mikudagur 13. mars 2002síða 29

Nr. 50 - 13. mars 2002 13 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Verkfall 18 flogskiparar, sum flúgva við tyrlunum, sum flyta fólk til og frá donsku tyrlupallunum í Norðsjónum, eru í verkfalli. Teir 18 menn- inir starvast hjá kanad- iska felagnum Canad- ian Helikopter Cor- porate, sum hevur flúgvingina um hendi. Flogskipararnir eru farnir í verkfall, tí kanadisku arbeiðsgev- ararnir vilja ikki geva teimum somu sømdir og rættindi, sum teirra starvsfelagar í Noregi, Skotlandi og Hollandi hava. M. a. skulu teir donsku flogskipararnir flúgva 1000 tímar um árið, meðan hinir ein- ans skulu flúgva 800 tímar árliga. Ericsson tapti Fyri fyrstu ferð mink- aði fartelefonsølan í 2001. Sambært altjóða hagtølum vórðu 400 mió. færri fartelefonir seldar í fjør enn árið fyri, og tann stóri taparin var svenska fyritøkan Ericsson. Í fjør var marknaðar- parturin hjá Ericsson 5,5 prosent ímóti 10 prosentum í 2000. Hinvegin vaks markn- aðarparturin hjá finsku fyritøkuni Nokia úr 30 prosentum í 35 prosent. Afturgongdin hjá Ericcson bar samstundis í sær, at fyritøkurnar Motorola, Samsung og Siemens nú eru størri á fartelefonmarknaðinum enn tann svenska fyritøkan. Ericsson samstarvar við japansku fyritøkuna Sony, og í síðstu viku sendu tær fleiri nýggjar fartele- fonir á marknaðin. Nógv brek Ein kanning hjá danska FDM vísir, at alt ov nógvir brúktir bilar hava brek, sjálvt um bilasølurnar siga teir vera í lagi. Kanningin vísir, at brek vóru við 95 pro- sentum av teimum brúktu bilunum, sum FDM kannaði fyri síni viðskiftafólk í fjør. Úrslitið hevur fingið FDM at mæla fólki til at lata serkønar kanna brúktu bilarnar, áðrenn tey keypa. Sambært kanningini vórðu brek funnin við øllum bil- merkjum, men ringast stóð til við teimum týsku bilunum. Úr Norðurlondum: ES má bíða Fyrrverandi norski for- sætisráðharrin, Jens Stoltenberg, heldur ikki, at teir norsku po- litikararnir eiga at skunda undir orðaskift- ið um møguligan norskan limaskap í ES. So seint sum mána- dagin vísti einkanning, at mótstøðan ímóti limaskapi er vaksin í seinastuni, men Jens Stoltenberg væntar, at undirtøkan fyri lima- skapi fer at veksa í komandi tíð. Á einum fundi í Hammerfest mánadag- in segði Stoltenberg, at tað verður fiskivinnan, sum fær teir størstu fyrimunirnar, fer Noreg upp í ES. Eitt danskt mál Ein kanning hjá lærda háskúlanum í Keyp- mannahavn staðfestir, at alt fleiri danir sleppa sínum upprunaliga máli og velja at tosa Keyp- mannahavnardanskt ella ríkisdanskt ístaðin. Tore Kristiansen, lektari sigur, at sjálvt nógv, sum eru upp- vaksin við tí eyðkenda suðurjútska málinum, fara frá tí og velja at tosa ríkisdanskt ístaðin. Lektarin sigur, at nógvastaðni eru tey gomlu bygdamálini um at hvørva. Sambært Tore Krist- iansen velja mong at sleppa sínum bygda- máli, tá tey koma í hægri skúla so sum studentaskúla, og at tey samstundis sleppa einum parti av sínum samleika. Mistu nógvan seyð Bøndur í Norðurnoregi hava mist nógvan seyð í tí nógva kavanum í vetur. Einir hundrað bøndur í Nordlandi hava seyðin gangandi úti um vet- urin, men nú vilja myndugleikarnir hava teir at taka seyðin inn. Djóralæknatænastan í Nordlandi heldur, at einir 50 seyðir eru deyðir í kavanum har norðuri í vetur. Valið í Zimbabwe endaði, sum tað byrjaði við longum bíðirøðum uttan fyri valstrøðini. Mong sluppu ikki framat at velja, og skuldset- ingar vóru longu í gjár um valsvik ZIMBABWE Árni Joensen Longu mánadagin vildu almennu zimbabwisku fjøl- miðlarnir vera við, at Ro- bert Mugabe, forseti hevði vunnið valið. Tá stóðu fólk í longum bíðirøðum uttan fyri valstøðini í høvuðs- staðnum Harare og øðrum stórum býum, og ein áheitan frá andstøðuni um at leingja valið ein dag afturat vann ikki frama í hægstarætti. Andstøðuflokkurin MDC legði dorsetan og stjórnina undir at hava skert talið á valstøðum í Harare og hinum býunum fyri at forða fólki at sleppa at velja. Júst andstøðan stendur sterk í býunum, og summir velj- arar greiddu mánadagin frá, at tað tók hvørjum veljara átta minuttir at fáa pappírini góðkend inni í valhølinum. Andstøðuleiðarin, Morg- an Tsvangirai, segði í gjár, at forsetin og stjórnin mugu átaka sær ábyrgdina av møguligum ófriði, tí nógvir veljarar vóru sera mis- nøgdir við, at teir ikki sluppu at greiða atkvøðu. Ikki frítt val Í gjár var ikki greitt, hvønn dóm valið í Zimbabwe fór at fáa frá teimum útlendsku eygleiðarunum, sum fylgdu valinum, men fleiri evro- peiskir politikarar hava longu sagt, at valið var ikki frítt. Eysturríkski uttanríkis- ráðharrin, Benita Ferrero- Waldner, segði longu mánadagin, at valið í Zimbabwe var hvørki frítt ella rættvíst. Í gjár segði hon seg hava fingið frá- greiðingar úr Harare, sum prógvaðu tað, hon hevði sagt. Tríggir av leiðarunum í andstøðuni vórðu tiknir mánadagin, og ein talsmað- ur hjá MDC segði, at sum- staðni høvdu hermenn rikið eygleiðararnar burtur frá valhølunum. Fýra amerikanskir diplo- matar, sum vóru komnir til Zimbabwe, vórðu eisini tiknir mánadagin og hildnir aftur í fleiri tímar. - Framferðin hjá ísraelska herinum er einki annað enn krígsbrotsverk, sigur palestinski samráð- ingarleiðarin, Saeb Erekat MIÐEYSTUR Árni Joensen Minst 21 palestinar doyðu, tá ísraelski herurin gjára- náttina søkti at einari pa- lestinskari flóttafólkalegu í Gaza-geiranum. 50 pale- stinar vórðu særdir. Ísraelski herurin leyp á flóttafólkaleguna Jabaliya við stríðsvognum og tyrl- um. Umleið 200.000 fólk búgva í leguni, sum er ein tann størsta í teimum pale- stinsku økjunum. Pale- stinskir talsmenn søgdu í gjár, at ísraelskir hermenn kringsettu fyrst leguna, áðrenn stríðsvognarnir fóru inn í sjálva leguna. Sam- stundis lupu stríðstyrlurnar á. Palestinski samráðingar- leiðarin, Saeb Erekat, segði í gjár, at álopið á Jabaliya var ikki annað enn fram- hald av krígsbrotsverkun- um hjá ísraelska forsætis- ráðharranum, Ariel Sharon. - Álopið prógvar, at Sharon heilsar teimum báð- um amerikansku semings- monnunum, Dick Cheney og Anthony Zinni, væl- komnum við palestinskum blóði, segði Saeb Erekat. Dick Cheney, varaforseti skal hitta fleiri leiðarar í Miðeystri teir næstu dag- arnar, og Anthony Zinni, sum er serligur semings- maður hjá George W. Bush, forseta, skal royna at fáa ísraelsmenn og palestinar til samráðingarborðið. Telja upp eftir ruðuleikaval Enn ein blóðug nátt Ísraelskir hermenn taka sær støð í býnum Qalqilya á Vestara Áarbakka Mynd: Reuters C M Y K 21