hósdagur 19. januar 1928síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
ÁNADAGIN KOMANDI
M — 23. JANUAR verður
Løgtingsval. Socialdemokratar
luttaka fyri fyrstu ferð í hesum
valið, sum serstakur politiskur
flokkur. Er tað tí vert at nerta
eitt sindur við adalårsøkina ið
hevur fort áleiðis, so at vit við
byrjanum av 1928, standa við
grindina, har leiðin ber til Ar-
beiðaraflokksins fram-
burð og mentan.
frælsu,
arbeiðarin og
gjøgnum
Hin foroyski
fiskimaðurin = hevur
fleiri staðið í
sambands- ella sjálvstýrisflokk-
ár annaðhvort
inum og hevur har gjølla fylgt
við hvussi fram hevur farið í
teim báðum politisku flokk-
unum, hevur stundum hildið at
tað hevur borið á ta leið, sum
honum best tyktist, men alt ov
mangan hevur tað í royndum
víst seg, at hevusætlanin ikki
var tann, sum arbeiðarin ella
fiskimaðurin høvdu hugsað sær.
Aðalmál, sum fiskimaðurin ella
arbeiðarin vildi hava framd,
vóru skumpaðu til síðis, og í
staðin varð mangan drigist við
spurningar, sum lítlan ella ong-
an tydning hevdi fyri hin minna
mannin. Hesar vónir sum altíð
brustu, oll tey lyftir sum sjáldan
ið
einki úrslit góu, hava gjørt fisk-
hildu, allar tær royndir,
imannin og arbeiðaran leiddan
av at standa Í fylking í teim báðu
flokkunum.
og
nú gjøgnumskoda hesar flokkar,
Hin foroyski fiski-
maðurin arbeiðarin hevur
sum teir, tåid alt verður sam-
anlagt, lítið ella einki hava til
felags við. Og nú skræða teir
seg leysan úr hesum flokkum,
finna seg heima í í nýggja po-
litiska flokkinum, socialdemo-
kratinum, sum er teirra egnu
politikkur, borin av teirra egnu
monnum, og hevur slík aðalmál
at fremja, sum hinir flokkarnir
ikki
fyri hesa núverandi samfunds-
hava hildið verið til bata
skipanina. Alt smáfólkið í Før-
oyum, fiskimaðurin og arbeiðs-
maðurin meldar seg ti sjálvsagt
til hitt socialdemokratiska liðið.
Bloðini hjá báðum afturhalds-
flokkunum, royna tí við ollum
teim vakrastu lótum at kjúkla
og
ikki eru
flskimonnum arbeiðs-
monnum. Og
heldur ósmædnir til at nýta
»religiénina« sum skrímsl, ið
reka skal allar trúgvandi For-
fyri
teir
oyingar burt frá socialdemo-
kratinum. Her eru háðir flokk-
arnir um at gera eina ógvuliga
illavorðna nýtslu burtur úr tí,
ikki Hitt fátæka
fólkið í Foroyum heldur heilagt
og høgt í æru.
giónina< sum skrímsl, vildi vist
sum minst
At nýta »reli-
eingin annar loyvt sær her á
landi, uttan afturhaldsbloðini
— í valgdøgum.
90 oyr. á 3. og 4. síðu.
avsláttur í prísinum.
-FØROYA-
SOCIALDEMOKRAT
BRÓÐURSKAPUR
30 oyr. á forsíðuni,
Við størri lýsingum fæst
at fora
um
Vit eru ikki sintir til
politiskan ordadrått hetta
evni, sum afturhaldsblødini nyta
uppá ein so illavorðnan máta,
sum ein skal leita leingi eftir at
til fullnar
javnbjóðis
finna nakað, sum
kann standa við
slíkan atburð. Tó vilja vit nevna,
illa
religiðnini, kristindóminum, um
ikki heimsins fátæka fólk hevði
borið og hildi hann uppi. Heim-
at vildi verið vorðið við
sins fornu stórharrar hevdu
gloymt kristindómin, og mangir
tóku við honum aftur, táið fiski-
menninir talaðu. Ímillum hitt
breiða fátæka fólki varð kristin-
dómurin Tí
tað illa frá hogum pollum at
varðveittur. høvir
grýta hesa halgu áskoðan út
ímillum hitt fátæka fólki á tann
hátt, sum afturhaldsblødini gera.
fiskimenn ar-
til
illavorði
Foroyskir og
beiðsmenn vilja hverja tíð
slíkt
hugsa sjálvir — tí har sum slíkt
tos fara og
lata
verður nýtt sum skrímsl, har er
ótespuligt hjá ellum, og íkki
minst fyri hin minna mannin.
Foroyingar vilja á valdegi taka
stødu til eisini henda atburð og
til
demokratarnar, tí teir nýta ikki
geva sína stemmu social-
so illavorðin vápn.
Foroyingar fylkjast við social-
demokratunum, tí har eru inte-
ressur minna mannsins best
varðveittar.
Foroyingar fylkjast við social-
demokratunum, tí teir arbeiða
fyri at hann sum strevast, hvort
tað er á sjógv ella landi. skal
fáa fult virði fyri strev sítt.
Føroyingar velja socialdemo-
kratar, tí teir vilja hava umsjón
og umsorgan fyri teim gomlu Í
samfundinum.
Føroyingar velja socialdemo-
kratar, tí teir vilja arbeiða fyri
vinnilívsins framburð her á
landi.
Føroyingar velja socialdemo-
kratar, tí teir vilja fáa upplýs-
Få
ingarviðurskiftini í slíkt lag, at
ollum er komandi til tann lær-
dóm, teirra evnir røkka til.
Foroyingar velja socialdemo-
kratar inn á Legting mánadag
23. Í hs., ti hitt
fleirtals, fiskimanna og arbeiðs-
teir eru stóra
manna, nattúrligu talsmenn.
Arbeiðarar og fiskimenn vilja
geva afturhaldsblødum og teirra
monnum svar uppá teirra mið-
sóttu agitation og velja social-
demokratar inn á Føroya Løg-
ting. Harvið dugna teir best
heim og land sínum.
mikil ímillum
Munurin er
hina socialdemokratisku rørsl-
una og allar aðrar politiskar
rørslur, ikki bert aðrastaðni um
heimin, men eisini her heima
hjá okkum, og tey, ið vilja dugna
Føroya landi og fólki, velja ti
Socialdemokratar.
JAVNAÐUR
Hóstlag hin 19. januar 1928.
Handilstraktatin
millum Spanialands
og Danmarkar
undirskrivað.
Klipfiskatollurin lækkar
til 1. mars í ár.
Danmark fær biligari vín.
2. januar var so hetta lang-
røkna mál lokið, ein „Handels-
og Skibsfartskonvention“ millum
Danmarkar og Spanialands var
undiritað í Madrid.
Fyri foroyskar fiskaseljarar
verður hetta ein harrans lætti
at sleppa av við alt roksið og
tarnið eftir tolluppgjaldinum
fyri spaniafisk.
til 400.000 kr.
hava foroyskir seljarar noyðst at
Um einar 3
bíða eftir í 2—3 mánaðir aftaná
Pengarnir vóru
tað
kassin ið rinda skuldi, men eitt
Til 1.
verður væl alt yvirstaðið.
fiskasøluna.
vissir, sjålvsagt, var rikis-
tarn var tað. mars í ár
For-
oyingar kunnu bert gleðast;
men hvussu verður býtið fyri
Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið
og skrivstovuni.
tann einasti peningur, sum hann
fekk hendur á fyri fiskin, hitt
kommissio-
tað
fóru kreditorarnir,
nerarnir við skjótari enn
kom, hetta kom darlandi aftaná,
so seint at teir mest sum høvdu
gloymt at tað var til.
tveimum árum síðani
A. Samuelsen
Effersoe á Løgtingi og talaðu 1
hitt
mikla tollmálið, teir lótust sum
Fyri
stóðu Oliver
og
duldum ordum um vanda-
Verden over, hvor. Arbejder-
og Underklassen mod
(8) kæmpei
den økonomiske Undertrykkelse,
som Privatkapitalen paabyrder
den, har de Ord, som staar over
disse Linjer, altid virket som en
Fanfare. Under dette Motto har
den Verdensbevægelse, Socialis-
men er, samlet Arbejderne i en
dække Lande til fælles Arbejde
for at skabe gode Kaar for den
arbejdende Klasse.
Nu kæmpes der paa Færøerne
rikiskassan ?
Eftir
dende“ fyri
Ti-
skrivar
hvat ,Berlingske
3. januar
treytirnar Danmark
eru fyri
tær, at vintollurin verður lækk-
aður somikið, at rikiskassin
kann væntast at fáa 2 milliónir
kr. minni í inntøku av innflut-
ningstolli uppá vin enn áður,
umframt tí, at Danmark pliktar
seg til ikki at hækka tollin á:
Olivinoliu, rosinum, fikum, ba-
nanum, revolvarum, rís, sardin-
um og tundurproppum.
Sjálvsagt verður vínið biligari
hjá teimum ið tað drekka, ca.
20 til 50 oytr.
uppá fløskuna;
kemur nú mest rík-
til
fiskimenn
men hetta
monnum góðar, ti arbeið-
arar og drekka ikki
mikid av víni, serliga ikki í
Foroyum.
Ei
gingið
tað
klipfiska-
undir i, um hevur
trekt
tå
at fáa
tollin av, so mikið leikaði á
fyri rikiskassan,
ímóti at rinda bert 3 til 400.000
kr. í tolluppgjald til Føroyar, |
ella 1.600.000 kr. til 1.700.000
kr. at spara um árið vid at lata
Varð tollmálið lokið
treytum
standa til.
i 1923
var ríkiskassin ca.
Vil
kann ein jú eisini siga,
undir hesum
8.000.000 kr.
fátækari. ein vera tvorur,
at rik-
iskassin og vinningurin vindrank-
aranna so er við hesari
vanlukkuni ið eitur tollur, einki
stendst av uttan ill. rå í
hesum tilfelli sleppa Foroyingar
frá einum tarni og ómaki, sum
á teir var lagdir í 1923. Fáur
man harma tollavtøkuna uttan
onkur handilsmaður ið var so
stillaður at tolluppgjaldid var
om, hvem der som Folkets Re-
præsentanter skal have Sæde i
det færøske Lagting.
Blandt de 23 Folkerepræsen-
tanter bør Arbejderne og Fisk-
erne have deres Talsmænd. Og
da Arbejderne og Fiskerne ikke
Flok
Befolkning,
er den mindste indenfor
den færøske bør
Antallet af deres Repræsentan-
ter staa i et passende Forhold
dertil.
Arbejderne
det
Derfor ber og
Fiskerne samles om social-
demokratiske Parti og stemme
paa Partiets Lister nu ved det
kommende Valg.
Af følgende Grunde:
For det første: Paa Social-
demokratiets Liste er opstillet
Kvinder Mænd udgaaet af
egne Rækker.
5
og
| Arbejderklassens
det
kratiet gaar til Valg med Kravet
For andet: Socialdemo-
om Gennemførelse af Reformer,
200.000 kr., | der vil være til absolut Gavn
for det færøske Folkesamfund.
det
Befolkningstallet
Gennem sidste Aarhund-
rede er paa
Færøerne forøget meget stærkt,
femdoblet. Men de aarhund-
ca.
red gamle Besiddelsesformer
vedrorende færesk Jord er til-
dels uforandrede.
Derfor bliver Kravet om en
anden Fordeling af Jorden uvæ-
gerlig det Sporgsmaal, der træn-
rationel
Ikke de
Lapperiet, som er Resultaterne
af Aars
men en virkelig gennemgribende
ger sig paa. Her er en
Jordreform paakrævet.
de senere Lovgivning,
Reform, der giver de Færinger,
som vil dyrke deres Lands Jord,
saa store Lodder, at en Familie
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum
Telf. 143.
2. árg. i
Porto. Blaðið
hetta var eitt so ógvuliga hætt-
isligt uttanríkismál, sum ein
bert tordi at teska um fyri læst-
hurðum, nærum »Casus
tað
verða ein ærligur handil ríkis-
og einki
hevur onga
um
belli«; og so vísir seg at
kassin hevur gjørt
annað. Stjórnin
skomm av verki sínum, men
báðir okkara hábærsligu rikis-
dagsmenn standa eftir sum, —
ja, sum tveir klovnar.
Arbeiderklassens Frigerelse skal være
Arbejderklassens eget Værk.
Et Par Ord inden der stemmes.
gennem sit Virke kan aftvinge
Jorden Værdier, der kan give
dagligt Brød.
Ogsaa Ophjælpning af Øernes
Erhvervsliv indenfor Fiskeriom-
dette
vil
raadet, Lands Hovednæ-
ringsvej, de socialdemokrat-
iske Repræsentanter i Lagtinget
Thi
ingen ved bedre end Arbejderen
at det
blive gode Talsmænd for.
og Fiskeren, naar gaar
ilde for Erhvervene, saa ram-
mer det haardt i Arbejderhjem
Her-
Aars Ud-
tilstræk-
kelig stærke Vidnedsbyrd.
Sluttelig
mene og Fiskernes Huse.
om bærer de sidste
vikling paa Færøerne
vil Socialdemokratiets
Repræsentanter i Lagtinget være
Talsmænd for, at den for Øerne
sociale
gældende Lovgivning
udvides til at omfatte endnu
flere Omraader, end Tilfældet er
nu. De Naturforhold, Øernes
Befolkning lever under, rummer
et Utal af Farer, der ofte berø-
ver Hjemmene deres Forsørger
og skaber store sociale Vanske-
ligheder for de efterladte. Her
vil en forbedret og udvidet
social Lovgivning være til me-
Gavn for
gen Arbejder- og
Fiskerbefolkningen.
Et bør Vælgerne imidlertid
stadig erindre: Styrken, hvor-
med et Partis Repræsentanter
paa Tinge kan fremføre Kravene,
Væl-
giver
hviler i den Tilslutning,
gerne Valgdagen
Partiet.
Er det derfor et Ønske blandt
færøske at
paa
Krav,
af
det socialdemokratiske Valgpro-
Vælgere, de
der gennem Fremsættelsen
gram er rejst, skal blive Love
til Gavn for den færøske, arbej-
dende Befolkning bør Vælgerne
paa Valgets Dag give Socialde-
mokratiet deres Stemme.
Ingen Arbejder eller Fisker
bør Valgdagen blive hjemme.
Og ingen arbejdende Kvinde bør
undlade at stemme. Vælgere af
og ud at stemme social-
demokratisk,
Hus
thi Arbejderklas-
sens Frigørelse skal være Ar-
bejderklassens eget Værk!
Anton Nielsen.