mánadagur 6. desember 2010síða 2

Mánadagur 6. desember · Nr. 168 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað er mikið áhugavert at hoyra kjakið í sendingini Álv ar atos í Kringvarpinum fríggj a dag. Har viðger pan­ el ið ym iskt, sum hevur verið frammi í fjølmiðlunum – og so fáa vit teirra meining um tað. Fríggjadagin var tað ein grein her á síðu tvey, sum var til við gerðar. Tað var greinin »Hvar var Kring­ varp ið«, sum vit skriv aðu, tí vit hildu tað vera eitt sindur løg ið, at Kring v arpið ikki var til til tak ið hjá Dugna, tá tey heiðr aðu Snorra Brend fyri pos i tiv ar greinar um fólk við breki. Vit fara ikki at misteinkja Kring varpið fyri ikki at dekka til takið, tí tað var eitt blað fólk í Miðla hús i num, sum varð heiðrað. Tí tað vistu tey ikki. Men løgið var tað kort ini, at Kringvarpið als ikki nevndi hesi positivu tíð ind ini ­ havandi public ser­ v ice kravið í huga. Men so er tað Jákup Magn ussen, sum ikki kann lata vera við at koma við in­ sin u er andi við mer k ing um. Hesa ferð postu ler aði hann, at bløð ini fáa fleiri mill i ón­ ir í alm enn um stuðuli, tí tey eru frí tik in fyri MVG. Reint journ a list iskt hevði tað sømt seg bet ur fyri bæði Kring­ varp ið og Jákup Magnussen, at hann eft ir kannaði tað, hann sigur. Minsta kravið má vera, at pá standurin er rætt­ ur. Ein a ferð legði hann Rás2 und ir at taka ímóti mutri, og nú er skuldsetingin, at vit ikki gjalda MVG. Føroysku bløð ini gjalda fleiri milliónir í MVG um árið! Tað sum Jákup Magnussen hevur misskilt er, at søla av bløðum, eins og bók um, er frítikin fyri MVG. Ó beinleiðis kunnu vit siga, at hetta er stuðul til bløðini ­ men tað umfatar altso bara søl u na av blaðnum, sum í sølu búðini kostar 20 krón ur í staðin fyri 25, harav lands­ kass in skuldi havt tær fimm krón ur nar. Ann ars vóru tað kvinn­ ur nar í sendingini, sum bet­ ur dugdu at reflektera og ana lys era viðurskiftini, enn journ a list ur in og politisturin gjørdu fríggjdagin. Kanska tí tær hava vinn u lívsroyndir og vita, hvat tað er at reka for­ rætn ing, har pengarnir bara ikki koma av sær sjálvum. Men stríðið um lýs ing ar­ peng ar nar, tað heldur fram, hó ast Elin Michelsen rullar eygu. Vit í Miðlahúsinum eru í tí van lukk u ligu støðu at skula kapp ast móti ein um heil um landskassa um lýs ing­ ar pen g ar nar, og tað er hvørki rætt, rím u ligt ella rættvíst. Tað er so hamrandi órættvíst. Og at politikarar ­ fyrst og fremst landsstýriskvinnan í ment a málum ­ ikki eru sína upp gávu vaks in, tað ger bara trup ul leikan størri. Tað vóru sorgarboð, sum frættust fríggj a dag in, at Fiskavirking er farin í Skiftirættin. Harvið mistu 800 fólk ar beiði ­ og harvið lívsgrundarlagið. Fiskavirking var eitt politiskt pro­ jekt frá byrjan og harvið eisini eitt pol it iskt být is barn. Land ið hev ur nú roynd ir við at reka fisk a virking og hev ur eisini mist nógvar pengar upp á pro jektið, sum helst var neyðugt tá. Helst kundi hesin truplleikin ver ið hand farin øðrvísi tá, men vit kunnu so bara taka útgangsstøði í støð uni, sum hon er beint nú. Og hon er ikki góð hjá teimum, sum nú hava mist síni størv. Men tað er kortini vón fyri framman, tí bæði virki og skip fara í gongd aftur, og vón andi so skjótt sum gjørligt. Land ið fer eftir øllum at døma einki at gera við at endurstovna felagið, og har við er tað litið upp í hendurnar á vinn uni sjálv at finna útav. Ein stórur munur á kreppuni í dag og henni í nítiárunum er Ar­ beiðs loys is skip anin, sum nú hevur nógvar pengar. Tað er ein troyst, at starvs fólkini kunnu koma í hesa skip an bein an veg in, men tað stend­ ur ein stór upp gáva fyri framm an hjá fak fel øg u num, sum eisini eiga at lofta sínum limum. Hetta er helst tann størsta avbjóðingin hjá Sam­ taki. Ingeborg Vinther, forkvinna í Før­ oya Arbeiðarafelag nevndi, at land­ ið eigur at traðka til, har tað privata ikki røkkur, og hon helt, at landið tí hev ur eina skyldu at vera við í eini eind ur reisn so ella so. Tað er púra rætt, sum hon sigur, at vit ikki mugu koma í ta støðu, at virki og skip fara at liggja still í longri tíð. Skiftirættarfundur verður fríggj a dagin í næstu viku, og fyri ta tíð hend ir valla nakað. So er bara at vóna, at ein endalig loysn kann finn ast sum skjótast ­ og hon verður helst, at virki og skip verða seld hvør sær, tí pol it iski boðskapurin er púra greið ur, at landið fer ikki at keypa. Ein fyribilsloysn kann sjálvandi verða, at onkur fer at leiga virki og skip fyri at reka tað víðari til ein end a lig loysn verður funnin. Tað er óiva ein møguleiki, sum bústjórarnir ar beiða við. Tað er í øllum førum vist, at fleiri góð ar kreftir mugu arbeiða saman í hes um máli, til tess at fáa gongd aft­ ur í virki og skip sum skjótast. Ein annar trupulleiki, sum kemur í kjal ar vørrinum á kreppuni hjá Fisk a virk ing er, at nógv fólk koma at liva und ir fá tækr a mark inum, sum tó ikki er ásett. Ingeborg Vinth er vísir á, at fólk sum hava ver ið í fisk a virk­ is skip an ini koma nú at fáa eina 30­ 40 krón ur um tím an frá ALS, og tað kann eing in liva fyri. Her stendur ein stór uppgáva fyri framm an hjá pol it iska mynd ug leik­ a num. Hetta er helst tann størsta uppgávan hjá Samtaki Í blaðnum fríggjadagin skriv aðu vit frá Høgna Hoy­ dal, at tað hevur pass að so væl hjá honum at røkt bæði størv ini sum fólk a tings­ maður og løgtingsmaður síð ani 15. mars í ár, at tað ikki hev ur verið neyðugt at sent boð eftir Páll á Reyna­ túgvu, sum er fyrsti var a­ mað ur hjá Tjóð veld i num á tingi. Hvat tað so er at »røkja« sítt løg tingsstarv, tað kunna tað vera ymsar meiningar um, men ein partur er væl sakt ans at møta á tingfundi. Av teimum 68 ting fund­ u num, sum hava verið frá 15. mars til 1. desember í ár hev ur Høgni Hoydal verið bur t ur stadd ur teir seytjan. Tað er eitt fráveruprosent upp á 25 ­ og í einum mið­ náms skúla hevði tað verið út v ísing. Høgni burtur fjórða hvønn fund FÁA GONGD Á SUM SKJÓTAST 18 mill­ i ón ir til Saltsilo Edmund JoEnsEn kJak á síðu 26 Væl­ komin umborð sonnE smith kJak á síðu 28 Er tað »Álvaratos«, Magnussen?