fríggjadagur 13. mai 2011síða 11

11 Fríggjadagur 13. mai 2011 · Nr. 55 Sosialurin Helgi Abrahamsen løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin Roynir at framleiða ein nýggjan sannleika Umaftur og umaftur sig ur Høgni Hoydal, at full semja var um stjórnar skipanar­ upp skotið fyri einum ári síð­ ani. Hetta sigur hann í løg­ tinginum og hetta sigur hann í fjølmiðlunum, hóast hann fullvæl veit, at veruleikin er ein annar. Skrivaði sjálvur undir Nevndin, sum fyri einum ári síðani legði uppskot fyri ting­ ið um stjórnarskipan, hevði til uppgávu at gera EITT upp­ skot, sum síðani skuldi fáa van liga tingviðgerð, áðrenn tað fór til fólkaatkvøðu. Boðini vóru, at tað bar ikki til at gera minnilutaálit. Vit skuldu finna semju um EINA orðing. Men vit vistu allir í nevndini (eisini Høgni Hoydal), at vit vóru ikki samdir um alt. Tí varð skrivað í viðmerkingunum til uppskotið: ”Hóast nevndin leggur eitt felags uppskot fram, eru nevndarlimir, sum í ting viðgerðini vilja gera vart við serstøðu í ávísum grein­ um.” Ein av teimum sum skrivaði undir uppskotið (og tískil eis­ ini hesa orðingina) var Høgni Hoydal. Undir viðgerðini av upp­ skotinum, fyri einum ári síð­ ani, nevndi eg millum annað, at tað fór av verða neyðugt at skriva inn í lógina, hvar hon skuldi standa í mun til aðrar lógir, og at tað eisini fór at verða neyðugt at definera, hvar vit stóðu sum samfelag (í mun til ríkisfelagsskapin). Hetta var alt greitt longu fyri einum ári síðani. Hevur brúk fyri lygnini Høgni Hoydal kann tíverri ikki brúka henda veruleikan til nakað. Hann hevur brúk fyri at kunna siga, at meiri­ lutin í nevndini er boygn aður fyri trýsti úr Danmark. Og hetta er tað, sum nú verður endurtikið og endurtikið. Eg royndi at gera vart við hetta, tá stjórnar skipan­ ar uppskotið varð til 2. við­ gerð, mánadagin, men tað var sum at sletta vatn á gás, og nú hoyra vit somu ósonnu søguna umaftur í Útvarpinum. Nei tað er hvørki ríkis­ fund urin í Skagen, Føroya­ vitjanin hjá Løkke, ella eitt notat frá danska løg mála ráð­ harranum, sum hevur flutt stjórnarskipanarnevndina. Vit vistu longu fyri einum ári síðani, hvørjar orðingar máttu broytast. Jákup Mikkelsen vil sleppa at slaka Ein av teimum, sum á ting­ fundinum, mánadagin, vildi hava málið aftur í nevnd, var Jákup Mikkelsen. Hann segði henda dagin í tinginum, at Sambandsflokkurin hevði slak að mest undir nevndar­ viðgerðini. Um hann veruliga meinar tað, so gangi eg út frá, at hann eisini heldur, at túrurin nú er komin til onkran annan at slaka, nú hann sigur seg vilja sleppa at ”mýkja støðuna”. Og sjálvandi – er tað tað hann vil, so skal hann vera vælkomin at slaka meira. Men mín støða er framvegis tann sama, sum hon var fyri einum ári síðani, tá nevndin var samd um nógv, men ikki alt. Kjak Halla Samuelsen býráðslimur og forkvinna í sosialu nevnd Tórshavnar býráðs Sosiala nevnd kunnar seg um nýggja Barna tann­ læknastovu og um eldraíbúðir Nú má Høgni Hoydal halda uppat við at lúgva um Stjórnarskipanaruppskotið Eitt av málunum, sum sosiala nevnd í løtuni ar­ beiðir við, er at betra mun­ andi um umstøðurnar hjá Barna tann læknastovuni. Sosiala nevnd samtykti tann 1. desember 2009 at taka undir við tilmæli um, at kommunala barna­ tannrøktin framyvir skal skipast sum sentralklinikk, har eisini serviðgerðir – ella sonevnda ortodontiin, verður beinleiðis partur av stovninum og í hølum, sum eru gjørd og hóska til endamálið. Tað er eingin loyna, at barnatannrøktin hevur trong ligar umstøður í Tórs gøtu. Har er kringlut og lítið pláss, tá børn ofta saman við foreldrum skulu til tannlækna. Barna tann­ røktin hevur børn í aldri­ num 0 til 16 ár, og umleið 5.000 børn eru knýtt at tí kommunalu tannrøktini. Síðani 2002 hevur komm­ unan havt avtalu við privat virki um ortodontiina, ið er lógarkravd kommunal tænasta. Tað eru umleið 900 børn, sum hvørt ár eru knýtt at sertannlæknastovuni, men ætlanin er, at Barna­ tann læknastovan fram­ yvir sjálv skal standa fyri hesum partinum av barna­ tannrøktini. Í hesum sambandi er eisini ætlanin, at byggj ast skal nýggj Barna­tann­ læknastova sum sentral­ klinikk, ið framyvir skal verða karmur um allar tær kommunalu barna tann­ røktartænasturnar. Nýggir eldrabústaðar­ møguleikar Annað mál, ið sosiala nevnd í sínum arbeiði rað ­ festir sera høgt, er at fáa til vega nýggjar bústaðar­ møguleikar til eldri. Samstundis sum býráðið tók endaliga avgerð um at byggja Boðanesheimið við 64 røktarheimsbúplássum, avgjørdi sosiala nevnd at seta í gongd arbeiði at út­ vega fleiri eldrabústaðir, sum serliga eru ætlaðir til tann stóra bólkin av eftirløntum, ið ikki hevur tørv á røktarheimsplássi, men á einum hóskandi eldra bústaði – eitt nú íbúð á einum eldradepli við atknýttum starvsfólki til lætta røkt, ítriv v.m. Sum liður í fyrireikingini av hesum báðum málum, fer sosiala nevnd í næstu viku á kunningarferð. Týsdagin verður vitj að í ávikavist Aalborg komm­ unu og Frederikshavn komm unu, har nevndin fær kunning um teirra barna tannrøktarskipan og sentral klinnikk. Mikudagin verður vitjað í Viborg komm unu og Billund komm unu, har evnið er kommu nala eldrarøktin sum heild, men við serligum denti á eldra íbúðum, fígg­ ing, visitatións skipan og atknýtt um tænastum v.m. SU á fundi við MBF Umstøðurnar hjá teimum, ið bera brek í Føroyum, er eitt evni, ið SU raðfestir høgt og ynskir at arbeiða fyri. Fyri at fáa innlit í, hvussu støðan er, og hvussu hesin bólkur hevur tað í Føroyum, var SU í gjár á fundi við forkvinnuna og dagliga leiðaran í MBF. MBF talar sak teirra brek­ aðu, ið er ein sera breiður skari av fólki. T.v.s. fólk. ið eru fjøllbrekað, førleika skerd, fólk við menningartarni, lesi og skriviveik o.s.fr. Hóast ymisku brekini hava allir bólkar í MBF tað til felags, at tey til ein og hvørja tíð mugu berjast fyri rættindum, ið eru ein sjálvfylgja fyri flest onnur. Á fundinum við MBF fingu vit millum annað at vita; at tað í fjør søktu um­ leið 70 fólk, ið vóru lesi og skriviveik, inn á Dugna við Áir. Forkvinnan í MBF veit at siga, at okkurt um helvtin at hesum vóru ung, og at hesi 70 væntandi bara er toppurin á ísfjallinum – tey, ið tora at biðja um hjálp. Hon legði afturat, at ung við breki so gott sum einki út búgvingartilboð hava í Føroyum, tá tey koma úr fólka skúlanum; at vit fram ­ vegis hava skúlar og stovn­ ar, ið ikki eru atkomi ligir hjá fólki, ið eru rørslu tarnað; at tað eru 70 fólk við menn ingar­ tarni, ið vanta bústað; at tað er sera trupult hjá teimum, ið fáa fyrtíðarpensjón og tí eru í láglønarbólkinum, at fáa ein virðiligan bústað, tí tey ikki kunnu fáa serligar bústaðir og lán. Eftir fundin við MBF, eru vit í SU vorðin enn meira sannførd um, at vit eiga at fáa hagtøl í Føroyum, ið geva okkum eina greiðari fat an av, hvussu nógv ung við breki ikki hava nakað út­ búgvingar­ ella skúlatilboð. Hvussu nógv fólk eru, ið ikki hava møguleika fyri at fáa ein bústað. Hvør er tørvurin hjá teimum 70, ið standa á bíðilisti til bústovn og sambýli runt um í landinum. Men mest av øllum eiga vit at spyrja, nær og hvussu fara vit undir at byggja bústaðir til tey mongu, ið ikki hava møguleika fyri at spæla við á sethúsamarknaðinum í Før­ oyum, og hvussu skal hetta skipast og fíggjast? Nakað av tí, ið kom fram á fundinum, vistu vit áðr­ enn, ella høvdu varhugan av. Kortini var tað okkurt, ið veruliga fekk okkum at steðga á og spyrja: Hvat er tað, ið vit lata ganga í okkara vælferðarsamfelag, ið EIGUR at vera fyri øll? Sum útgangsstøði er fólka­ skúlin, fyri øll. Vit í SU meina, at eisini samfelagið eigur at vera fyri øll. Tað eigur at vera ein mannarættur, at hava okkurt at fara til og ikki minst at hava ein bústað. Vit í SU meina, at vit í fyrsta umfari eiga at seta pening av til at gera eina kanning á økinum. Út frá henni eiga vit at orða visjón ”Samfelagið fyri øll” SU