týsdagur 9. oktober 1928síða 1

FRÆLSI 20 oyr. á 3. og 4. Nr. 41. JS NN 23 HIN 253 monne, Tandlæge BREND træffes 11—35. Telf. 114. KUL STINA £2 on PSN NNBILLNINGSSJÚKAN er uttan pund iva ein av teim ringastu sjåkum hjå vællærdum læknum at fáa bilbugt við, tí »sjåklingurin« venar og gremur seg, hvussu nógv ið gjørt verð- sleppa honum frá Nú hevur hann ill her og so har, ur fyri at hesari innbillningssjåku. og stundum kann hann kvokka við, eins og hann skuldi vakna , úr griðleysum svøvni, har hann hevði droymt óndar dreymar, tí nú vísur tað seg, at honum einki baggaði har hunn helt seg vera sjúkan, og hann »updagar«, at hann er brekaður Slikt sjúkling av eina aðrastaðni. kann bert gleða ein omanfyri neynda slagi: Hann konstanterar í sínum sjúka inn- billningi, at hann er kortini. Sum sjúklingurin, ið innbilln- ingssjúkur ríða sína marra, so brestur hitt politiska liðið, ið nevnist sambandið, seg eisini: Nú er galið her og nú har, og táið so verður prógvað at ikki var so galið, sum sambandið helt, ja, so svara oddamenn sambandsins, at so má vera galið eina aðra staðni, tí galið skalalt vera, sætt við sambands- ins tárabrostnu eygum, um íkki alt gongur soleiðis, sum teir, ið sambandið íbirti til eina hvørja stund, ynskja. Menn so segði fiskimadurin við fúlafrúgvina, hon vildi keypa eitt lítið spjald- ur frá båtinum: »Man faar nu en Gang ikke alt hvad man ønsker í denne Verden«. Sum hesin maður hevdi grein í sín- um máli, so vil sambandið eisini merkja, at hin náttúrligi útviklingur ikki letur seg forða, sjålvt um almikið verður sett inn uppá at byrgja fyri og sparra ímóti, tí náttúrliga. Vit hava — íkki einaferð, men so mangan — sligid seymin á høvdid og sagt sambandinum sannleikan: atsambandspolitikk- urin er bæði rótleysur og botn- leysur, tí han er bert fbirtur av monnum, sum gjøgnum ein slíkan = politikk við vokrum navni, vilja vinna sjálvum sær mátt í okkara lítla Sambandsurgurnar ræði og samfelagi. báðar, »Dimma« og »Føroyat.«, eftir kåva útyvir hetta sanna í sam- hildið billa teim góð- hava forimuni roynt at bandspolitikkinum og áfram við al trúgvnu veljarum inn, at sam- bandið stríðist fyri einum heil- agum máli: at redda Føroyar fyri Danmark, ið vóru Teir gomlu, við at byrja henda Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avslåttur í prísinum. sjúkur -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR Vid størri lysingum fæst løgna og innbillada politiska leik, id seinri artadi seg til strid, vita hvar teir flóta, kenna tað fylgi ið eltur teir, og leggja ikki solda tað, ið hesum fylgi verður Men hitt liðið, ið veksur upp og ikki hevur fing- sjálvsagt lag í longur at givið. unga ið aðra andliga mentan enn hana, ið sambandið og »Dimma« til hvøja tíð hava haft al slongt teimum, teir vita ikki betur, hetta og leggja harðliga uppí hernað- enn ibirta stríð er álvara in í hesum politiska liði. So sterkur er innbillningurin gingin teim í sálina, so ofta er sam- bandsins heiliga stríð tannlað og tugt, at tað nú er ein partur, ið tryr seg at standa í einum baldrandi og heilagum stríði fyri sum tó sambandsins endamåli, er eitt stríð nakað sum ikki er til. um Aftaná ein áralangan politisk- an bardaga um oll tey troll, ið fram, sambandið hevur manað er »Dimma« nú seinasta mið- vikudag komin til at hugsa hart. Um tað er av gáaloysi, ella tað er eilt sorgarsuff, tí sambandið ikki fekk nakran stuðul frá sínum argasta fíggjanda: javn- aðarmonnum, er ikki gott at siga, men nú dylur sambandið sjálvt ikki longur fyri, at sam- bandspolitikkurin ikki er nakað enn tað vit hava sagt at hann er: eitt innbilt stríð, ætlað til at reka politiskan hernað um til. Yið at oddagreinini (i Føroyingar i nakad, sum ikki er lesa halastubban í >Dimmuc sein- asta miðvikudag, verður ein varðugur við alt, sum samband- ið hevur til endamáls at stríðast Sambands- fyri. Har stendur: partiet maa kæmpe for sin Kamp alene apellerende til alle gode, færøskvenlige og danskvenlige Kræfter i vort Land"). Her hava vit sambandid sum tað er. Teir stríðast fyri stríðið skyld. Teir eru uttan mál og mið. Innbillningurin = heldur ikki longur. »Alle gode, fær- øskvenlige og danskvenlige Kræfter i vort Land«, biðja teir hjálpa sær í stríðnum fyri stríðið. Hereftir mega bæði »færøskvenlige« og »danskven- lige« menniskjur ásannað, hvat hesum tey eru brúkt til av miðsálla politiska liði, ið ikki smæðist við at síga teim ætlan sina: at fora eitt hart stríð um stríðið, og her vilja teir brúka bæði »danskvenlige« og »fær- oskvenligec!!! Aftaná bandsurguni eiga allir veljarar, ella »færøskvenlige« atlata »Dimmu« hetta »åilbrot« í sam- hvort teir eru »dansk-« og sambandsins oddamenn ”) Tenjingin er okkara, JAVNAÐUR Tirsdag hin 9. oktobir 1928. »kæmpe for sin Kamp«, utan at geva tí gætur. »DIMMALÆTTING« TRÍVUR í sjálvstýrismannin harra J. H. Poulsen og stappar hann inn- undir sínar verndarveingjur, meðan hon hóttar javnaðar- - hvat gamli 5 menn: minnist Lil, Harald Jensen segði í byrjanum av hesi old, og hvat harra Moltke greivi hevur sagt Vit fyri tí nú deyða heiðursmanni Harald lað voldi, at hann á ríkisdegi harð- hava sjálvandi allan ans Jensen. Og sum liga tók lil orða, var eisini úr- slit av tí roynd, ið gjørd var tå, bæði í Foroyum og í Danmark, at billa fólki inn, at Foroyingar vóru farnir at hvessa brandar fyri at slíta sambandið við Dan- danskt mál at Harald merk og reka hundunum til. Jensen hevur, okkum kunnugt, aldri verið her á landi, so onkur »danskvenlig« man ivaleyst her verið og kært hava g seg fyri hesum heiðursmanni. Tað vóru jú slíkir til longu tá, ið >speku- leradu« í einari øsing her á landi og smæddist ikki fyri at bera rangvørg boð úr Føroyum til Danmarkar. Eisini teir, ið høvdu slík moldvørpustørv fyri, eru nú merktir av »Dimmu«, saman- borið við »kæmpe for sin Kamp«. Harald Jensen var ikki av teim monnum, ið striddist fyri stríðið skyld, o nei, hann bardust fyri hugsjónum og endamálum ar- beiðaraflokksins úr ungum árum, til deyðin tók hann á ellisárum. Moltke er óivað ein av teim monnum, sum Greivin harra Carl »Dimma« er fegnast yvir. Men at beina hann til javnaðarmenn í fyri, kasta okkum Føroyum og J at vit ikki fylgja honum, høvur Carl Moltke er ikki tad nakað stórvegis, ið heldur illa. javnaðarmaður, so kann ikki verða kunnu hava il Men er ikki sagt, at hann er í hóslag vit politiskt felags við honum. hervið við hesum sambandspolitikki- num her á landi. Hann er sín egni maður, ið sigur sína hugsan bæði um hetta og hatla, og tað má hann væl eisini hava rætt til. Sambandsblaðið er firtið, ti javnaðarmenn ikki ganga saman við sambandinum og »stridist fyri stridid«, og rullar javnaðarmenn inn í sjálvstýrisflokkin. Menn, ið stríðast fyri málum, broytingum í samfelagsskipanini, ganga fáa broytingar í lag. Á tingi eru sjálvsagt saman fyri at bert javnaðarmenn og sjålvstyris- menn, ið stríðast fyri málum. Sambandsflokkurin stríðist bert fyri stríðið skyld, og verður ikki styðjaður av javnaðarmonnum, Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið og skrivstovuni. Privatbanken. Med uhyggelige Følelser har Med- er atter en Offentligheden modtaget delelsen om, at nu af Københavns Storbanker i Vanskeligheder. Uvilkaarlig le- des bekymrede Tanker hen paa det stakkels haardt provede Erhvervsliv, danske som nu atter udsættes for Uro og Mis- tillid, Udlandet. Vi skal ikke paa det nuværende dette ikke mindst i Tidspunkt uddybe nye Udslag af Kapitalismens Raad- gaar ud fra denskab, men vi som sikkert, at de Mænd, der har Ansvaret for den Misére, der kan faa de ulykkeligste Virkninger for det danske Sam- fund, ogsaa bliver stedet til Ansvar paa rette Tid og rette Maade. Privatbanken Tietgens gamle 1857 med en Millioner, Udvidelser Bank, startedes i Aktiekapital og efter paa I; gentagne naaede den i 1906 op paa 36 Millioner. Saa fulgte i 1918 en Udvidelse til 45 1920 til dens nuværende 60 Millioner Kroner. Krigen udbetaltes paa 10—12 pcCt. og í 1921—1924 8 pCt. I udgjorde Tantiemerne til Direk- 3ankraad over '/» Mill. Millioner og i Aktiekapitalen forøgedes Aarene disse Aar tion og Kr. aarlig. I 1925 begyndte der >» 5, imidlertid at komme Uro om anken, og Aktiekurserne faldt mægtigt. Saa greb Bankinspek- ind og lod foretage en toratet g Undersøgelse, der resulterede i, at der i December stilledes Krav om ekstraordinære Af- skrivninger til et Beløb af 30 Millioner Kroner. Direktør C. C. Clausen udtrykte ved den Lejlighed sin store Harme over Bankinspektorateis Krav, der nu har vist sig mere end berettiget. I 1925 udbetaltes derefter intet Udbytte, men saa gik det godt igen. 1926 viser et Overskud paa Millioner, Aktio- nærerne faar 5 pCt. og 200.000 % godt 3'/, Kroner udbetaltes i Tantieme. Med ker tid har yndet at optræde som den Frækhed der udmær- Bankernes Ledere, som al- Vejledere for, hvorledes andre skulde bære sig ad, krævede Privatbanken i sin Beretning, at de offentlige Udgifter skulde billige. administreres bedre og 1927 var Bankens Beretning noget mattere, men Overskudet var da ogsaa ganget ned til 2,7 Millioner, Aktionærerne fik dog » pCL, medens der kun udbe- taltes 47,000 Kr. i Tantieme. | Virkeligheden har Banken paa dette Tidspunkt haft et Kæmpe- underskud, saaledes at de af lagte Regnskaber sikkert efter Aktieselskabsloven maa karak- tiseres som falske. Privatbankens Bankraad be- staar af en Række hejtansete Navne, deriblandt Statskupmi- nister Leibe. Disse Bankraads medlemmer har aabenbart ikke haft Anelse om, hvor alvorlig Størrelse, Under Dividender verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Telf. 143. Porto. Blaðið 2. árg. Situationen var, og flere af dem lider meget alvorlige Tab paa deres Forsøg paa at stive Ban- kens Aktiekurser af. Dette fri- tager dem dog ikke for et An- svar for Bankens sørgelige Stilling. Gennem Ritzaus Bureau ud- sendtes følgende i de varme Ti- mer: Da Handelsministeren under disse Forhandlinger har ind- taget et Standpunkt, der paa visse Punkter var afvigende fra de øvrige Regeringsmedlem- mers Stilling, har Handelsmini- Fredag meddelt Stats- han maatte øn- ske at indgive Demissionsbegæ- Handelsministeren har Statsministerens Henstilling ind- vilget i ikke at udtræde af Mini- steriet, før det maatte have vist at alle Muligheder for Pri- Virksom- steren ministeren, at ring. dog overfor indtrængeEde sig, vatbankens fortsatte hed er udtømte. Under den højspændte Inte- Privatbankens drøftedes, resse, hvormed Forhold forleden vakte Demissionen den største Opsigt. Man erfarede, at De- batten mellem de to Ministre havde været skarp og at Kragh støttet Madsen-Mygdal, Neergaard nærmest sluttede sig til Slebsager. havde medens Det er tvivlsomt, at der kan ske noget, som kan ændre Handels- ministerens Beslutning. Efter Ministermødet, hvori Handelsminister Slebsager havde om at maatte tilbage, udtalte Hr. Madsen-Mygdal til de ven- tende Journalister, at der intet var sket, som kunde ændre Re- anmodet Statsministeren træde geringens Beslutning. Der var, udtalte Ministeren, da vi udfærdigede vor Erklæring, en lille Mulighed for et Grund- for Forhandlinger. Denne Mulighed vil blive under- naar jeg skal være ærlig, saa tror jeg ikke paa den. Er det denne Mulighed, har bevirket, at Handels- ministeren ikke straks er traadt tilbage. lag nye søgt, men der Ja, det er det, men jeg tror ikke paa den. Der er altsaa ingen Udsigt til, at der vil ske noget, som kan ændre Hr. Slebsagers Be- slutning? Nej, det tror jeg ikke. Statsministeren fik Ret. Sleb- sager kunde ikke reddes og er nu afgaaet som Minister. Da Regeringen ganske koldblodigt har afvist at træde hjælpende til, som man i sin Tid gjorde overfor Landmandsbanken, er der nu ad privat Vej lykkedes at gennemtvinge en Rekon- struktion. Der er tegnet 25—30 Millioner ny Kapital, samtidig som de gamle Aktier er nedskrevet. Banken er nu atter aabnet, og alt gaar igen sin Gang, men Slebsager kunde altsaa ikke red- des, oe 000 A st gr