mánadagur 28. februar 2011síða 4

Mánadagur 28. februar 2011 · Nr. 25 4 Sosialurin Meiningar uttan tenn í heysinum – Í dag skal alt vera stutt og knívskorið. Eingin meining sleppur framat í miðlunum, uttan hon skal sáldast og sílast. Úrslitið er ein politiskt viðmerking, sum ongar tenn hevur eftir í heysinum, sigur Óli Breckmann. Hann og Torbjørn Jacobsen prátaðu um føroysku kjakmentanina í Hvonn Live Uni Holm Johannesen Hittinorðaði Óli Breckmann tekur til. – Tað er minnilutin av før­ oyingum, sum hevur inn lit í politiska arbeiðið. Tað eru ikki nógv, sum skilja, hvat fer fram í lands stýr in um, løg­ ting inum, á bý ráðsfundunum og bygdaráðsfundunum. Úr slitið eru óhvassar send­ inginar sum ‘Álvaratos’ og ‘Fólksins Rødd’, har innihaldið er slutur og vrøvl, er hansara kontanta niðurstøða. Teir hava verið í and glett­ inum á politiska vígvøllinum í nógv ár. Evnini at taka til og at provokera eru framúr. Djarvir og skemtingarsamir, men framvegis í ramasta álv­ ara, hava teir hildið seg framt í annars linligu føroysku kjakmentanini. Við einum óvanliga hvøssum penni hava teir sett sín sermerkta dám á almenna kjakið. Annar er 62 ára gamli akademikarin Óli Breckmann, sum hevur gjørt manngarð um borgarliga poli tikkin í fleiri áratíggju. Fullkønur og litríkur í før­ oysk um máli. Sum blað stjóri á Dagblaðnum og løg tings­ mað ur stúrdi hann ongantíð fyri at geva øðrum toyggið. Hin er 55 ára gamli Tor­ bjørn Jacobsen, róptur Tobbi, rok mikli skiparin av Skála fjørð inum. Í barn­ dóms heiminum vóru tingini ongantíð balla inn, men søgd hart og kontant. Tað hevur verið ein týdningarmikil part ur av hansara politiska profili. Við myndamáli sum fáur átti hann virknan leiklut, tá fullveldisrørslan fekk nýggja luft undir veing­ irnar í 1998. Tobbi tekur til orðanna. – Pedagogiska kjakið, har hvør einstakur prátar uttan innihald bara fyri at hoyra seg sjálvan, ger ongan mun. Tað er ofta neyðugt at skera inn á bein í einum kjaki. At vera hittinorðaður og at pro vokera kann flyta kjakið annan vegin, heldur enn at standa í stað, heldur hann. Lítið kjak Óli Breckmann og Torbjørn Jacobsen hava verið ídnir og eyðsýndir kjakarar. Teir dugað væl at tekkjast velj­ ar unum, sum taka undir við teimum, men eisini hinum, sum eru rúkandi ósamdir. Tá teir hava orðið, hava fólk lurtað. Fyri tveir politikarar, sum stundum hava stað ið í fremstu røð og átt høvuðs­ leik lutin á kjakpallinum, er tað harmiligt, at tað er lítið veiggj í føroysku kjak­ mentanini. Tað er at kalla lagt í oyði. Sambært teimum, eru tað ov fá, sum tora og vilja varpa sína hugsan út alment. Tað er ikki stimbrandi fyri nakran, er niðurstøðan. Torbjørn Jacobsen vís­ ir á eina kronikk, sum Eyð­ un Joensen skrivaði fyri tveim um vikum síðan. Hann spurdi, hví føroysku aka­ demikararnir, sum hava lisið uttanlands í fleiri ár, ikki taka lut í kjakinum, tí tað er sanniliga saknur í teimum. Tobbi tekur undir við Eyðuni Joensen. – Kjakið er á so lágum støði, at innihaldið í við­ merk ingunum verður sjáld­ an tugt og endavent. Tað tykist sum, at tað ræður um høvuðsleyst at tosa við síðurnar av, ella leggja eftir tí, sum skrivar. Um ikki tað, so verður viðmerkingini bara tagd burtur. Føroyska kjakið var frægari fyri bara 10 árum síðan, sigur Torbjørn Jacobsen. Óli Breckmann var fyri fyrstu ferð valdur á ting í 1974. Hann hevði verið løg­ tingsmaður í 10 ár, tá føroyska sjónvarpið fór at senda. Tað var ein kollveltandi broyt­ ing, sigur hvassoygdi fólka­ floksmaðurin. – Í dag skal alt vera stutt og knívskorið. Eingin meining sleppur framat í miðlunum, uttan hon skal sáldast og sílast. Úrslitið er ein politiskt viðmerking, sum ongar tenn hevur eftir í heysinum. Tá ber illa til at fara í dýpdina við nøkrum sum helst. Tað er ein trupulleiki, at fólk ikki tora at siga sína hugsan, tí tey bera ótta fyri at missa arbeiðið ella okkurt. Um vit ikki hava frælsi at blanda okkum, enda vit skjótt sum í gøtunum í Kairo, sigur Óli Breckmann og leggur afturat, at tað er ikki longur rúm fyri nógvu kjaksendingunum, sum hava verið í almenna útvarpinum og sjónvarpinum, meðan hann hevur verið løg­ tingsmaður. Brúka lætt mál Slutur og vrøvl, er skoðsmálið, sum Óli Breckmann gevur útvarpssendingini ‘Álvaratos’ og sjónvarpssendingini ‘Fólk­ sins Rødd’. Tað eru hinvegin føroysku politikararnir, sum eiga ein part av orsøkini. Sum fólkavaldur politikari er tað eitt krav og ein skylda at brúka ein málburð, sum øll skilja. Ein eginleiki, sum politikarar kunnu bøta um. – Uppgávan hjá politikar­ um er eisini at skapa áhuga og at kunna veljararnar. Um eingin skilir tín málburð, so tíma veljararnir ikki at luttaka. Tú skal tosa týðiliga fyri at fólk tíma at lurta eftir tær, sigur Óli Breckmann. Torbjørn Jacobsen sakn ar ungdómsarbeiði í før oysk um politikki, sum brynjar yngra ættarliðið at vera politikarar. Tað er avmarkað, hvussu nógv flokkarnir kunnu leggja fyri, men tað er eingin ivi um, at fleiri politikarar mangla politiska skúling, heldur hann. – Tað er púra tilvildarligt, um tú dugir politikk ella ikki. Tú verður á ongan hátt lærdur upp, men má fáa sum frægast burtur úr sjálvur, sigur Torbjørn Jacobsen. Tað tykist sum, at tað ræður um høvuðsleyst at tosa við síðurnar av, ella leggja eftir tí, sum skrivar. Um ikki tað, so verður viðmerkingini bara tagd burtur, sigur Torbjørn Jacobsen um føroyska kjakmentan