týsdagur 31. januar 1928síða 2

. det øvrige, er bragt i normale sociale Forhold, vil ikke mindst den arbejdende færøske Befolk- ning for Alvor føle, at det slet ikke betyder saa lidt at være Færifig, men tværtimod er det et Gode, som alle Samfundets Borgere vil være glade for. At de økonomiske Forhold paa Færøerne langt fra er som de burde og skulde være, kan der ikke være nogen Uenighed om; herpaa har man — des- rærre — altfor mange Bevis paa. Den sidste Aargang af »Dimma- lætting« vil med det samme faa enhyer, der tvivler, til at tro den sørgelige Kendsgerning. Netop í en saadan Tid, hvor Færøerne befinder sig paa den økonomiske Tilbagegangs laveste Thin; kan 'man vænte, at der, efter Systemskiftet indenfor det færøske Lagting, vil blive for- søgt, at faa en anden Ordning i Tingene hertillands. Her, som í alle Tilfælde, bor den almindelige Uenighed, der i Enkeltheder kan være og er blandt tilsidesættes af Hensyn til Sam- fundets Tary. Det har, altid været socialdemokratisk Taktik artierne, dog kunne i — og dette vil ogsaa blive prak- tiseret, nu Socialdemokraterne kommer ind i Lagtinget — at støtte alle samfundsgavnlige Re- former, selv om der vindes g »Mod Rettens Sejr, ad Rettens Vej vi anské lidt ad Gangen: vandre, paa Lovens Grund vi Lovene forandre.< Kan Socialde- mokratiet med sine to Mandater i Lagtinget give Udviklingen et Stød i den rigtige Retning, selv om det gaar langsomt, saa er der ikke saa lidt vundet ved det første Forsøg paa at faa Mænd i Lagtinget. Det, som alle i første Række tørster efter, er en Æn- dring af. de nuværende utaale- lige . Forhold, og om disse Ændringer vil være til Gavn for den færøske Befolkning, vil Tiden vise. I alle Tilfælde vil Socialdemokraterne i de forskel- lige Sporgsmaal stille sig der, hvor Fremgangen og Udviklingen af vore sociale og økonomiske Forhold menes at kunne vinde at eneste Skridt ad den rigtige Vej, der fører til Folkets Fri- gørelse. Her vil Socialdemokratiet øve en. Indsats, som vil vække Fæ- ringernes Tillid til sig selv og højne den arbejdende Klasse. »Jo større Sag, des tungere Tag, men desto større Sejer.« T [ff f[yf[f[f[—[[—[—[|[|———— Kvivikskingur hevur melda meg fyri ólógligan handil, hvor hann er, veit eg ikki, men tå tað ér melda gjøgnum keyp- mannsforeiningina, og so vítt eg veit bert eru tveir limir í Kví- vík, Niclas Jacobsen og Jacob Hansen, kunnu vit gita, hvor tað er. Meiningin er vist -tann, at teir ætla át fáa monopol uppá handilin í Kvívík; og so halda øknrprisir,' men eg vóni, at Kvívíkskingar vita at løna teim- um fyri hetta. Annað mátti keypmannsfor- einingin haft at tíkist við í hes- um døgum enn at saksøkt meg, sum einki lógbrot havi gjort, tað koma teir stutt við. Chr. A. F. Hansen, Kollafirði. | Arbeiderregering i Norge. Det forenede Arbejderpartis Valgsejr har bragt de norske Arbejdere til Regeringsmagten. Norges første Arbejderregering er repræsenteret ved følgende Medlemmer: Hornsrud Stats- og Finansminister, Edvard Bull Udenrigsminister, Nygaardsvold Landbrugsminister, Holm- Forsvarsminister. Vakurleikin sum mentunnarmerki. >Hovuðsætlan Guds vid menn- iskjuni er, at hon skal fremja og økja fagurleika heimsins og fullkoma verkið, so sum tað var tilætlad harvid skapunnar- í insta loynidómi skaparans, áður enn grundarsteinur verald- arinnar var lagdur,< sigir ind- verskur vísmaður, og hann heldur áfram: >Maðurin er fyrst og fremst ætlaður til at valda umbroytingar. Hann eigir at broyta alt umhvorvis seg til fullkomnari og fagrari mynd, og so loksins sjálvan seg. Maðurin er evurslítil grein av sólgeisla, sum ber í sær hinar dýrastu hugsjónir. Eins og gimsteinurin, sum funnin er upp úr jørdini, må verda slipadur, ådur enn hann verður feldur inn í ringin, sum prýða skal indisligu hond- ina, so tørvast eisini øllum, sum hoyrir hesum heimi til, at verða slípað, áður enn tað verður flutt yvir í ein fullkomnari heim.< — Hetta er mentunnarmanna. hugsan hægstu Allar dagar hava teir menn og tær kvinnur, sum ført hava hitt góða og gagnliga fram á veg, verið meira og minni hug- fangaði av vakurleikanum. Allar dagar hevur hitt ljóta og óhugnaliga verið heimsins þestu fólkum ein andstygd. Tað er ikki eitt leyst tilfelli, at hin fremsta av fornaldartjóðunum, hin greska, var vakurleikaelsk- andi og > framum allar aðrar. vakurleikaskapandi Ongastaðni trívist ljótleikin og grimdin so væl sum í mentunn- arloysinum og har sum óvitskan ríkir og ræður. Í stórborgum heimsins leggja stjórnarmenn miklan dent á at fremja vakurleikan. Ikki bert verður savnað alt hitt besta av målningum og standmyndum í húsum og listarhøllum; men eisini á gøtum og allmanna- bygningum verða settar fagrastu standmyndir. Fagrar og væl- røktadar urta- og græsagarðar heldur stjórnin uppi við miklum kostnaði til hugnað og gaman fyri borgararnar, og tað er undrunnarvert, hvat ávirkan tí- líkur vakurleiki hevur sjálvt á tey, sum eru smokkaði lægst niður í vesaldóm og fátækt. Aldri sært tå, at grasflottar, beinkir ella træverk har verða skemd út av teimum urtagarðar, neyðardýrum, sum neyvan vága sær út, fyrr enn myrkrið fjælir vesaldóm teirra. Aldri sært tú hesi stakkals útskot mannfelag- sins gera teim fuglum ónáðir, sum halda til á vatnum og boe Justitsminister, Steinnes minister, Magnus Nilssen Arbejdsminister, Alfred Mad- sen Socialminister, Alvestad Handelsminister, Monssen Kirke- og Undervisnings- tjarnum grasagarðanna. Heldur kanst tú verða varur við, at tey geva teimum av miskunnar- molum sínum og hava frægd og fagnað av at hyggja at, hvussu flogfenadur Harrans økir um vakurleikan, sum manna- »Skuldi P nakar vágað sær at skemt nakað hondin hevur skapt. av tí, ið vakurt er gjørt av ónáað fugl- arnar, vildu hesir neyðar hjålpa- mannahond, ella leysu niðursmokkaðu einstakl- ingar í mannfelaginum verið fyrstir til at hindra tílíkt brots- verk,< segði einaferð ein upp- sýnsmaður, ið varð spurdur um hetta. Soleiði sýnir tað seg, at sjálvt í teim vesaligastu og fåtækastu menniskjum býr trongdin til vakurleikaalsk; meta tey vakur- leikanum í sínum sanna og reina skapilsi, bera tey virðing fyri honum og verja hann. Skal vakurleikin mannasálina, má hann koma ávirka menniskjuni fyri eygu á lívs- leiðum hennara, hon má venj- ast til at virða hann. Tey, sum starva úti undir Guds fríða himnatjaldi, hava altíð nógvan vakurleika fyri eygum; men tey síggja hann ikki, fata hann ikki, uttan tey annaðhvort eru rein náttúrborn mong eru ley í (og hvussu okkara tíð), ella teimum verður víst á vakurleikan; men tey, sum starvast inni undir lágum tekjum ella í trongligum skips- rúmum, har stórkapitalisturin pírin og natin roknar út, hvat ið er tað minsta, hann nýtist at spandera uppá arbeiðarin — tey hava ongan vakurleika fyri eygum, og tey hava sjáldan stundir til at læra hann at kenna á teirra dagliga lívsveg. Tí má hann sýnast fram fyri teimum. Um hina tiltiknu merkis- kvinnuna Annie Besant, sum meira enn nakar núlivandi hevur starvast fyri at veita teim neyð- stæddu og kúgaðu frælsi og fagurleika, eru søgd hesi orð: „Í uppvekstrinum fekk hon mikla mentun hjá fosturmóður síni miss Marryat. Ungdómur hennara leið fram í vakurleika og yndi undir verndarvongi hesa ríku og gávaðu kenslukonu.c Fagurleikin í lívi og anda- ligum hugmyndum varð hesari miklu merkiskvinnu hin fasta Hennara mann- Indialandi leiðustjórna. dómsverk fell á millum tað fólk, sum Brittar í teirra ágyrnd eftir ogn og gulli høvdu rykt hitt forna og fagra mentunnarstødi undan. Hennara verk var at reisa neyðarfólkið aftur á fotur á tess egna forna mentunnarstødi, og nú á ellis- árum er hon elskað og lovað av fólkinum har og kallað »médur« av teim fremmandu, tí hon veitti teim fagurleika til kropp og sálar. Men áður enn hon fór til Indialands, starvaði hon allmikið millum javnaðarmenn í London. Hon talaði ofta til túsundir av armastu = arbeiðsleysu vinnu- monnum úti í sótsvartasta Eyst- urlondon, altíð hugvekjandi og vísandi móti vakurleikanum. Ofta herjaði hon á hægri stød, har jarnkløvur ríkidómsins hildu um rætt og breyð fjøldarinnar, og so máttmikil vóru menska og kærleikur hennara í sínum fagurleika, at arbeiðarflokkar, sum uppøstir av svongd og neyð gjørdu uppreisn á getunum, fullu henni til kníggja og boygdi seg fyri vilja hennara, tá hon vísti seg og talaði. Verður mannaandin vendur vakurleika til líkams og sálar, er allmikið vunnið fólkinum til frama; men tað eydnast ikki har, sum fjøldin verdur hildin niduri f arm6d og vesaldómi, hvat antin tað er móti sonnum vegna egið ódomi ella vegna kúgan ríkmanna og valdsmanna. Tá vit her á landi síggja so mikið til óspekt viðvíkjandi tí, sum skuldi verið til prýði og allmanna nyttu: skemdar beinkir við vegir, skoraði og telgd træ- verk, boltaðar stabbasteinar, ljótar myndir og tílíkt, so man grundin oftast vera tann, at hitt forna mentunnarstødid er rykt undan fólkinum og einki hald- gott givið tí ístaðin. Hvor skal vænta, at alskur til vakurleika skal grógva upp í ein- um ungmannaflokki, sum 6—8 mánaðir av árinum verður stúgvaður saman 18 til 20 manns á einum fiskiskipi, har av rætt- um bert er forsvarligt rúm til 10—12. Hvussu skulu vit kunna krevja, at fólkið skal elska og virða vakurleikan í einum landi, har ljótleiki og ótrivnaður í hundraðir av árum hevur verið aðalmerki á ellum allmanna- bygningum og verkum? Ikki er tað heilt ósætt, ið sagt hevur verið av ókunnumonnum, her komu: »Sktlin er næst- ljótasta hús í teim foroysku bygdunum.« Og tá skúlahúsið og alt tað, sum uppfostrannini viðvíkjur, ber merki ljótleikans, hvussu kann tå hin vidføddi gud- borni vakurleikaneistin mennast í barninum. Úrslitið må vera, at barnið, tá tað veksur til, byggir ljót hús og ger ljótar gerðir — hvat annað? — Í mentaðum londum sparir hitt allmenna nú á døgum ikki sítt til at gera alt tað, sum við- víkjur uppfostrannini vakurt og hugnaligt, og hægst mentaðu arðeiðsgevarar royna eisini at gera tað vakurt og hugnaligt fyri sínum arbeiðarum, væl vit- andi, at tå vakurleikaansurin er vaknaður og tekur til at grógva í barminuin, verður menniskjan nyttugari, betri og trúgvari arbeiðari. Har náttúran liggur órord av mannahond, er vakurleikin til- steðis; men har mannahondin grípur inn í náttúruna, má hon vera varin, um hon íkki skal gera alt til hin fúlasta ljótleika, tí er tað neyðugt, at tað verður gjørt eitt munagott arbeið vak- urleikanum til frama allastaðni, har menniskjan starvar og vinnur bæði á landi og sjógv. Verður hetta arbeið lagt av lána, sokkur menniskjan sjálv niður í ljótleika og grimd, og gongur burtur frá teirri mynd, sum hon var tilætlað at líkjast í loyndar- máli Guds, áður enn grunda- steinur veraldarinnar var lagdur. At varðveita vakurleikanum í náttúruni og fremja hann í ollum verki eigur tí at vera eitt høvudsmål hjá ollum teimum, sum standa fyri stýri í størri og smærri samfelagsdeildum : landa- stýri, býarstýri og sóknarstýri. Ja, tað eigur at vera okkum ollum eitt høvudsmål, ti har- igjøgnum gongur vegurin til mentan og menning fólksins. F. s. Fra Amerika. Gode Tider. I den amerikanske Forretningsver- den føler man sig nu overbevist om at være paa Vej mod de bedre Ti- der. Der er ingen Tvivl om, at de kom- mer, hævder snart den ene, snart den anden og tilsidt bliver Ame- rikanerne vel nødt til at tro paa det. Men nu er Spørgsmaalet, om de gode Tider udelukkende vil vise sig hos Amerikanerne, eller om vi andre kan faa lidt med deraf, Den sidste Forhindring Den amerikanske Millionær Remus, der dræbte sin Hustru, men som. havde saa mange Undskyldninger OB førte sin Sag san godt, at han blev frikendt for Mordet, er atter Samtale- emne i U. S. A. Han blev nemlig erklæret for at være sindssyg og ind stillet til Isolation for Livstid. Moti- veringen herfor var den, at han, der tidligere havde været en fremragende Advokat — og som ved Behandlin- gen af sin egen Sag stadig havde vist sig at være det — havde forladt sin egen Løbebane for at blive Smugler. Det er jo ingen Hemmelighed, at Remus' Kælenavn er »Smuglernes Konge«. Remus har nu erklæret, at han efter at have faaet afkræftet Er- klæringen om, at han er sindssyg, vil bekæmpe det amerikanske For- bud af al Kraft. Men den sidste For- hindring, der skal tages, inden dette Arbejde begynder, er, at han skal søge at blive erklæret normal. Razzia i Danselokalet. Politiet i Now York har faaet travlt med at skabe System og Orden i de offentlige Danselokaler. Det er ved Lov forbudt unge Mennesker under 18 Aar at være i de offentlige Danse- lokaler, men dette Forbud overtræ- des ofte. Nu skal der imidlertid gø- res rent Bord, og Politiet begyndte forleden med et Danselokale i Øst 86 Gade, Her blev 49 unge Piger fjer- nede af Politiet og ført til Stationen. Kun en af dem var over 18 Aar, men til Gengæld var 32 kun 15 Aar gamle. Baade de unge Piger og deres For- ældre vil nu blive idømt Bøder. Atlanterhavsflyveren. Charles Lindbergh blev, som be- kendt hyldet uden Lige, da han kom flyvende til Mexiko, og inden han atter drog afsted, var han Hæders- gæsten ved en lang Række Fester — og der blev blandt andet arrangeret en Række Tyrefægtninger for ham. Da det blev bekendt í U. $, A, blev der megen Indignation og Charles Lindberg modtog i Løbet af et Døgn flere Hundrede telegrafiske Henstil« linger om at blive borte fra Tyre- s