mánadagur 25. oktober 2010síða 2

Mánadagur 25. oktober · Nr. 150 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tann 1. oktober komu nýggj­ ar upptøkureglur í gildið fyri dag stovn a økið í Tórshavnar komm unu. Tað nýggja í regl­ u num er, at børn nú verða upp tikin eftir aldri, og ikki eftir nær tey vera uppskrivað á list an. Sambært Tórshavnar komm unu er hetta er gjørt, so elstu børnini fáa fyrst boð ið stovns pláss, somu­ leiðis at javngomul børn eru á stov u num. Hetta er van lig manna gongd í hinum norð­ an lond u num. Ein onnur broyting við regl u num er, at foreldur, sum eru undir útbúgving ella hava eina ávísa uppgávu at loysa – og búgva uttanlands, fáa børnini ansað í tveir til seks mánaðir, treytað av, at tey hava váttan frá út búgv ing­ ar stað ella arbeiðsgevara, og tal an er um avmarkað tíð ar­ skeið. Hetta so lesandi kunnu koma heim og ikki missa sam bandið við Føroyar. So upplivdu vit tað aftur, at týskur um hvørv is felags skap ur royn ir at steðga før oysk um grind a drápi ­ hesa ferð við at lata tað ganga út yvir fót bólt in. Fel ags skap ur in eitur Pro wal, og hann hev ur havt tveir mans í Før oy um í summ ar. Nú hava teir skriv að bræv til UEFA, FIFA og før oysk ar og dansk ar mynd ug leik­ ar ­ og til fjølmiðlarnar. Viðhvørt kunnu vit ivast í, hvønn slík ir fel ags skap ir ar beiða fyri, og hvat veru liga enda málið er. Ein mað ur frá hes um fel ags skapi ringdi til okku m ein dagin í august, tí hann vildi hava at vita, um tað pass aði, at grind a menn í Hús a vík høvdu bund ið grind a hval ir fast ar í bát ar nar, tí náttin kom á teir, áðr­ enn grind in kundi haldast til. Men onkur fíggjar slíkt virksemi ­ og vit kunnu ikki lata vera við at mis teinkja slík fólk fyri at gera hetta meira til stutt leika enn tí at tey veru liga meina tað. Um hesi báð ir menn inir meintu tað í álvara, hví kunnu teir so ikki seta seg inn í ver u ligu um støðurnar og lýsa tær ver u liga, held ur enn at møsna um, at »they make a pub lic festi val out of it. For the young men, the kil ling is a to ken of strength and selfaffir­ ma t i on...« Søgan hevur jú sagt okk um, at eitt nú kend ir sjón leik ar ar og tón­ leik ar ar nýta um hvørv is fel ags skap­ ir sum hjá put ur at vinna sær meira tokka mill um fólk ­ har eru so bæði fólk sum Bri gitte Bar dot og Paul Mc Cart ney. Vit hava sagt tað fyrr, at slík fólk áttu held ur at steðgað sínum egnum lond um í at drepa fólk, áðrenn tey leggj ast á smá tjóð ir, í hesum føri eina grind a hval a veið u­ tjóð, sum fólk ini á meg in land i num als ikki skilja. Sjálvt lond sum Dan mark senda ung ar menn í kríggj, og bara með­ an stjórn ir nar hjá Andres Fogh Ras­ mus sen og Lars Løkke Rasmussen hava sit ið sein astu níggju árini eru um leið 50 ungir danir sendir í deyð an. Tony Blair sendi 165 ungar lands menn í deyð an í Irak, með an Gorge W. Bush sendi fleiri tús und av sín um lands monn um í deyð an. Hetta hevði verið nakað at skrivað heim um. Og at biðið FIFA og UEFA boy kott að slík lond. Tað hevði givið re spekt. Sjálv sagt fer FIFA ikki at taka sær av slí kum fjasi, sum hesir báðir týsku um hvørvis akti vist arnir fáast við. Men tey nýtast ikki óttast niðri í Evropa. Stovnurin av grindahvali er rík i liga stórur, veiðan er lítil, men grind a drápið í Føroyum syngur helst síðsta vers ­ av teirri einfaldu or søk, at heim lond ini hjá hes um so kall aðu um hvørvisfelagsskapum dálka okk um umhvørvið so illa, at grind in ikki er etandi sum mann a­ føði. Sjálvsagt fer FIFA ikki at taka av slíkum fjasi Havnar kommuna er í jóla­ hýri ­ í øllum førum eru tey far in at fyrireika jólahaldið í mið býnum í Havn, og fólk kunnu nú søkja um sølu­ loyvi til ymsu tiltøkini. Nógv til tøk plaga at vera fast ur tátt ur í jólahaldinum í mið bý num í Havn. Høvi verða hjá fólki og fel øg um at selja alskyns mat, jóla prýði, heim a bakst­ ur, blóm ur, jól a trø, bøk ur, klæð ir og mangt annað. Tað er bert hug flogið, sum setir mark. Tó krevst eitt sølu loyvi frá Tórs havnar komm unu. Søkjast kann um loyvi við sjálv av greiðslu á heimasíðuni hjá komm­ ununi ella við at fylla út oyð u blað, ið fæst frá Snar­ skivuni. E isini tey, ið hava hug at hugna um miðbýin í jóla­ mánað i num, skulu boða komm ununi frá hesum, t.v.s. øll, ið ynskja at syngja, fram føra okkurt ella hava onkra framsýning, skulu siga frá hjá kommununi, so teirra tiltak kann gerast part ur av skránni fyri »Jól í mið býnum«. Søkjast kann um lut tøku á jol@torshavn. fo ella á www.torshavn.fo. Sum vant verður nógv gjørt burt ur úr í miðbýnum jól a mán að in, og í ár eru fleiri nýggj tiltøk á skránni. Allar jóla smátt ur nar verða um skap að ar til ein lív ligan jóla mark n að við nógv um úr­ vali av jólaprýði, mati, upp­ livi ng um og fram sýn ing um. Tá stóra jóla træið á Vagli­ num verður tendrað leyg­ ar dag in 27. november fær mi ð bý ur in vitj an av jóla­ monn um og vættrum, brand bil i num, stiga bil i­ num eins og kór sang ur fer at ljóma. Jólasøla verður oman eftir gongu gøtuni og aðra staðni í mið bý num ­ og borgarstjórin heldur røðu. Fyrireika jólahald Morð, fotbóLtur og grindadráð Tað var tann tíð, tá sen s ur ur­ in í Útvarpinum var strang­ ari, enn hann er í dag. Í á hug­ a verdu sendingini hjá Suna Merkistein um før oysku tónleikasøguna, fór Kring­ varp ið hóskvøldið um egin gom ul mørk, tá tey vístu Ann iku Hoydal spillnakna. Tað vardi bert í 13 sekund ­ og tað var meðan Harkaliðið sang »Lisa eitur genta mín« og Annika sang linjuna »... ljótt er at gera tað...« Beint frammanundan varð tosað um sangin »Fimtan ár« hjá Gunnari Hoydal, sum í síni tíð var »øðiliga ljótur«, tí hann var um gentuna, sum bún aðist til kvinnu: »Tá eg var fjúrtan, fór okkurt í mær at kitla«. Hóast vit hava hugt at sendingini aftur, so síggja vit ikki ordiliga samanhangin við at vísa Anniku Hoydal nakna í eini slíkari sending, men vit gita, at senan er úr filminum hjá Peter Rafn frá 1975, »Violer er blå«, har Ann ika Hoy dal hevði leik­ lut in sum tann bi seks u e lla Su z anne, og vit gita eisini, at sang ir nir »Fimtan ár« og »Lisa eitur genta mín«, hava beint tankarnar hjá Suna Merk istein á nakinsenuna hjá Anniku Hoydal í »Violer er blå«. Soleiðis fer tíðin við okk­ um øllum... Kringvarp fór um egið mark Taka børn upp eftir aldri Rósa snarar fokus Sigrun Wardum kjak á Síðu 33 Høllin við Landa­ vegin jógvan arge kjak á Síðu 16