mikudagur 15. desember 2010síða 14

Mikudagur 15. desember 2010 · Nr. 172 14 Sosialurin Randi Jacobsen Seinastu nógvu árini hava víst, at verandi komm unu­ læknaskipan er avoldað. Ein kommunulækni fyri og annar eftir hevur sagt, at tað ber ikki til longur at fáa læknar at hava vakt alt samdøgrið og sita einasamallir hvør í sínum hølum. Tey ósettu kommunu­ lækna størvini eru blivin fleiri og fleiri, og hesi størv hava verið røkt av skiftandi avloysarum. Í gjár kom út eitt nýtt álit, og her verður mælt til koll­ veltandi broytingar. Fyri tað fyrsta skulu tey ellivu læknadømini gerast um til fimm heilsuøki, Vágar, Norðstreymoy og bygdirnar í Sunda kommunu, hin part­ urin av Eysturoynni, Norð­ oyggjar, Suðurstreymoy og Sand oyggin og so Suður­ oyggin. Tvørfaklig toymi Í staðin fyri at hava við tølu­ høli til læknan skulu gerast heilsumiðstøðir, har lækn­ arnir skulu ar beiða saman við sjúkra systrum, ljósmøðrum, heilsurøktarum og øðrum. Sjúkrarøktarfrøðingar kunnu yvirtaka ein part av arbeiðinum hjá læknunum, men tað krevur eyka út búgv­ ing. Álitið um nýggja komm­ unu læknaskipan hevur ein verk ætlanarbólkur við um­ boðum fyri Heilsu málaráðið og Kommunulæknafelag Før oya gjørt. Álitið varð handað Aksel V. Johannesen, landsstýrismanni týsdagin á stórari samkomuí Heilsu­ mála ráðnum. Stórt læknatrot Jaspur Petersen, formaður í Kommunulæknafelag Før­ oya greiddi tá frá, hvussu illa fyri landið er við komm­ unulæknum. Ringast stend­ ur til í Norðoyggjum og í Eyst uroynni, har bara trý av níggju størvum eru sett. Til tey 28 kommunu­ læknastørvunum eru bara 18 og ein hálvur lækni. Helvtin av núverandi komm­ unulæknum eru yvir 60 ár. Fyri at fáa eina nýggja skipan at rigga er neyðugt at laga seg eftir ynskjunum frá teimum yngru læknu­ num. – Tað skal gerast áhug­ a vert og dragandi at vera kommunulækni, um støð ur­ nar mugu lagast eftir krøv­ unum frá teirmum ungu læknunum, hvussu teir vilja arbeiða. Skipanin má vera einintegreraður partur av heilsuverkinum, segði Jaspur Petersen. Øll hoyrd Katrin Gaard, forkvinna í verkætlanarbólkinum segði, at allir partar eru hoyrdir í arbeiðinum. – Teir yngru læknarnir hava sagt, at teir hava ikki hug at arbeiða í ein stak linga­ viðtalum, og teir vilja hava heilsufakligt samstarv, segði Katrin Gaard. Hon nevndi, at sjúkra­ røkt arfrøðingar kunnu fáa nógv størri leiklut bæði í tí fyribyrgjandi arbeiðinum og í viðgerðini av fólki við varandi sjúkum, men tað krevur meira útbúgving. Núverandi kommunu­ skip an er 100 ára gomul, og hon er fløkt. Sjúkrakassarnir eru avloystir av Heilsutrygd, men ábyrgdin er framvegis býtt millum land, kommunur og heilsutrygd. Álitið legg ur upp til, at landið, Heilsu mála­ ráðið skal standa við allari ábyrgdini við at sam skipa. Katrin Gaard segði, at summi av teimum 22 tilmæl­ un um í álitinum, væntandi vera hersknir bitar at svølgja hjá summum. Her sipaði hon til, at tað verður longri at koyra hjá summum fólkum til lækna. Hinvegin verður frástøðan ikki størri enn so, at hon skuldi verið til at liva við, og fólk fara framvegis at hava sín lækna. Orka verður ikki beinan­ vegin til at gera allar broyt­ ingarnar. Tær mugu gerast stigvíst segði Katrin Gaard. Fleiri kommunulæknar á veg Hóast stóra trotið á komm­ unu læknum eru glottar at hóma. Tað nevndi Aksel J. Johannesen, landsstýris­ mað ur. Hann segði, at 10 læknar eru ávegis. Í ár eru fimm læknar farnir at útbúgva seg til kommunulækna, og næsta ár fara fýra í útbúgving aftrat. Kollvelta lækna­ skipanina Nýggja álitið um kommunulæknaskipanina leggur upp til at býta landið upp í fimm heilsuøki. Heilsumiðstøðir skulu koma í staðin fyri viðtaluhølini hjá kommunulæknunum, og læknarnir skulu arbeiða saman við øðrum starvsbólkum í heilsuverkinum Stór fjøld var komin saman at hoyra, hvat stendur í álitinum um nýggja kommunu læknaskipan 1241 fólk fáa jóla­ hjálp Fríggjadagin ella i seinasta lagi mána­ dagin fáa øll, sum hava søkt um jóla­ hjálp frá tiltakinum ”Í menniskjum góð­ ur tokki”. 376 familjur fáa játtandi svar. Tað eru 1241 fólk, har­ av 759 fólk, fáa sam anlagt 770.500 krónur. Uttan vælvild og stuðul frá ómetaliga nógvum hevði tað als ikki verið møgu ligt at hjálpt so nógvum og fyri­ skip arnir takka øll­ um teimum, sum á ymiskan hátt hava víst í verki, at tey leggja í og fegin vilja geva eina hjálp andi hond. Kanska í Føroyum H e i l s u f r ø ð i l i ga Starvs stovan kallar aftur eina vøru, sum eitur “Kutter­ rejer” og er frá Royla Green land. Staðfest er tó, at føroysku heil­ søl urnar ikki hava vøruna á goymslu nú. Tað seinasta, sum kann vera selt av vøruni, er selt í tíðarskeiðinum 22.­ 27. november. Tað er tó ikki greitt, um júst hetta fram leiðslu­ tíðarskeiðið, sum verður aftur kallað, er selt í Føroyum. H e i l s u f r ø ð i l i ga starvs stovan heitir á fólk at kanna eftir, um tey hava júst hesa vøruna í boksini. Vøran verður kall að aftur, tí ein at luktur er frá vør­ uni.