mikudagur 2. mars 2011síða 2

Mikudagur 2. mars 2011 · Nr. 26 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein – Tað er óhoyrt og ó aks ep­ tab ult, at vit skulu tving ast til at gjalda 3.700 krónur um ár ið fyri hasa skræpuna, sum Kring varpið sendir. Hesi »vísu« orð eru søgd av tings ins røðarapalli av harra Bill Just in us sen, løg ting s ­ manni Mið floks ins. Hann held ur, at ser liga send ing ar­ nar hjá Ják up Mag n us sen eru tann reina skræpa, tí støð ið er so lágt. Hans ara send ing­ ar eru nið ur­ brót andi og oyð­ i l e g g j ­ a n d i , held ur m i ð ­ f l o k s ­ t i n g ­ mað ur in. Tá Rás2 spurdi hann týs­ dag in, um einki er gott, sum Kring varpið sendir, so var tað tó tað. – Tað er ikki BARA skræpa, sum Kring varp ið send ir, men ser liga send ing ar hjá Ják upi Magn us sen, Fólksins Rødd og ung dóms send ing ar nar, segði hann. Ting maðurin heldur, at har er so nógv lætt i sopp a­ til far, fólk brúka so ljótan munn, tik ið verð ur í móti øll um tíð ar ráki utt aní frá, sum er nið ur brót andi fyri før oyska ment an og alt tað góða, sum Kring varp ið ann­ ars hev ur bygt upp. Bill Just in us sen ber sam­ an fíggj ar ætl an ina hjá Kring­ varp i num upp á 60 mill i ón ir og so ta lítlu upp hædd ina, sum Rás 2 verð ur rik in fyri. – Rás2 hev ur bara ein tíggj und a part av tí, sum Kring varp­ ið hev ur, men tann mun ur in sæst ikki aft ur í til far i num, ið sent verð ur, held ur Bill Just­ in us sen. Hetta eru hørð orð av ein­ um tingmanni at nýta um navn giv in starvs fólk í Kring varp i num, at skíra alt hansara avrik fyri skræpu! »Skræpa« merkir sam bært orðabókini »tunt skarn«, ella »leyst lív«. Tá held ur hann ikki lítið um seg sjálv­ an. Hetta má vera eitt mál, ið fak fel ag ið, Føroysk Miðla­ fólk, tek ur upp. Vit kunnu so bara stað festa, at gott er, at øll ikki eru sum Bill – og fegn ast um, at fólk eisini eru sum til døm is Jákup Magn­ us sen, tí tá fáa vit eitt litfagrari sam felag. Spen nandi verð­ ur at hoyra »skræpu­ pan el ið« (alt so sam bært Bill) hjá Ják upi M a g n ­ u s s e n fríggj a ­ d a g i n klokk­ an 17... Skræpan hjá Jákupi Magnussen Tað vóru sera áhugaverd sjón ar mið, sum Frank Hansen, civ il verk frøð­ ing ur, bar fram í Sos i al i num um viku skift ið. Hann mælir staðiliga frá at fara und ir verkætlanina við Skála­ fjarð ar tunl i num, tí tað ber til at gera eina væl bí lig ari og orkuavmarkandi høvuðs farleið mill um Eyst ur oynna og Streym oynna – eins og Norð­ oyggj ar og Vágar. Og meira vit hugsa um tað, so er tað sera løgið, at meginparturin av løg ting i num fer upp á gartera, tá nakr ir ein stak ling ar koma við einum góð um hug skoti um at gera tunnilin undir Tanga firði av Nesi til Havnar. Sjálvandi hevur ein slík verkætlan nógv spenn andi perspektiv í sær, men alfa og o mega fyri in fra struk­ tur in í Før oy um er ikki, hvussu skjótt tað skal vera at koma av Toftum til Havnar. Og bara tað, at lokalir tingmenn há lova púra ókritiskt eini slíkari verk­ ætl an og garantera, at hetta er tað besta, eigur at fáa tey, ið evsta vald hava, at um hugsa hetta av nýggjum. Húsa gang urin hjá Eik Banka legði fyri bils fót fyri verkætlanini, og hann verður helst eisini høvi til, at løg tingið nú kann endavenda øllum máli num. Verkæltanin er kanska eitt úrslit av sín ari tíð, tá bankastjórar og advo­ k at ar kundu lokka skipseigarar til handl ar í hundraðtalsmillióna klass­ anum. Hví so ikki gera ein tunn il fyri eina milliard? Og tá so nevnd ar lim ir­ nir fingu nakrar hundraðtúsnd krón­ ur í partapeningi eisini, so áttu øll at ver ið glað... ella hildu vit, at trøini vuksu inn í himmalin? Ting­ og landsstýrisfólk við á byrgd eiga nú at hugsa seg um av nýggj um. Øll eiga sjálvandi at lesa grein ina hjá Frank Hansen, har hann eitt nú vísir á, at við at gera eina aðra høvuðs farl eið á meg in øki num, sum stytt ir far leið ina úr Havn til Gøtu, Fuglafjarðar, Leir vík ar og Norð oyggj­ ar líka nógv sum Skála fjarð ar tunn il­ in ­ og at tað fer at taka 35 min uttir at koyra úr Havn til Klaks vík ar. At far leiðin fer at ganga í gjøgn um seks av teim um ætlaðu níggju komm­ unu num. At íløgan kostar 675 mió kr. At ork u nýtsl an verður minni, tí tað verða færri brekkur, at raksturin verð u r bíligari, og at øll ætlanin ikki nýt ist gerast í senn. Landið eigur sjálvandi ikki at lata privat um eina so stóra verkætlan so leið is upp á gjøt. Bara tað at mál ið verður eitt stríðsmál millum norð oy­ ing ar og vágafólk móti hinum sig ur, at málið er als ikki búgvið. Sjálv andi skulu vit øll vera felags um út reiðsl ur­ nar av samferðslunetinum, og ein slík verk ætl an, sum Skálafjarðartunnilin, skal sjálv andi verða partur av eini skila góðari landsætlan, so ein so stór íløga kemur at gagna øllum landi­ num. At lokalir tingmenn hálova verkætlanini skapar mistanka Fíggjar og búskaparkreppan sum rakti heimin fyri nøkr­ um árum síðan, hevur havt sína ávirkan á hugin hjá føroyingum at keypa vørur úr útlondum. Síðan metárið 2007 er inn flutn ing urin, uttan skip, flog før og brennievni, mink­ að ur eina góða milliard krón ur, sigur Hagstovan í síni nýggjastu uppgerð. Í 2007 var hesin inn flutn­ ing ur 4,2 milliardir, men í 2010 var hann lækkaður nið ur í 3,1 milliard. Hóast talan er um stóra mink ing, skal havast í huga, at tey tvey árini beint und­ an fíggjarkreppuni, altso í 2006 og í 2007, vaks hesin innflutningurin heili 40%, úr 3 milliardum upp í 4,2 mill i ardir. Fyribils sær út til at inn flutn ings virð ið rakti botn in í 2009, tí í 2010 er inn flutn ing ur in av øðrum vørum enn skip um, flogførum og brenn ievni, vaksin 2 %. Tað er eitt sindur ymiskt hvussu minkingin hevur rakt ymisku vørubólkarnar. Inn­ flutningsvirðið av ak før­ um er minkað niður í ein trið ing av virðinum í 2007, men keypið av maskinum, am boð um og øðrum tilfari til byggivinnuna, er minkað niður í eina helvt. Innflutningur av vør um til beinleiðis hús ar halds­ nýtslu minkaði 14%. Hóast hetta ikki er eins nógv sum í fleiri av hinum bólkunum, so er tað fyrstu ferð síðan kreppuna fyrst í 90’árunum at hesin bólkurin er mink­ að ur. Einasti vørubólkur har innfluttningsvirðið er mun­ andi økt, er rávøra til fisk­ a virking, har varð meir enn tví falt so nógv innflutt í 2010 samanborið við 2007. Ein milliard Latið tunniLin bíða Betur er bøtandi hond... Jon hestyoy kJak á síðu 13 Innast inni er Høgni glaður... edmund Joensen kJak á síðu 33 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo