mikudagur 13. apríl 2011síða 2

Mikudagur 13. apríl 2011 · Nr. 44 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Um dagarnar kom fram, at ætl an in er broyta und­ ir vís ing ina í donsk um í mið náms skúl um so leið is, at lær u grein in ikki long ur verð ur ein kravd lær u grein. Or søk in er, at hægri dansk­ ir lær u stovn ar ikki long ur hava sum krav, at før oyingar skulu hava danskt á a­stigi frá miðnámsskúla. Tá tað snýr seg um tað, sum danskt er í Føroyum, so hava vit tað við at fara í baklás. Í øllum føri vilja summi okkara fara aftur til jólafundin í 1888, tá Jóannes Bóndi læs yrkingina »Nú er tann stundin«, har hann yrkti um móðurmálið, sum hevði tað so ringt og leið undir donskum máli: »Hoyr, latum okkum tó mót útlendskum ganga, tað sláa undir vanga; útnyrðingur skal tað av landinum føra – sum sápubløðru!« Men støðan er so nógv øðr­ vísi í dag. Tað er ikki danskt­ und ir vís ing in í skúla num, sum hótt ir okk um mál ið. Tvørt ur í móti hev ur danskt­ und ir ví sing in pos i tivt og kon struk tivt ár in á før oyska mál ið, og danskt er, um vit vilja tað ella ikki, brúgv in til lærdu skúl ar nar, sum enn eru og fram veg is vera fyrst og fremst í Dan mark. Sjálvsagt skulu vit hava dygga und ir vís ing í ensk um, men enskt skal ikki taka yv­ ir, tí vit ikki vilja læra danskt. Og at tosa um at læra nak að so ó í tøk i ligt, sum norð ur­ lendskt í stað in fyri danskt er í besta lagi heim føð is lig und­ an førsla. Sjálv andi skulu vit læra danskt væl og virð i liga. Hini norð ur lendsku mál ini kunnu vit so taka haganífrá. Tað eru skilagóðir tónar sum eru at hoyra av pol it iska víg vølli num í løt­ uni. Mán a dagin vátt aði Høgni Hoy­ dal, at Tjóð veldi hev ur fund ast við rest ina av sam gong uni um at fáa nøk ur týdn ing ar mik il mál framd, held ur enn at sleppa land i num út í stjórn ar loysi. Høgni Hoydal sigur, at Tjóð veldi vil royna at gera nakr ar lang tíð ar­ semj ur mill um pol it isk ar flokk ar, sum skulu kunna halda – eis ini aft­ an á eitt løg tings val. Hetta skulu vera av tal ur, sum verða gjørd ar so bind andi, at flokk ar nir mugu siga tær upp við ser lig ari upp sagn ar­ freist, um tey broyta hugsan. Hó ast slík ar av tal ur – ella for lík, sum tað verð ur kall að eitt nú í Dan­ mark – eru púra van lig ar í øðr um lond um, so er hetta nak að heilt nýtt í før oysk um pol i tikki. Hetta boð­ ar frá góð um, tí um okk ara kosnu menn og kvinn ur klára at broyta ar­ beiðs la g ið á henda hátt, so er nógv vunn ið. Vit hava sæð so nógvar semjur og so nógv sam gong u skjøl, sum ikki eru verd tað papp ír, tey eru skriv að á. Vit kunnu bara taka øll val lyft ini und an sein asta løg tings vali – tey eru so langt frá dags ins pol it iska veru leika, at vit í ver u leik a num ikki eiga at taka hesi fólk ini fyri fult. Sjálvt um tað bara skuldi mangl­ að, so er tað djarvt at Tjóð veld i num at melda so leið is út. Tað er sera skil­ a gott og tek in um gott pol it iskt tev, at ein flokk ur sum Tjóð veldi kann lyfta seg upp um van liga smá lig­ heits pol i tikk in, sum bara gong ur út upp á hjá ein um and støð u flokki at fella tað til eina og hvørja tíð sit­ andi stjórn. Tað tyk ist ikki vera ætl­ an in hjá Tjóðveldinum. Har afturat kann veljarin við slík um lang tíð ar semj um síggja, hvørja pol it iska leið hann skal velja, og hvat tað merk ir, um hann vel ur hend an ella hand an flokk in. Tos að hev ur ver ið um blokk pol i tikk, hetta hev ur nak að við tað at gera. Tí verða kom andi dag ar nir sera týdn ing ar­ mikl ir fyri pol it isku fram tíð ina. Og tað er ikki tí, at tað av tilvild er ein sam bandsmað ur sum er løgmaður, ella tí at Javn að ar flokk ur in er í sam gongu. Men tí, at tað sær út til, at vit nú fara at síggja nøk ur pol it­ isk av rik, sum fleiri flokk ar í fel ag kunnu standa sam an um, og sum tí fleiri fólk kunnu kenna sín ognarlut í. Tað er tað, sum hevur manglað í før oysk um pol i tikki – altíð! Um hetta verður loysnin, so hev­ ur hetta nógv størri týdn ing, enn at loysa stjórn ar skip an ar ligu træt­ una, sum hev ur hild ið før oysk um pol i tikki niðri í mór uni í fleiri enn hundr að ár. Tað boðar frá góðum, at flokkar gera bindandi avtalur Tað er bara ein heimasíða í Føroyum, sum ikki hevur loyvi at hava lýsingar. Tað er heimasíðan hjá Kringvarpi Føroya. Politikararnir høvdu eftir øllum at døma so ringa samvitsku av, at Kring­ varpið nýtir lógar kravdar almennar pengar at kappast ímóti privatu miðlunum, at tá møguleikin var eisini at lýsa á internetinum, so slapp Kringvarpið ikki tað. Men tað hevur kortini ikki so nógv upp á seg. Meðan Sjónvarp Føroya og Útvarp Føroya í sínari tíð lýstu størv leys í bløðnum, eins og flestu aðrir almennir stovnar, so lýsir Kringvarp Føroya síni leysu størv – einans – á einastu heimasíðu í landinum, sum ikki hevur lov at hava lýsingar. Men tað ger jú einki, tí einki hendir kortini. Man hetta so vera ein byrjan upp á at útvega Kringvaprinum internetlýsingar? – og tá tað hevur gingið eina tíð, so tora politikararnir einki at gera kortini. Enn hava vit ikki sæð eitt landsstýrisfólk í mentamálum, sum er ført fyri at skapa Kringvarpinum sømulig kor, so tey sleppa undan kreativum loysnum til tess at útvega stovninum pengar. Vit skulu hava eitt gott alment kringvarp. Men tað fáa vit bara við at gjalda tað, sum tað kostar, og tað er uppgávan hjá politikarum. Alt annað er at blæsa og hava mjøl í munninum. Kreativt ella ólóg­ ligt Kringvarp? Blíðkar fyri hugaðum fólkum Í blaðnum í dag sigur Petur Eli as Petersen, ÍSF forseti, at tað ikki er beinleiðis ó sam svar í tí, at HB lýsir við ølbryggjarínum Okk ara á sín­ um búnum hjá Voda fone­ lið num. Altso harra forseti... Tað er ÍSF, sum hevur fingið sær hatta bæriliga stevnumið, ikki at eggja ung um at drekka, og at úr mæl ing­ ar í bestu deild u num skulu vera góð ar fyr i mynd ir. Hvussu kann sjálv ur ÍSF for set in vera so fanta­ si ley s ur? Nið ur støð an má so bara vera, at með an fransk­hot dog­bri gad an hjá ÍSF berjist í móti pyls um og feit um chipsi í ítrótt ar hall­ um, so heldur hægsta ítrótt­ ar leiðsla lands ins tað vera í fínasta ord an at lýsa við rúsdrekka á fót bólt s vøllum. Her lekur illa mill um te­ ori og praks is hjá ÍSF. Hetta virk ar for býtt. Vil ÍSF hava fólk at taka undir við has­ um frá líka heilsu til tak i num, so ger ið tað heil hjart að – ella latið vera! Sjálvandi skulu vit læra danskt Try gd­ ar grunn­ ur endur­ skoðast GeorG hansen kjak á síðu 13 SEV – skynsemi sigrari hans DáviD Dam kjak á síðu 12 Eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo Øl er øl harra ÍSF forseti...