mánadagur 20. desember 2010síða 2

Mánadagur 20. desember · Nr. 174 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Sjálvandi skulu vit føroyingar hava ein el-veit ara, sum í størst møg u lig an mun kann veita borg- a r um og fyr i tøk um her á landi neyð ugu tæn ast una og trygd ina. Og sjálvandi eigur málið hjá sama el-veitara at vera, at orkan í al- samt størri mun skal vera grøn. Men tað eiga eisini at vera aðrir hætt ir at røkka hesum málum, enn ein víst at hækka prís ir nar, so leið is at stóra mask in a rí ið hjá SEV kann mala runt. For mað ur in fyri stýr ið segði her fyri í miðl u num, at ein asti møg- u leik in, sum SEV hevði, um fíggj- ar støð an skuldi haldast forsvarlig, var at hækka prís ir nar, og bara tann út søgn in í sjálvum sær sig ur meira enn gott er um ein tung an al- mennan stovn, sum ong antíð hev- ur verið partur av nakr ari trimm ing yv ir høv ur. Priv ata vinnan kennir tað á kropp i num, hvørja ferð ein ferðil av kreppu er í land i num. Fólk verða upp søgd, og skerj ing ar verða gjørd ar har, sum tær á nakr an hátt kunnu ger ast, so leið is at út reiðsl- ur nar verða hildn ar nið an fyri inn tøk ur nar. Tað sama er hent hjá teim um al mennu fyritøkum, sum eru priv ati ser að ar seinnu árini. Eitt nú hava Posta og Føroya Tele bæði ver ið í gjøgn um fleiri spar i um før seinnu ár ini. Og hó ast tað ikki er nøk ur hug a lig stað fest ing, so hava hesi spar i um før ver ið neyð ug fyri at skil bøta rakst ur in. Men hjá al menna mast o dont i- num , sum held ur til við Landa veg in í Havn, tykj ast orð sum rat i on a li ser- ing ar, skerj ing ar og spar ing ar ikki at vera ser liga væl lýdd. Neyvan er tað so, at allar hugs andi spar ing a r longu eru framdar, og at stovnurin tí er so eff ek tiv ur, sum hann á nakr- an hátt kann verða. Men kort ini hava vit ong an tíð hoyrt um spar- ing ar hjá SEV. Tvørt ur í móti eru føt ur sett ar í spenni, tá onnur vilja sleppa á kerv ið hjá SEV at framleiða – enn tá fram leiða bí lig ari enn SEV. Sum skilst ætlar leiðslan í SEV á að al fund i num í morgin, at fundurin skal sam tykkja sama uppskot, sum fall á sein asta að al fundi. Tað er ikki nóg gott, um leiðslan als ikki kemur við nøkr um spar i ætl anum, so sum hon varð biðin um á að al fund i num í nov em ber, tá upp skot ið um prís- hækk ing ina varð strikað. Okk ara ráð til kommunurnar, sum eig a SEV, eru tí, at stovnurin fyrst av øll um eig ur at ra ti on a l i s e- r a rakst urin. Gev samstundis stovn- i num ta kapp ing, sum er neyð ug fyri at tryggja eff ek ti v itet og fram- burð. Tá høvdu vit uttan iva fingið ein stovn, sum gjørd ist mun andi bí- lig ari í rakstri. Ja, kanska so mik ið, at end a prí s ur in mót veg is brúk ar- a num varð lækk að ur held ur enn hækka ð u r. Almenni mastodonturin SEV eigur eisini at spara Vinnan er ikki fegin um, at SEV ætl ar at hækka el-prís- in munandi. Vinn u hús ið skri v ar , at ætl aðu hækk- ing ar nar av el-prís inum eru steinur om an á byrðu hjá vinnuni, sum hevur ógvuliga trup ult við at fáa end ar nar at røkka sam- an. Tað er ikki bara van ligi borgarin, men eis ini vinn- u lív ið, sum kemur at líða und ir ætl aðu hækk i ng u- num av el-prísinum. Seinastu tíðina eru fleiri lóg ar upp skot løgd í ting ið, har økt verður um kostn að- ar støðið hjá vinnu lív i num. Hækk ing in av bars ils gjald- i num, til feing is skatt ur og olju av gjald hava ver ið á - vegis sein astu tíðina og sann líkt er, at fleiri av hes- um lóg ar upp skotum verða samtykt av løg ting i num fyri jól. SEV hevur fyri kortum frá boðað hækking av el- prís inum komandi ár við 15 oyr um, umframt at útlit eru fyri, at el-prísurin fram til 2013 fer at hækka 15 oyr um um árið. Hetta er stein ur oman á byrðu hjá vinn u lív i- num, sum hevur sera torført við at fáa endarnar at røkka sam an. Í heilum frættist um hús a gangir og uppsøgn av starvs fólki í fyritøkum, og hetta sýnist ikki at ávirka tey, sum taka avgerðir í pol- it isku skipanini hjá landi og komm unum. Føroya Ar beiðs gevara- fel ag ótt a st gongd ina, og Jó han Páll Joensen for- mað ur í felagnum sigur við heimasíðuna hjá Vinn u- hús i num, »at tað er sera ør- kyml andi, at atlit ikki verð a tikin til vinnulívið í hes um tíð um, nú tørvur er á, at fjálg að verður um tað vinn- u lív, sum er, og ikki øvugt«. Avleiðingin av kostn að- ar hækk ing i num verður ser- liga stór í út jað ar a num, sum í framm an und an hev ur av- bjóð ing ar við skuld ar tung- um komm u num, fr á flyt ing og høg um arbeiðsloysi. – Føroya Ar beiðs gev- ar a fel ag heit ir tí á SEV, kommunu- og lands pol i tik- ar ar um at um hugsa ætl an- in ar um hækking av gjøld- um og prís um, og held ur at leggja seg eftir at betra um karmarnar fyri før oysk um vinn u lívið, skrivar Vinn u- húsið. Steinur oman á byrðu hjá vinnuni Fáið kapping á EL-økið Fíggjarmálaráðið vil ikki hava sit andi á sær, at ráðið oyðsl ar við pengum og keypir eina úthurð fyri eina slaka mill i ón, so sum Sosialurin skriv aði fríggj a dagin. Petur Al berg Lamhauge, aðalstjóri sig ur, at tað er ikki beint, at út hurðin kostar so nógv. Hon kost ar bara ein triðing ella ein fjórð ing av hasi upp- hædd ini. – Inngongdin í Fíggj ar- mál a ráð num er gjørd til ein nátt klubba í áttatiárunum, og er als ikki hóskandi. Har gýs ur so illa, at fólk fáa ikki ar beitt, sigur hann. Eisini vísir hann á, at størsti parturin av peng u- num skal brúk ast til nýggju mót tøk u na, sum er í inn- gongd ini til Fíggj ar mál a- ráðið. Longri viðmerking frá Fíggjarmálaráðnum er at lesa á síðu 13. --- Men »so far so good«. Tí tað sum kortini ør kyml- ar er, at embætisfólk í Fíggj- ar mál a ráð num og fíggj ar- mál a ráð harr in sjálv ur kunnu finna upp á at koma við slík- um ynski í ting ið, samstundis sum sami fíggj ar mál a ráð- harri setir s a m g o n g u og lands stýri upp eftir enda fyri at finna peng ar til løn ar hækk- ing ina h já al ment lønt- um. Stríðið fríggj a dagin snúði seg um seks mill iónir krón ur. Nú sigur a ð al stjórin, at van ligt er við um játt an um, tá ár ið er farið at halla. Men halló... Vit kunnu eisini hyggja í rúgv una av spariuppskotum frá lands stýrium í ár – taka eitt til vildarligt mál: Tann 29. september kem- ur uppskot í tingið frá Rósu Sam u elsen um at strika við - bót, sum verður latin fyr i tíð- ar pen sjón ist um, sum búgva á stovni, ið er góðkendur sam bært lóg um almenna for sorg. Hetta var eitt beinleiðis spar i upp skot, sum sparir lands kas s anum 720.000 krón ur um árið. Vit kundu nevnt fleiri dømi. Tí er tað ikki í ordan, at tað skal vera so lætt hjá ein- um að al ráð at brúka eina mill ión bara soleiðis í eini hand a vend - sum kanska kann bíða eftir betri tíðum, eft ir sum hon hevur bíðað alla ta tíð, Fíggjarmálaráðið hev ur húsast í glasborginini á Argjum. – Og fyri tað, um Fíggj ar- mál aráð ið hev ur spart nakr- ar peng ar, so merk ir tað ikki, at teir end i liga skulu brúk ast, tað áttu fólkini í Fíggj ar mál a- ráð num at vitað best... Fíggjarmálaráðið átti at gingið undan við sparingum Ein mis­ eydnað pri­ v at isering Jørn Astrup HAnsen kJAk á síðu 14 Offur fyri vald s­ mis nýtslu HAns pAuli strøm kJAk á síðu 16 Nýggja hurðin í Fíggjarmálaráðnum, soleiðis sum arkitekturin hevur teknað hana