fríggjadagur 1. apríl 2011síða 2

nr. 39 · 1. apríl 2011 2 VIKUSKIFTI Flúgving Inna Tørnroos inna@sosialurin.fo Tá ið ein av vinkonum mínum kom umborð á Air Asia fyrr í ár, bleiv hon sera bilsin. Flogternan, ið tók ímóti henni – »Senior flight attendant« – hevði hvít, loðin kaninoyru á høvdinum. Hetta var ikki, tí tað var fyrsti apríl, ella at tað var árið hjá kaninini, men hin­ vegin boð frá leiðsluni at gera flogtúrin stutt ligari. Vinkonan fortelur, at hon visti ikki rættuliga um hon skuldi flenna ella gráta, men at hesin túrurin nokk ikki fer líka skjótt í gloymibókina sum nógvir aðrir. Hendan flogternan var ikki tann fyrsta av sínum slagi. Í fjør gjørdist David Holmes, ið starvast á Southwest Air lines í USA, heimskendur, tá ið hann rappaði trygdarboðini til ferðafólkini. Eitt av ferðafólkunum tók uppá video og legði út á YouTube, og vups, so hevði David Holmes skapt eitt nýtt rák mill­ um flogternur. Í filippinska flogfelagnum Cebu Pacific Airlines sleppa flogternurnar ikki fram at mikrofonini, har dansa tær til Lady Gaga og Katy Perry, meðan tær vísa, hvar neyðdyrnar eru, og hvussu bjarg ingar­ vest urin skal blás ast upp. So Magni Arge, nú veit tú, hvat skal til! Næstu ferð vit sess ast í Atlantic, verður tað kanska til rapp og kanin ­ oyru! Fólkið kann flyta og flytast Redaktørur: Eyðun Klakstein útgevari: Sosialurin, www.sosialurin.fo Umbróting: Sosialurin · Høvuðssniðgevi: Pætur Eyðunsson Jensen Forsíðumynd: Linda Andrews / DR 2 KLummA: Fólkið kann Flyta og Flytast 4 IntERvIEw: linda andrews 6 tIPS: trý várpløgg 8 90 SEKunD 10 BøRn: okkara børn duga ikki alt 12 tAð ER tíðIn: tøkni, heilsa og tónleikur 14 í RAngAStRúPAn: ymiskt úr miðlunum 14 umAftuRAftuRum: høgni djurhuus 18 tIL ARBEIðIS: maiken durhuus 20 HugLEIðIng: samtíðarlist í almenna rúminum 24 SøguLIg HEnDIng: tá ið reagan varð skotin 26 KAPPIngAR: vinn góðar vinningar 30 mIðLAmJARR: tað siga tey á Facebook og í miðlunum 31 tAð HEnDIR: konsertir, tiltøk, bøkur og annað 32 vIKumynDIn: naoto kan INNIHALD klumman Eyðun Klakstein myNDIr: FlogFeløgini og privatar Vit haVa ymIskAr meiningar um, Hvussu tað er at fLúgvA – summi eru bANgIN, onnur NjóTA friðin, og AfTur onnur keðA seg. seinasta rákIð í luftini er, at fLogTerNurNAr skulu uNDIrHALDA okkum – og ikki bArA Við mati og DrykkI. Nú skulu tær DANsA, rappa og haVa kANINoyru á høVdinum stuttligt í luftini Flogternur hjá Air Asia Seinastu tíðina hava vit sæð fleiri dømi um, hvussu fólkið kann flyta og flytast. Tá ið fjøldin veruliga vil nakað, fær hon ávirkan og vald. Og vil nakar nakað við fjøldini, so ber eisini nógv til eftir stuttari tíð. Fólkið kann gera imponerandi broytingar og kann gera skjótar niðurstøður av ógvusligum hendingum, men fjøldin kann eisini flytast langt av óbetýðiligum tingum. Vit hava nýliga upplivað, at í londum, har strong stýri hava sitið við valdið í fleiri áratíggju, hevur fólkið gjørt uppreistur og fingið valdsharrarnar frá. Tá ið fólkið hevði fingið nokk av ræðslu og ræði og segði stopp, so var liðugt. Veruliga valdið vísir seg at liggja hjá stóru mannamúgvunum. Tá ið tær fara á gøturnar, er trupult at standa ímóti. Tað mugu sjálvt teir valdmiklastu leiðararnir ásanna. Vit uppliva eisini, hvussu einstakar hendingar ella einstøk mál kunnu broyta politiska veruleikan eftir ongari tíð. Tað, sum vendi upp, vendir niður, tí fólkið broytti hugsan. Nú um dagarnar tapti flokkurin hjá Angelu Merkel, ríkiskanslara í Týsklandi, valið í Baden­Wuerttemberg til tey grønu og reyðu. Hetta er fyrstu ferð í 60 ár, at Kristiligu Demokratarnir ikki hava valdið í Baden­Wuerttemberg. Ein høvuðsorsøk til, at alt knappliga vendi upp og niður, var kjarnorkuvanlukkan í Japan. Fólk fóru at stúra, og tað fekk tey at flyta frá Kristiligu Demokratunum til tey grønu, sum stríðast ímóti kjarnuorku. So knappliga kann politisk siðvenja hóast alt broytast. Vit síggja eisini onnur meira óskyldig – ella kanska meira álvarsom – dømi um, hvussu fólkið kann førkast. Finalan í donsku X Factor kappingini hevur júst verið. Finalan varð hildin í Parkini í Keypmannahavn, har 45.000 vill og spent fólk vóru til staðar. Hyggjaratølini settu nýggj met, tí 2,4 milliónir fólk fylgdu finaluni í sjónvarpi. Fyri nøkrum fáum vikum síðani kendi ikki ein kleyv Babou, Sarah og Anne Louise. Men eftir intensivt propaganda­sjónvarp í tveir, tríggjar mánaðir, var alt á gosi. So sterkur miðil er sjónvarpið. Og so skjótt kann fólkið flytast. Eg skal lata verða við at pástanda, at tað, sum hendi í Týsklandi fyri 70 og 80 árum síðani í prinsippinum kundi hent aftur á okkara døgum. Kanska fólkið hevði sett seg upp ímóti harðrendu yvirvøldini, áðrenn tað kom so vítt. Men eitt er vist. Fólkið kann flytast – og fólkið kann flyta! tilgjørd mynd David Holmes rappar Dansur hjá Cebu Pacific Airlines