mánadagur 4. apríl 2011síða 6

Mánadagur 4. apríl 2011 · Nr. 40 6 Sosialurin Rætt urin gav ar beiðs­ gevara viðhald Uppsøgd kvinna, sum fekk viðhald í Javn­ støð u nevnd ini, fekk ikki við hald í Føroya Rætti. Føroya Rættur hevur giv ið til kennar, at ar­ beiðs gevari hevur lyft próv byrðuna í mun til upp søgn av kvinnu, sum var við barn. Málið snýr seg um, at ein kvinna, sum varð sett í starv hjá ein um av limum Føroya Ar­ beiðs gev arafelags, var sam an við seks øðr um í november 2008 upp­ søgd, tí fyritøkan mátti tillaga virksemi til bú­ skap ar ligu støðuna í Før oyum. Kvinnan var byrj að í starvinum ein mán­ aða undan upp søgn ini og metti ikki, at fíggj­ ar støð an hjá fyritøkuni kundi vera broytt so nógv hesa stuttu tíðina. Kvinn an metti, at hon var upp søgd, tí hon var við barn, og kærdi málið til Javn støð u nevnd ina. Ein meiriluti í Javn­ støðu n evnd ini metti, at hon hevði verið fyri týð andi mismuni vegna við gongu og gav henni við hald sambært § 6 í javnstøðulógini. Eisini varð mælt til eina sam­ sýn ing á 230.000 kr til kvinn una frá fyri­ tøkuni. Fyritøkan var als ikki samd við Javn støð­ u nevnd ina og vildi tí ikki rinda nevndu sam­ sýn ing. Kvinnan legði tí mál ið fyri Føroya Rætt. Dómur varð ikki sagd­ ur í málinum, av tí at kvinnan tók málið aftur, eftir at Føroya Rætt ur skrivliga hevði givið til kennar, at ar beiðs geva­ rin fór at verða frífunnin í mál i num. Rætturin legði til grund fyri frífinningini, at ar beiðsgevarin hevði lyft próv byrð una fyri, at avgerðin um upp søgn ina ikki var grund að á við­ gong una hjá kvinnuni. Rættur in legði m.a. dent á, at ar beiðs gev­ ar in hevði tikið avgerð um upp søgnina, áðrenn hann varð kunnaður um, at kvinnan var við barn. At kvinnan hevði verið í starvi so stutt, broytti ikki hetta. Árni Joensen Tíðarritið Journal of Clinical On cology skrivar, at danskar rannsóknir vísa, at kvinnur, sum taka digoxin orsakað av hjartatrupulleikum og ó regl­ u ligum hjartaslátti, eru í 40 pro sent størri vanda fyri at fáa bróstkrabba enn kvinnur, sum ikki brúka heilivágin. Kanningarnar umfataðu kvinn ur, sum tóku digozin í ár u num frá 1995 til 2008. Nið ur støðan er, at av 104.648 kvinn um høvdu 2.144 fingið bróst krabba. Harafturat vísti tað seg, at hjá kvinnum, sum góv ust at taka heilivágin, mink aði vandin fyri bróst­ krabba. Um orsøkina til at dig o x in økir vandan fyri bróst krabba siga teir donsku gransk ar ar­ nir, at heilivágurin virkar á líkn andi hátt sum østrogen, og tað er gomul vitan, at tað hor mo nið økir vandan fyri krabb ameini. Granskararnir gera tó vart við, at ágóðin av at brúka digoxin fyri hjart a trup ull­ eikar kann vera størri enn tann økti vandin fyri krabb­ a meini. Fyri tveimum árum síðani noydd ist heilivágvirkið Ac t­ avis Totowa, ið ger hjart a heil­ i v ág in digitek, ið virkar eins og digoxin, at taka vøruna av markn aðinum, tí tað vísti seg, at summar tablettir vóru tvær ferðir størri, enn tær áttu at vera. Av tí sama var vandi fyri, at fólk fingu nógv meiri heilivág, enn tey áttu at fáa. Heiligávur fyri hjarta kann elva til bróstkrabba Skerja tyrluflúgving til útoyggj Gav ar­ beið s gev­ ar a við­ hald Skeivur Mourits Heilivágur Nýggjar rannsóknir benda á, at kvinn­ ur, sum brúka hjarta heili vág in di go x in, eru í størri vanda fyri at fáa brós t krabba enn aðrar kvinnur tyrluflúgving Ósemja um sáttmálan millum At lants flog og landsstýrið førir við sær, at út­ oyggj a flúgv ingin verður skerd restina av árinum Eirikur Lindenskov 31. desember 2010 gekk fimm­ára sáttmálin við At­ lan tic Air ways um út oyggj­ a flúgv ing út. Sam stund is gekk tíggju­ára sáttmálin mill um Fisk i mál a ráðið og Atlantsflog um tyrl u til­ búgv i ng út. Sáttmálarnir hava báð ir ver ið mest sum ó broytt ir í ára mál i num, sjálvt um við­ ur skift ini og fortreytirnar hava verið nógv broyttar hesi ár. Eitt nú átti Føroya lands stýri aðra tyrluna, tá sátt málin tók við, meðan At lantsflog eigur nú tvær tyrl ur, ið betur hóska til flúgv ingina her hjá okkum. Kort ini lýkur hvørgin teirra tey herdu krøv, ið mugu verða sett, og ein upp­ stiging av tyrlunum er ikki kostnaðarleys og tekur tíð. – Tað eydnaðist ikki at koma á mál at fáa ein nýggj an sáttmála upp á pláss, sum fevnir um báð­ ar flúgvingarnar, í fíggj ar­ lóg ini fyri 2011, og tí hevur ver ið roynt at hildið somu tyrl u tæn astu uppi fyrsta árs fjórð ing og í hesum sama tíð ar skeið ið at finna eina á vegis framtíðar loysn og fígg ing fyri henni, sigur Johan Dahl. Men tað hevur ikki eydnast, og lands stýr is­ mað ur in stað fest ir nú, at rokn a st má við skerdari út oyggj a flúgv ing rest ina av ár i num og meðan roynt verð ur at finna fram til trygga framtíðar loysn. ­ Strandferðslan fer nú at taka upp samráðingar við Útoyggjafelagið og onn ur, sum hava áhuga í útoyggjaflúgvingini, so tvør leikar og ampar av ein­ ari skerjing í verandi ferð­ a ætlan og tænastu frá 1. mai at rokna verða minst møgu ligir, sigur Johan Dahl, landsstýrismaður í Vinn u­ mál um. Í grein í blaðnum næstsíðsta fríggj a dag høvdu vit grein, sum Mour its M. Jo en sen hevði skriv að. Men tað var skeivur Mourits á mynd ini. Vit biðja teir og les ar ar nar halda okkum til góðar. Tann rætti Mourits M. Joensen, sum skriv að hevði, er hesin, sum sæst á mynd ini. Tá Blithesome gekk burtur Tá Blithesome gekk burtur Á Torginum á Rás2 í annaðkvøld verður ein spennandi og sonn frásøgn um, tá »Blithesome« gekk burtur. Eisini fara vit at hoyra ein kendan klaksvíking syngja nakrar sangir – tá var hann bert fimm ára gamal. Torgið verður sent beinleiðis úr Klaksvík. Kári Kjelnæs leggur til rættis.