Sosialurinarkiv
Sosialurin 1929-05-14, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 14. mai 1929síða 4

‹ fyrra síða allar 4 síður

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

LSR BO SO PD A BR VARST BR BR IR 8 i „fann uppøsir fólkið“. (Týtt eftir Íslendskum). IV. Nú havi eg vist á hetta: Í fyrsta lagi, at mannfjøld á Gýðingalandi vil gera Jesu til kong. Í øðrum lagi, at tann fjøldin er hitt almenna fólkið, sum yvir- klassarnir royna at fáa est upp móti Jesu til at fáa hann tiknan av lívi. Í triðja lagi, at Jesus letur orð síni falla á tann hátt, at hitt kúgaða fólkið, sum lýðir á hann, øsist av teimum — sær gjøllari enn áður, at tað líður órætt verður vart við, at teir ráðandi fólkaflokkarnir ong- an serskiltan rætt høvdu til at og kenna hjá sær eina trá til at rista okið tess stýra, brennandi av sær. Tað er møguligt at mangur spyr: Men hverja støðu hevdi nú Jesu til stóðst av honum? Vekur hann øsing og uppreistarhug við vilja ella er tað samkensla hans við hinum illa støddu og heilag alfinning móti órættvísi, sum eggjar fólkið móti tí, sum hann sjálvur hevði ætlað? Ktl- hesa øsing, sum einans aði hann sær at gerast odda- maður fólksins í nútíðarmerking standa fyri stríðnum hjá hinum undirkúgaða fólki- num og fora tað fram til sigurs? Og um so er, á hvonn hátt ætlaði hann af fremja vilja sín? Ætlaði hann at hava ta ávirkan á teir ráðandi, at teir góust við kúgan síni, ella ætlaði hann at hava ta ávirkan á teir kúgaðu, at teir skuldu megnast til al spreingja av sær fjøtrini? Hevði orðsins Jo hann sett sær avgjørt politisk mark, sum hann vildi útinna? A hesum sinni ætli eg ikki at svara uppá hesar spurn- ingar, heldur haldi eg meg til hvørja ávirkan boð- fekk á fólkið, »finara« slagið lað eina, skapur og hvussu hitt leit á hesa ávirkan. vera seinri líkindi at greiða frá stødu Jesu til tey politisku mål- stórt evni hansara Kanska ini, men tað er eitt og torfort at rannsaka, og eisini årsøk, at teir, sum boðskap Jesu, skrivaðu hann ikki við tí fyri eygum at greiða frá oddamanni smámannsins. menn sum stóðu á av leirri skrivað hava Tað vóru trúarligum botni, og høvdu teir stríðið fyri ikki smámannsins Industrier. Men Regeringen har $ g sagt, at Industrier, der betaler op til 20 og 50 pCt. i Udbytte af Kapitaler, der igen og igen er udvandede, skal have samme Hjælp som de nødstedte Indu- strier. Altsaa skal den rige To- baksindustri have Hjælp lige saa vel som den fattige Kul- industri, Øl- og Whisky-Brygge- rierne lige saa vel som Skibs- Dette betyder, at Halv- delen af den finansielle Hjælp farten. er kastet ud af Vinduet. Hvis det er den eneste Maade, hvor- paa man kan hjælpe en nød- stedt Industri, at Pd. Sterling, der trænger, Pd. Sterling til har Hjælp man for hvert man giver til den, ogsaa skal give et ikke behov, saa er det den, der dinende galt, Hvad Toldbeskyttelse angaar, saa har Baldwins Planer om han fornuftigvis paa dette Om- | ætti beinleiðis á stevnuskrå síni, og hava teir lí lagt minni dent á tann partin av starvi meistarans. Men tó flyta evang- eliini = ógviliga nógv ummæli eftir Jesu, sum geva leidbeining um tað, hvussu hann starvaðist fyri hin meiniga mannin. Táið hetta er umrett, eru serliga atstødur til at leggja í geyma, at tey orð, sum vit eiga eftir Jesu, ikki eru samanhangandi rødur, tå tey koma ofta soleiðis fram í evangeliinum, heldur samanheft ummæli, sum best vóru goymd í minninum, og ofta tikin úr rammuni við teir tilburðir, sum góðu atstødirnar til, at ley vóru talað, og sum meira ella minni goyma lykilin til rætta fatan av teimum. V. Tað man vera heilt almenn áskoðan í nåtfdini, at kristin kirkja man hava misskilt Jesu í stórum. Og monnum tykir at at líkindi vóru til, at skilið í tí kristna heiminum hevði verið oðrvísi enn tað er nú, um oll tann fjøld av prædikarum, sum boðað hava trúgv í Jesu navn, og allar tær milliónir, sum be- kent seg hava til navns hansara, hovdu skilt hvat tað var, Jesus legði mest dent á í bodskapi sínum. Bíbliulærdir menn halda tað, at tann misskiljing hevur eisini verið millum hinar fyrstu, sum boðaðu kristindóm eftir deyða hansara. Tí at teir finna, at tað hvílur tidiliga annar yvir brovum skriftunnar enn yvir orðum Jesu sjálvs í evangeliinum. = Sannast er, at tann misskiljing eigur eisini rót í tí, at menn ikki hava skilt hann sum luttakandi og odda- mann í tí stríði, sum allar tíðir andi hevur staðið millum kúgara ødrumegin og kúgaðar hinu- megin. Menn hava hildið, at boðskapur hansara hevur verið langt utanfyri og omanfyri oll politisk mál, til tross fyri tað, at evangeliini bera tíðilig merki um, at hann er avgjørdur for- svarari fyri einum fólkaflokki móti einum vørum — forsvarari fyri hinum kúgaðu móti teim- um ráðandi. Men hinir fyrstu kristnu taka púrasta ongan lut í stríðnum fyri rætti smámann- sins. Teir herja ikki á ráðandi kúgarar eins og Jesu hevði gjørt. ikke talt saa frit helt blive klog pan, hvad han egent- raade endnu ud, at man har kunnet lig mener. Han udtalte for nogle Aar teform paa ingen stykkevis dette kunde løse Problemet eller tjene siden, al Omraade som Kur mod Arbejdsløsheden. Har han nu forandret Stand- punkt? Og hvornaar er det sket? Han har nemlig ogsaa sagt, at han var kommet til den Opfat- Maade, hvorpaa man kunde bekæmpe telse, at den eneste Arbejdsløsheden, var gennem Beskyttelse af Hjemmemarkedet. Er det saaledes, at han stille og lidt efter lidt, ved at praktisere Beskyttelse for enkelte Industrier har placeret sit Land blandt de Stater, der omgærder sig med Toldmure? Det bliver fortalt mig, at vi er nødt til at have en Beskyttelse Konkurrencen for at afværge Einans í einum brævi nýtesta- mentsins kemur tað fram — í brævi Jakobs, sum hildið er, at Jakob Josefsson, bróðr Jesu, man hava skrivað. Í hesum brævi sæst skiliga skyldskapur við summi av orðum Jesu, sum talað eru vegna smámannsins. Har er varað við tað ikki at lata trúnna á Jesu vera eins og hjá teim ið gera mannamun. Har er tíðuliga víst á tað, at í samkomum kristna manna er meira virðing sýnd teimum, sum bera gullringar og eru í skín- andi klæðum, enn fátæka mann- inum, sum inn kemur í skitn- um klæðum. Har eru harðar ábreiðslur fluttar á ríkmenn. Høvundurin ársakar teir fyri tað, at teir taka lønina av ar- beidsmonnum, sum hava vunn- ið lond teirra. Og hann sigur, at lonróp teirra og ákallan teirra eru komin lil herskarar himm- alsins. Tað má kallast vitnisburður um Jesu og bodskapi hansara, at tað er einans skrift í nýtesta- menti sum Luther helt lítið innihald av kristindómi. Men vituliga er tað tí, at tað flytur sidalæru og ikki trúarlæru, og tað er einasta skriftid í ny- testamentu, evangeliini undan- tikin, sum -selur trúnna væl lægri enn gerningar. Tað er ógviliga freistandi al koma inn á tað, hvussu miklan syrgiligur skiljing av hava dent teir fyrstu kristnu leggja á tilburðir, sum ongan stuðul hava í orðum Jesu, og greiða frá, hvat -ársokin man hava verið til men tað er ov stórt evni at koma inn á í hesum sambandi, heldur ikki hovrir tað beinvegis heima her. Eisini tess, vil eg vísa á, at trúgv teirra fyrstu kristna manna um, at heimurin kom at standa stokk- ut, hevur óivað haft mikla ávirkan á hetta evni. Tann trúgvin gav seg til tols vid tann verandi tilstandin ta stuttu stund, sum heimurin hevði ettir at standa. Men vert er at geva gætur, at hóast stríðið fyri rætti smámannsins ikki beinleiðis var upptikið, so var tað tó soleiðis, at javnrættarhugsjønin hevði fastari åtøkur millum fólkið í kristna samfelagnum enn utlan- fyri tað, og millum hinar lægru fólkaflokkarnar = eru kristnir frægast búnir til at heyja seg móti yvirharradøminum. Tað hevur argað sumar fólkavinir í nútíðini, hvussu Paulus apostul | at gerast åminnir kristinfelagar sínar um undirgivnir. Hann fra Lande, der, í Kraft af svag Valuta og underbetalte Arbej- dere, oversvommer vort Land med Dumping-Gods. Er dette nu sandt? Hvorledes kan det være, at alle de fremmede Lande, hvor Arbejderne misbydes ved lave Lønninger, netop er told- beskyttede Stater? Man kan ikke baade blæse og have Mel i Toldbeskyttelse i Ud- landet — det er en uomstødelig Kendsgerning — betyder lave Arbejderlønninger. Men Toldbe- Munden. skyttelse i England ja, det fortæller da Toldens Profeter — betyder høje Arbejdslønninger. Nej, Sandheden er den, at vi kan ikke isolere os fra det øv- mad rige Europa. Vi gøre os klart, at den eneste Maade, hvorpaa vi kan gardere os mod Dumping-Politik i andre Stater, er ved at sætte en Regering til Roret, der er parat til at deltage åminnur trælin um at vera húsbónda sínum undirgivin — tænarum bíður hann at lýða sínum jarðisku harrum við ótta og angist, og Pætur áminnir húsmenn um at vera húsbond- um sínum undirgivnir — eisini hinum órættvísu. Men hvat man orsøkin vera til, at oll hesi og mong onnur áminningarorð eru skrivað? Sannuliga hevur Aulus ikki verið varur við eggjannina til hini kúgaðu, sum lá í boðskapi meistarans, sum hann boðaði. Men fólkið tann hana. = Kristindómurin gjordi trælin vísari til at skilja tað, at honum var gjørdur órættur og vakti tráan tænarans til at reisa seg máti órættinum. Apostlar- nir royna tí við áminningum sínum at forða tí gróðri, sum teir sjálvir hovdu lagt sáðið til, júst á sama hátt, sum Luther gjørdi á sinni í tysku bóndaupp- reisnini, so sum áður er víst á. Tað er líkaleiðis vert al geva gætur, at straks aftaná deyða Jesu, meðan ávirkan hansara virkaði mest av hansara per- sónligu læru, tå ibirta kristnir menn í Jerúsalem samognarfe- lag, og gera soleiðis roynd til at bóta um lann mannamum, sum altíð verður óumgongilig fylgja, har einstaklingar sita við ríki- dóminum. Menn hava í núlíðini roynt at kanna gjølla eftir svari uppá svurningin: Hvat er kristindóm- ur? Greiðasta og sannasta svarið, sum eg eri komin framå, ljóðar Kristindómur er lív í kærleika. Og tó haldi eg, at hetta má greiðast nærri, um ein ikki skal vera misskilt- ur. Sumir hava so undarligar hugsannir um kærleikan. Teir halda tað vera hovaðseyðkenni hjá kærleiksríkum manni, al at hann kann at snúgva orðum sínum og framgongu soleiðis, al hann ongan særir, og lítur á alt og oll við umbering og spakføri. Tílíka áskoðan sigur Jesus ikki vera kærleiksrika. Hann nýtti koyril til teir, sum soleiðis: vannhalgaðu haldidóm tjóðar- innar, og tá munna enn fleiri hava kent sviðan av tungu hartingarorðum hansara. Kærleikur Jesu birtist í heit- ari samkenslu við kor teirra, sum troytt vóru, men fór líka so hart fram móti teimum, sum trækkaðu rættlæti undir fótum. Kærleikur mannanna man al- oftast birtast í stríði fyri ti, at útrudda hitt ónda úr lívinum hjá medmenniskjunum. Og í stríði Jesu móti óndskapi i det internationale økonomiske og sociale Genrejsnings- og Kon- solideringsarbejde. Vi maa be- skytte os selv, ikke ved al op- bygge Toldmure mod Dumping- Gods fra fremmede Lande, men ved at rejse en international Aktion til Højnelse af Arbejder- nes Kaar i de Lande, hvor det kapitalistiske System underby- der og misbyder dem. Vor Politik er i Virkeligheden yderst simpel, letfattelig og lige- frem; men Arbejdet med at føre vore Programpunkter ud i Livel vil blive mødt af uhyre Vanske- ligheder. Dog kan jeg forsikre, at i Løbet af 1—5 Aars sivt Arbejde af en Arbejderrege- ring, vil vi være godt paa Vej inlen- til at have ført alle de alvorlige Problemer frem (il Løsning. Naar dette vil lykkes, saa er det, fordi de Mænd og Kvinder, vi sætter ind i Regeringen, er be- É g mannanna er tad ein hin stór- sti og sterkasti tåtturin, at hann gerst forsvarari fyri hini kúg- aðu og reiggar revsingarkoyril yvir hovdum kúgaranna. Á tann hátt síggi eg Jesus so bjartan fyri mær, serliga tú eg haldi ta mynd fram fyri meg, sum evangeliini geyma. Og eg ivist ikki um, at hann hevur komið samlíðarmonnum sínum fyri eyga á sama hátt. Tess vegna var hann avhildin og elskaður av leimum, sum kúg- aðir vóru og sum høvdu tað ringt, og av somu grundum var hann hataður so nógv av ríkj- andi valdi, at hann kom at enda lívsævi sína á krossinum á Golgata. . Gunnar Benediktsson. Farið væl við kríatúrunum! Ansið eftir, at hundurin hevur tað gott. Latið hann ikki fara svangan av hús- unum, men gevið honum altíð nógmikið at eta, tí prógvað er tað, at hundur, ið fær tað, hann skal hava til matna frá húsfólki sínum, hann stjelur aldri. Men hin, ið lítið far heima uttan høgg eg slag, og tí ofta gongur svangur, hann verður at stjala, ja stjala av neyð og svongd. Gerið íkki útlegukattum ónáðir ella jakstri teir, men unna teimum ein fiska- bíta ella okkurt annað av tí, ið frá hús- inum fellur, so teir ikki svelta til deyðis. Hevur tú ikki annað hjartalag fyri út- legukaltum, so gev teimum ein ruddiligan deyða. Havið hjarta fyri tí gamla útslitna hesti, ið gongur fyri akvognum, og fyri honum, ið ridid verður á. Lat ikki ross standa leingi bundin úti í regni og óveðri. Latið rossini standa fjålgt á nossligum bási, táið tey standa inni. Um tit drepa flogfenað tykkara, so ansið eftir, at tað ikki verður seigpínd til deyðis, men árepið tey soleiðis, at tey doyggja í stundini. Skerið fiskin á hálsin, so skjótt tit hava fingið hond á hann. Etid íkki kjøt av til deyðis pindum kríatúrum. Latið smáfuglar og heiðafuglar hava frið. Venjið og lærið børnini til at elska og verja kríatúrini, og minnist, at kríatúrini íkki sjålvi kunna gremja seg um ringa viðferð og viðgerð og kunna íkki beina bødilar sínar inn fyri rættin. Ein djóravinur. A [AA ÅAÅÉ AÉÅA AA AA] AA AÉÉÉAÉAÉ ÉT ÅU ÉAÉA AA A Givid út av socialdemokratiskum felogum. Blaðstýrari: M. S. Vidstein, Prentsmiðja Foroya Social-Demokrat«s, Tórshavn. sjælede af Tro og Idealer; uden dette vilde det ikke være muligt at slaa sig igennem. J. Ramsay Mac Donald.