at læra enn onnur mál. Men eing­in vil kenna sær ábryg­d av at taka um endan at læra lærarar at stava før­ oyskt. Tað hevði so í øllum førum hjálpt, um allir lærarar í fólkaskúl­ anum dug­du betur føroyskt enn ein miðal næming­ur í 9. flokki. So hevði nóg­v verið vunnið. Eg­ eri bang­in fyri, at fleiri lærarar ikki dug­a betur enn ein miðal 9. floks næming­ur í føroyskum. Men tað er lætt at finna út av. Tað er bara at seta allar lærarar til eina Pisa­ kanning­ í føroyskari fyrisøg­n stíli, og­ so at fyrileg­g­ja úrslitið Føroya Læraraskúla. Er úrslitið ikki nóg­ g­ott, so er uppg­ávan hjá Føroya Læraraskúla at loysa trupulleikan. Tá tað er g­jørt, so hava vit g­óðar fólkaskúlalærarar í føroyskum, sum kunnu g­eva skúlabørnunum g­ott í beini ­ og­ minst líka g­ott sum tele­ g­rafisturin, bankamaðurin, prestur­ in, sjónleikararin og­ málfrøðing­ur­ in, sum Annfinnur í Skála saknar, hava g­ivið okkum. Tá kunnu vit so taka kjakið upp um, hvørt føroysk miðlafólk dug­a nóg­ væl at stava føroyskt! Onkur má hava ábyrgdina av at læra okkum føroyskt Borg­aramiðstøðin í Tórs­ havn hevur nú verið virkin í 10 ár, og­ kommunan metir, at borg­arar hava tikið væl ímóti og­ brúkt Snarskiv­ una, ið veitir borg­arum í kommununi flestu borg­ar­ atænasturnar, kunning­ og­ veg­leiðing­ á einum og­ sama stað. Tann 1. oktober 2010 fylti Snarskivan hjá Tórshavnar kommunu 10 ár, og­ dag­urin verður hátíðarhildin seinna­ partin í dag­. Snarskivan var sett á stovn fyri at g­eva borg­aru­ num í Tórshavnar komm­ unu eitt og­ sama stað at venda sær til í sambandi við kommunalar tænastur, kunning­ og­ veg­leiðing­. Høvuðsuppg­ávurnar hjá Snarskivuni eru innan barnaansing­, g­rundstykki, fólkayvirlit, journalrøkt, post­, kunda­ og­ telefonav­ g­reiðslu. ­ Okkara fatan er, og­ tað er dokumenterað í einari brúkarakanning­, at borg­­ arar í Tórshavn hava tikið væl ímóti Snarskivuni. Hon tænir endamálinum væl, sig­­ ur Heðin Mortensen, borg­ar­ stjóri. Hann leg­g­ur dent á, at borg­aravenda tænastan skal g­erast upp aftur betri við einum munadyg­g­um tæn­ astutilboði á internetinum. ­ Vit arbeiða miðvíst við at menna ein borg­araportal á alnetinum, har brúka­ rin kann samskifta talg­ilt við Tórshavnar komm­ unu og­ tryg­t avg­reiða síni viðurskifti alt sam­ døg­rið, har hann ella hon er stadd, upplýsir Rókur Tummasarson, deildarleið­ ari á Snarskivuni. Í sambandi við hátíðar­ haldið var samkoma seinn­ apartin í dag­, har Heðin Mortensen seg­ði nøkur orð. Ung­i listamaðurin, Ludvík Breckmann læt samstund­ is um listaframsýning­ í Snarskivuni. Snarskiva í 10 ár Sakna tEir góðu Lærararnar »Í hesum sambandi skal nevn­ ast tann positiva støð­an, at landsstýr­­iskvinnan eftir­­ kr­­øv­ um fr­­á samgongufeløgum hevur­­ br­­oytt sínar­­ ætlanir­­ um spar­­ingar­­ á Ellis­ og r­­økt­ ar­­heiminum á Tvør­­oyr­­i, so tillagingin fr­­á nøkr­­um dup­ ultstovum til einkultstovur­­ ver­­ð­ur­­ gjør­­d líð­andi gjøgnum ár­­ið­, uttan hópuppsagnir­­ av star­­vsfólki«. Soleiðis skrivar Hans Pauli Strøm, løg­ting­smaður í Sosialinum um vikuskkftið. Hjá onkrum skurrar hetta í oyrunum, tí tann 25. juni var hann púra avg­jørdur í Sosial­ inum: Hann (Hans Pauli Strøm) skilir væl sjónarmiðið um, at tað er ikki nútíðarhóskandi, at eldri fólk búg­va í tveymanskømrum. »Men so skal Rósa Samuelsen ikki loysa tr­­upulleikan við­ at nið­­ ur­­leggja pláss. So skal hon loysa tr­­upulleik­ an við­ at útvega fleir­­i pláss í teimum økjum, har­­ umstøð­ur­­nar­­ hjá teimum eldr­­u ikki er­­u nøktandi. ­ Ein politisk r­­að­festing hjá samgonguni skal ikki skúgvast til viks av tí at Rósa Samuelsen nú br­­ádliga skal seta nakr­­ar­­ spar­­ingar­­ í ver­­k«, segð­i Hans Pauli Str­­øm. Men niðurstøðan er enn sum áður, at tá árið er farið, eru átta færri eldrapláss í Suð­ uroy, ella hvussu skal hetta skiljast? Og­ tað var júst tað, sum Hans Pauli ikki g­óðtók í summar ­ og­ heldur ikki Kirstin Strøm Bech, borg­ar­ stjóri í Vág­i... hava ringa ávirkan á málburðin hjá vanliga føroynginum. – Eg meti, at føroy­ ingar duga eins væl sítt móðurmál, sum fyri Arge og Ívar Iversen gjørdu nógv burturúr at vegleiða útvarpsfólk. Fjølmiðlafólk mugu læra seg at brúka orðabók, segði hann við blaðið. Brot úr hugleiðingunum hjá Annfinni í Skála í grein á heimasíðuni hjá Sprotanum: »Lat meg siga eitt fyrst, fólk halda, at før­ oyskt ikki kann nýtast í øllum lutum, at tað er ov fátækt, tungt og tvørligt, og at ikki ber til at festa á blað alt tað, sum er neyðugt í nútíðar samfelagi. Tað er í roynd og veru ikki rætt, tí tað, ið er stóra problemið føroyskum viðvíkjandi, er, at vit snøgt sagt ikki duga føroyskt nóg væl. Frálæran í føroyskum er við øðrum orðum ikki nóg holl, og vit verða so sanniliga heldur ikki stuðlað til at duga føroyskt, tá ið vit lesa tað, ið skrivað verður á føroyskum, tí skrivandi fólk gera sær ongan ómak. Her hugsi eg serstakliga um fjølmiðla­ fólk okkara. Hvar eru Ívar, Niels Juel, Oskar, Axel og Jóhann Hendrik nú? Stórar saknur er í teimum.« ð k l ð , s ­ i n . g ­ a g a . y d r , ð a ð a n ­ n , r r ­ r t a m Stórur saknur í teimum málkønu – Eg skal ikki siga, at orsøkin er beinleiðis líkasæla. Men fjølmiðlafólkini duga serliga illa at benda, og tey brúka stundum skeivar fyrisetingar, sigur Ívar Iversen Málið Løg­reg­lan bríkslaði dyst av Tóm tøl um SEV Hans DáviD Dam kjak á síðu 32 Public Service sáttmálin ein ólukka Eirikur LinDEnskov kjak á síðu 29 Arousiak bleiv sjómaður í Føroyum VS s16-18 Hans Pauli Strøm: »Hetta er at lumpa pensjónistar« Undirhald til Føroya fólk TÓRSHAVN 29. JUNI 2010 ZZZ¿YHVWDUIR kr. 750,- Atgongumerki til konsert við Elton John í Tórshavn tann 29. juni 2010 k Atgongumerki ZZZ¿YHVWDUIR TÓRSHAVN 29. JUNI 2010 kr. 750,- k 750 - k 750 Atgongumerki 08-04-2010 09:38:57 Tórshavn 29. juni 2010 www.fivestar.fo Atgongumerki fáast á www.fivestar.fo og á Fast støðunum kring landið 449111 www.bbr.fo Teldutest Motortest Bremsutest Umvæling Sporing Dekkskift N ú t í m a N s Verkstaður 5H\QL'HNNKRWHO Falkavegur 6 · 100 Tórshavn · Tel. 34 46 00 · Fax 34 46 01 Orkusparandi ketil Arimax 17 www.krosstein.fo – trygt og ómakaleyst til hús www.inni.fo Javnaðarflokkurin torpederar nú uppskotið hjá Rósu Samuelsen um at niðurleggja 33 pláss á sambýlum. Landsstýriskvinnan sigur, at Hans Pauli Strøm upphevjar seg sjálvan s10-11 Fríggjadagur 25. juni 2010 Nr. 99 84. árg. kr. 25,00 90 sekund við  
  

 Ólavi á Heygum Fjepparar, Fanatikarar og    

   
  24 síður sí okkara góðu tilboð á síðu 3 www.balslev.fo hjartaleysar sparingar Ofta etur hundur tað hann havnar