týsdagur 2. oktober 1928síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
i
>
Í
A
FØROYA
SOCIAL DEMOKRAT
BRODURSKAPUR
FRÆLSI
Nr. 40.
pr HARDEKENOT EINNI £31 E3 VINNI:
Tandlæge BREND
træffes 11—5. Telf. 114.
MALE HANN ÆG MUNN 23 NF
|; ER END-
AÐ, og tingmenninir úr
teim ymsu flokkum eru heim-
SVN SS Nn
ENI
aftur komnir til teirra dagliga
yrki. Her má
tað, ið á lingi
tikist
hvøndagsligt, men 16
tað væl sigast at
hevur verid at
vid, ikki hevur verid so
kortini
ikki so håborid, sum teir før-
oysku veljararnir høvdu væntad,
at starv og tok fóru at verða,
líkaleiðis sum tað longu gong-
ur sjón fyri søgn, at menn ikki
hava roynst so væl, sum veljar-
ar hava handlað teir.
Hóast vit javnaðarmenn ikki
høvdu hugsað okkum, at tingið,
soleiðis sum tað er skipað,
vildi gingið við til allar >dem-
okratiskar« broytingar, sum
okkum eru í huga, so hovdu
áræði til tað
ið hin foroyski
vit kortini tað
»oppossition«,
veljaraflokkurin setti — í 6av-
gjørdum meiriluta— inn å Føroya
Løgting vid seinasta
vildu ganga áfram á tí leið, ið
í teim seinru árum hevur verið
framhildið av hesari »oppositi-
én« — men so sæst alt og lítið
til. Nú kann tað frá teirru
síðuni kastast javnaðarmonnum
fyri, at henda >oppositiónind
ræddist javnaðarmenn, tí teir
Nú ting-
ið er lokið, eru mangir javnað-
ikki vóru Feroyingar.
armenn, ið kundu ynskt, at
»oppositionsflokkurin« vóru betri
Foroyingar, enn teir royndust.
Í málum, sum skuldu ligið
sjálvstýrisflokkinum næst at
styðja, góðu teir upp, t. v. s.
nakrir gingu saman við javnað-
armonnum, men ov fáir vóru
teir. Vit royndu at fáa logtingið
til at taka sær av kærumálum
ið ikki
væl viðfarnir av yvir-
frá landsins íbyggjarum,
vóru sera
vøldini, vísandi á $ 17 í logtings-
lógini, men har ið løgtingsins
skjøldir og verja verður borin
hægst á lofti, hjá sjálvstýrisflokk-
inum, har treyt áræði og vilji
tilat geva yvirvøldini ábreiðslur.
(Her sipast til sakina um hini
gitnu »Kirkjubøfestini«).
Hin føroyska brunatryggingin,
ið menn nú í fleiri år hava starvast
fyri at fáa í lag, hevur vanliga
ú hvorjum ári verið til umrødu
á tingi. Sambandið, so leingi
tað var í meiriluti, beindi hetta
tydningarmikla mál til amt-
og gera
uppskot um, men enn var einki
skafti
Í ár var henda
mannin at fyrireika
komið av hesari stóru
sok viðvíkjandi.
søk aftur til umrødu, og nevnd}
in ið fekk málið til viðgerðar,
hevur ikki hildið seg verið for
at greitt hetta mál úr hondum
Lýsingaprísur fyri petitreglu:
20 oyr. á 3. og 4. síðu.
avslåttur
val, at teir
30 oyr. á forsíðuni,
Við størri lýsingum fæst
i prísinum.
í ár, tåiO tíðin var so stokkut.
Meirilutin: Sjålvstyrismenn,
mæltu til, at lata landsneyndina
játtað
til juridiska hjálp,
fáa hetta mál í hendi, og
200 krónur
fyri at hava greitt uppskot al
tingið á komandi
Sambandið
vildi senda málið til amtmann-
leggja fyri
Ólavsoku, meðan
in. Uppskot meirilutans fell,
ikki av javnaðarmanna áðum,
men av sjålvstyrismanna. Og
skiligt fór sambandsuppskotið
eisini fyri skeyti.
Tað var sagt áður tingsetan
byrjaði, at nú hava menn at
roynast ella vrakast. Tað sær
út sum fann, ið bar hesi orð
fram, fær rættin. So sum tað
stórmálum, ið eru
alt landið, so
kemur til
gongur í
felags gongur
ikki mætari, fáið
smærri mál, ið stóran týdning
hava fyri ymisk stød í Før-
oyum.
Tað er til líllan hata fyri
okkara land, um (tingmenn
skulu kannað um tær ymisku
sakir, sum, fyri koma á tingi,
hava nakran beinleiðis týdning
fyri teirra egna valdomi. Tað
hevur tíverri víst seg Í ár, al
stór bygd ella heil stór oyggj
ikki hevur vunnið góðar sømdir
menn úr
á tingi, lí ymsum
vørum valdømum íikki hava
hildið slík
miklan tydning fyri teirra egna
halda
hesir somu menn, at teir kunnu
stórmál fáa nóg
valdomi. Men hvussu
fáa styðju í málum, sum særliga
víkja at teirra egnu valdomum,
táið teir eru so óbeinasamir
yvurfyri ødrum?
Her er tad, at javnadarmenn
kunnu siga: Vit kundu ynskt,
betri
at tað í
at sjálvstýrismenn vóru
Foroyingar, soleiðis,
fyrsta umfari galt at fremja tað,
ið Feroyum og Føroyingum
mi, uttan at leggja so
-—
var at ga
y
nt á, at forða fram-
þeg
nógvan d
takssemi á einum stað í Før-
ið teir
oyum, tí tað valdomið,
eru kosnir av, ikki er farið at
rassast og fáa fyritokur ílag.
Menn, ið ikki vilja stjyðja aðrar
menn, ið vilja gera nakað, og
gjørt
bert tf teir ikki sjålvir
hava stórt fyrireikandi
arbeið,
eru komnir so langt í framtaks-
semi, eru ikki
góðir menn,
hvar í heimi teir finnast, og
Førovingar, ið bera seg soleiðis
il, kundu verið betri Før-
oyingar.
Tíðin, ið allíð
javnaðarmonnum rætt, tí teir
hevur givið
byggja á einum náttúrligum
grundarlagi, vil eisini geva okk-
um javnaðarmonnum her á
landi rætt. Nú framtaksemi er
vakið ímillum ein stóran part
tað at
verða stuðlað og styðja av Før-
oya løgtingi, og ikki, sum í år
av Foroyingum, eigur
JAVNAÐUR
Tirsdag hin 2. oktobir 1928.
varð gjørt, víst tað burtur
um ikki happi at fáa nakað
gjørt nú, sum fyrr ikki hevur
kundi
eydnast at fingið flag,
volt, at tað varð styðjað.
Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið
og skrivstovuni.
Før-
Javnadarmenn eru
ovingar, og vit taka uppaftur
einaferð enn: Sálvstýris-
menn kundu verið betri
Føroving 1 Í.
Det svenske Valgs endelige Resultat.
Socialdemokratiets vældige Stemme-Fremgang.
Socialdemokratiet mønstrer 43 Procent
137,000 Stemmer.
En Tilvækst paa
af samtlige afgivne Stemmer.
Valget til
Andetkammer i Stockholms 147
Stemmetallene fra
Valgdistrikter = foreligger nu.
Højre har ialt faaet 86,494 Stem-
mer, de Liberale 14,418 Stem-
Frisindede 10,194 Stem-
mer, Socialdemokraterne 83,699
mer, de
Stemmer og Kommunisterne
27,071 Stemmer.
Højre har faaet 7 Mandater,
de Liberale Í Mandat, de Fri-
sindede 1 Mandat (Statsminister
Ekman), Socialdemokraterne 7
Mandater og Kommunisterne 2
Mandater.
Mandat, de
Kommunisterne 2 Mandaler.
Højre har vundet 1
Frisindede 1 og
Socialdemokraterne har tabt 2
Mandater.
gren, som
Stockholm, faldt.
Udenrigsminister Løf-
havde stillet sig i
Det foreløbige Slutresultat af
Valget til
Landet er
Andetkammer i hele
derefter følgende:
=.)
Højre besætter Pladser,
Bondeforbundet 27, de Liberale
Í, de Frisindede 28, Socialdemo-
kraterne 90 og Kommunisterne
8 Pladser.
har mistet 15 Mandater,
Socialdemokraterne
de Fri-
udenfor Partierne har
mistet I Mandat,
8 Mandater,
sindede
Højre har
vundet Bondefor-
bundet har vundet 4 Mandater
og Kommunisterne har vundet
{ Mandater.
faaet 685,000
161,000 Stem-
262,000
Højre har ialt
Stemmer (i 1924:
mer), Bondeforbundet
Stemmer (190,000), de Liberale
75,000 Stemmer (70,000), de
Frisindede — 308,000 Stemmer
(229,000),
862,000 Stemmer (725,000), Kom-
150,000
Socialdemokraterne
munisterne Stemmer
(90,000).
Ophidselses-Kampagnens
Resultat.
Dette er altsan blevet Resul-
tatet af den Ophidselses- og
Løgnekampagne, som Socialde-
mokratiets Modstandere har an-
troede man i
vendt. Tidligere
Sverrig, at det kun var Kom-
munisterne, som brugte det
smudsigste af alle Vaaben, Løg-
nen, i sin Kamp mod Social-
demokratiet, men dette Efteraar
Kommunisterne blevet over-
truffet af Blade. Ved
Valget i spredte
Højreaviserne Historier om rus-
Højres
Landsbygden
siske Sømanøvrer i svensk Far-
vand, og de stockholmske Højre-
aviser, Svenska Dagbladet, Aften-
bladet og Nya Dagligt Allehanda
bar Kæmpeoverskrifterom »Kom-
munistisk Spioneri paa svensk
Flyvevæsen«. Men det er ikke
nok med de stockholmske Blade.
Nyhedsbureauet distribuerer den |
opdigtede Ilistorie til alle Lan-
dets Aviser, og i Danmark har
Ritzaus Bureau ogsaa offentlig-
gjort denne svenske Højreavis'
tædselsartikel.
Som man ser, har samtlige
Partier fort en forenet Bagvask-
elses-Kampagne i deres Aktion
mod Socialdemokratiet, men til
Trods herfor mønstrer Social-
demokratiet 43 Procent af de
afgivne Stemmer.
Et enkelt Parti, som ved el
Valg mønstrer 43 Procent af
samtlige afgivne Stemmer
har det lidt et Nederlag?
Absolut ikke!
Ethvert Medlem af et hvilket
som helst andet politisk Parti
og enhver Partifører vil svimle
8
ved Tanken om denne store
Vælgermasse!
Men dog mønstrede Sverrigs
Arbejdere netop disse 43 Procent
ved Valget.
Dette
tale om
Kendsgerningen. At
i denne For-
latterligt
Nederlag
bindelse er altsaa
Naar alle de
ligefra de
til de
stormer løs mod Á
Partiet
Radikal
Højremænd
andre
radikaleste
sorteste
rbejderne, da
maa disse i første Omgang
lide Tab af Mandater lige
saa som ethvert af de andre
Partier vilde blive haardt ramt,
hvis hele Artilleri-Ilden rettedes
mod det.
Derfor
ogsaa med Rette:
skriver »Berl. Tid,«
Politisk
længere Sigt er selv det svenske
Maade et ube-
tinget gunstigt Valg (for
vurderet og paa
Valg paa ingen
Kon-
servatismen). Den borgerlige
Valgsejr skal parlamentarisk
administreres af en Flerhed
Partier, der har højst forskellige
politiske Anskuelser.
13 Procent af samtlige afgivne
Stemmer — det er det stolteste
Valgresultat, Nordeuropa til
Dato har at opvise!
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum
Telf.
Porto. Blaðið
2. árg.
143.
Skurepulveret
som kan an-
vendes til alt er
D.A. 47
Ein nýggjur smávinnu-
vegur, ið verdur er at
leggja i geyma.
Tað er ein royndur lutur, at
tarabrenning er ein smávinnu-
vegur, sum gevur fátækum fólki
góða hjálp til at okja um tær
sparsomu innløgurnar. Hervið
vinna konur og børn fitt av
Skotlandi,
peningi í Noreg og
ja eisini her í Feroyum hevur
tærabrenning verið roynd, men
er tíanverri burturdáttin aftur.
Á einstoknm stóðum verður
eisini vunnið eitt slag av súkur-
evni, Zaccarin, úr tara; men
helst so mikið
at hon
hendan vinna er
langrøkin og fjøllbroytt,
ikki dugur í smávinnu.
Minni man tað vera allmanna-
kunnugt enn, at turkaðir tonglar
eru handilsvara, og tó er tað í
roynd og veru so. Turkaðir
tonglar hava leingi verið brúktir
av læknum til amboð við vissar
operatiónir, og hendan nytslan
tykist at vinda uppá seg. Eftir
hvat ið stendur í ymsum blød-
um, nú á degum, eru Tyskarir
fúsir til at keypa hesa veru. Í
tað ein týsk verk-
turkaðar
tað minsta er
smiðja, sum keypur
tong í Helgolandi.
Kj eru Í arevar eitt hitt besta
tonglaland í heiminum, so ein
skuldi trú, at her mátti nakað
kunna fingist burtur úr. Fram-
gongumåtin er sera einfaltur.
mugu ikki hava
mugu sjálvsagt
ikki vera fúni ella rotnir. Blaðið
og høddid vera skorin av, síðani
verður hitt lagið skavað
uttanay
Tonglarnir
verið frystir og
ytsta
longlinum við knívi.
Fongulin verður síðan hongdur
upp at turka, antin samangreip-
aðir ella hver einsæri í einum
tráðstubba. Tá teir eru turrir,
lætnir í reinan posa
og eru lidnir til útflutningar.
Íslendska dagblaðið „Vísir“
hevur grein um hesa vinnu og
sigir læknin í Vestmannaeyum,
harra Olaf O. Laurusson, kunna
verða teir
geva nærri frágreiðing um hesa
tonglasolu.