Sosialurinarkiv
Sosialurin 1932-03-08, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 8. mars 1932síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

(92 dollars, javnað á hvønn íbyggjara. Talið er 32 pCt. hægri enn í 1914. Sakleysur í fongsul í 15 ár. Sak teirra, Tom Mooneys og Warren Billings, tykist x 3 nú knappliga at hava fingið eina vend, sum, um ræltlvísi fær lívd í U.S. A,, kann vinna teimum frælsi aftená 15 ára sakleyst fangilsi. Wheller Mon- lana hevur í president Hoovers frá inum, kunngjort oll báðum arbeidaraførar- fals frá enda, og at ikki eitt satt orð er Senator frá prædikaslól- eilt klagan egnu kirkju, skjal, ið prógvar, ul móli hesum unum er byrjan til í ollum kærumálinum, teir eru Menninir, ið attentalið — ið Tom Mooneys og Billings fyri. fongsladir gjordu voldsgerðina — hava verið straffaðir fyri, vóru leigaðir av »Pinkertons Delek- tivbureauc. Nú krevur alt U. S. A. teir sakleysu leysgivnar aftaná 15 ára fangilsi. Túsund vatna landið. Siðani Kossola samladi Lap- pofylkingina = hevur ófriðurin blóma í Finlandi. Voldsgerðir og herverk hava fari fram verri enn nukrantid áður. Í seinastum hoyrist haðani, at Lappomenn ætla at bera vápn móli lógreg- luni og stjórnini í Finlandi. Svinhufvud presidenlur, hev- ur í einari radio-rødu åvara oll, ið gingu í Luppofylkingina, og sagt at:hann vil nýta harðskap um (ad tørvar, fyri at halda frið í landinum, tí lógirnar skulu haldast! | Ur Føroyum. Tórshavn. Sannleikin illa lýddur. Ársakað at grein míni „Uttan álit“ í hesum blað fyri 1. marls í ár, havi eg mølt målslødu vegna orð míni um, at reiðarnir ikki vóru álítandi. Eg gangi ikki frá ti, eg havi skrivað. Teir kunnu stevna meg fyri rællin um leir vilja. Høvdu teir gjørt tað, hevði mangt komið fram í dagsins ljós, id nú liggur skjull í myrkrinum. Tó vil eg loyva mær at siga, at teir reiðarar, ið meina fríðar, hava sjálvandi loyvi til al frigera seg; men at taka mini orð aflur er ikki at:tala um, lí tey eru sonn og vil lann óskyldugi ikki líða saman við leim skyldugu, so setur hann at sínum lagsmonn- um um at bera seg betur at. Streymur. seg al vera Fiskatollurin. Á fundunum, ið hin foroyska fiskinevndin og hitt danske fisk- arfrådiO hava hildið í Keyp- mannahavn, er gjørd soljóðandi samtykt um hin brelska fiska- tollin og er kunngjørd fyri al- menninginum: »Fiskerirnadet og det færøske Fiskerinævn har i et Febr. 1932 afholdt Fællesmøde drøftet de í England paatænkte Toldbestemmelser for Indfør« be af fersk Fisk til England. Man er enige i at udtale, at Toldbestemmelse virker den 25. disse tyngende paa Fikerierhvervets i Forvejen økonomisk daarlige Forhold, Man skal derfor henstille til Ministeriet for Søfart og Fiskeri snarest muligt at foranlediget, at der søges optaget en Forhand- ling med engelske Myndigheder om Fritagelse af denne Told subsidiært en Lempelse af Tol- den«, Fyri Foroyingar kann (ad vera ein spurningur, um henda leiðin er bein fyri at hjálpa foroyskum fiski til innflutnings í Bretlandi, sum nú er kleppað- ur av tolli. Tí sannleikurin er, at Foroyingar árliga keypa fyri meira enn 25 ferðir meira úr Bretlandi, leir selja har. Tað kundi lí hugsast betur al enn verið fyri Foroyingar um ein beinleiðis tinging var fingin í lag millum Føroyar og Bret- lands. Danir eru, í hesum fori, sum í mongum ødrum, ikki í somu skón sum vil. Semja er komin í lag millum skipa- rar og reiðarar um kontraklina í ár. Samt er um at skiparaløn- iu verður 9% og samtíða rinda leir 99/, av útreisluni viðvíkjandi olju. „Smiril“. Hin nyggi »Smirilin» kom seinasta = lýskvold. Nógv fólk, hornmusikkur lók ímóti honum. Skipið er slåsiligt, og fyri ferðafólk kennist munnurun stórur millum hin henda nýggja. Men soleiðis má væl vera, lí hin gamli var jú bygdir til inanoyggjasigling fyri eilt foroyskt handilshús (J. gamla og Mortensens Eftf. Trangisvaag), meðan hesin nyggi skal røkja innanoyggja sigling fyri For- ovar. Hin gamli »Smirilin« er farin í útlegd, ultan somikid, sum eitt Farvæl. Líkist tað ikki okkum? Bretlandslán. Av leirri hevur hepnast orsøk, at tað ikki Jøgtinginum og løgtingsins kreppunevnd at fáa hin neydturvuliga pening til vegar, so all skipini kunna koma út í ár, samtykti log- lingsins kreppunevnd at royna at læna henda pening, 350.000 kr., í Bretlandi, eflir einum (il- bod, id sent var neyndini. Við »Island« seinast fóru Johs. O. Joensen, løgtingsmadur, (fyri løgtingid) og cand. jur. Torstein Petersen (fyri reiðarafelagið) til Londons fyri at greiða alt tørv- uligt láninum viðvíkjandi. „Statsgaranti for Udrustningslaan“ eila tær 350.000 kr., sum amlmaðurin hevur um hendi at lata til skipaútgerð. Hesin peningur er dúgliga treytadur. Besta domi er, at bert 150.000 kr. eru komnar til brúks 7. mars. „Islands Falk“ kom higar hósdagin. Hann skal vera her við oyggjarnar eina tíð — og ansa eftir trol- arum, „Godetia“. Hitt bretska verjuskipið >G o- detia« hevur ligið á Havnar- vág nakrar dagar. Skipið skal bretskum um til Islands og vera trolarum til hjálpar, lendska lógreglan ólógliga skuldi tarna teim í arbeiði sínum. is- „Saltið“. Loglingið hevur fingið 2 farmar av saltið, sum eru upp- lossaðir í Klakksvík og á Kongs- havn. Hin tridji farmurin vænt- ast nú í vikuni til Vestmanna. So fær løgtingid ikki meira salt á hesum sinni. Feroyskur tollur. Tað hava gingið líðindi um, at fíggjarmálaráðharrin, harra Bramsnæs, hevði í kvillanum at sela fram slórlíkið tolluppskot fyri Føroyar í ríkisdeginum. Hetta er tað bera uppspinn. Bramsnæs og mangir aðrir munnu ivaleyst hava fingið nóg- mikið av hesum tållinum »de Patursonske Idéer«, av Nyggj skip. Hilt nýggja skipið »May«, ið bygt er í Frederikssund, er komið til Foroyar. Onnur skip eru nú á heimveg, nevniliga: »Sjey Systkin« av Viðareiði og »Sjoborg« av Klakksvík. „Ranafelli“. Sjónleikurin »Ranafelli«, eftir W. Heinesen, skald, verður nú fordur fram á leikpalli í Reykju- vík. Tað er meiri enn sjåldsamt, al foroyskur sjónleikur røkkur so langt fram. Umboðsmaðurin, ella »Landstingsmand Johan- nes Patursson«, sum hann nevn- ist í Danmørk, liggur ikki á ti læti líðuni. Hann skrivar í »Politiken«. Gymnastik- Opvisning herværende Søndags. afholdtes af den Gymnaslikforening i Der Tilstutning, som sædvanligt. De to Vandrepokale | tilfaldt Hr. Poul Ellingsgaurd og Frk. Hanna Mortensen. var god Koncert var hildin í leikhúsinum ley- garkvoldið. Her høvdu Havnar borgerar tilhovi at hoyra >kanta- lina,« ið sungin skuldi vera á Ólavsoku 1930, men vegna ófrið- in ikki fekk loyvi at koma fram. Milens var nú við al vera songstjórni á koncertini. Kon- certin sum heild verður gjøllari umlalað í næsta blaði. Týskt herskip. Eitt tyskt fiskarí-innspektión- skip »Weser« kom inn á Hav- nina sunnudagin. Í gjár fór tað leið sína til Íslands. „Kolskip““ »Sado« av Tlaugesund er komin við kolafarmi til »Havn- ar kol- og cement handil.« Fleiri skip eru nú farin at búgva seg til Sudurlandid. Summi eru farin. Pantsetning af Fangst. Ifølge Telegram fra Justils- ministeriet har Kongen under 27. Februar 1932 stadfæstet Lov om Pantsætning af Fangst. Lov- ens Ordlyd er følgende: »Enhver, der driver skal kunne give Underpant i Fangsten í Aaret 1932 for Laan, Fiskeri, som ydes til Udrustning og Drift af Fiskefarlojer. Denne Lov træder i Kraft straks.c Færø Amt den 5' Marts 1932. P. A. Y. J. Høirup. Em. Skulabøkur. Logtingið eigur sjålvanda at syrgja fyri úlgávuni av teim . skúlabókum, sum úlgivnar verða í Foroyum, og fyri keypi av leim bókum, ið inn vera fluttar úr øðrum londum. SS „Vestri“, av Reykjavík, á leið úr Span- iu til Íslands við salti, kom í gjár inn á Havnina vegna løst- aðar róðurgreiður. Skaðin verður her. afturgjørdur Løjtnant Ethel, frá »Frelsens Hærg ið nú hevði verið í Foroyum nakað leingi, fór leygardagin vestur til Íslands við »Lyru«, Rasmussen, prestur, hevur fingið kallið sum prestur í Klakksvík. Kvartermeistarin deyður. Sámal á seinasti kvartermeistarin, doyði nærum 80 Hann varð jarðaður í Havnar kirkju. Krákusteini, hin hósdagin ára gamal. jar frá (8) Ft Felagslimir! Minnist til aðalfund javnaðar- manna í kvold kl, 8. Si Iýsingina. Fiskemarkedet. „Foroya Fiskaúlfluttnings- felag meddeler: 1|.—3.—32. Barcelona: Ingen Tilforsel. Priser Pesetas pr. 50 kg for 1. Kl's Klipfisk 85 til 85. ninger af alle Klipfiskesorter 23 00 Tons. 3ehold- 2 —3.—32. Genua: Markedet Efter- spørgsel god. Forbruget yderst tilfredstillende. Ingen Tilførsel. Priser (Lire pr. 100 kg) for fuld- tørret islandsk Smaafisk 180, for islandsk Labrador Style 171, for islandsk Saltfisk 170, for smaa do. 140, for islandsk vasket og presset Torsk 160. fast. stor Bilbao: Tilførsel af norsk Klip- fisk 97 Tons. færøsk Klipflsk 350 Tons, af is- landsk 800, af norsk 25. Priser (Pesetas pr. 50 kg) for færøsk Klipfisk 88, for islandsk 81-85, for norsk 85-90, Sterling 45,13. 1.—3.—32. Lissabon: 15.—29. Febr. Til- forsel af norsk Klipfisk 509 Tons, af islandsk 30, Beholdnin- ger af norsk Klipfisk 156 Tons, af islandsk 42, af portugisisk 136. Priser uforandret undtagen for islandsk Klipfisk 210 (Ese. Beholdninger af pr. 60 kg. Portugisisk 275). Markedet livligt. 1. 0. G. 'T, „Sverri kongur« hevur sam- komu á Feroya Fólkaháskúla komandi hoskvøld kl. '/,9, Havnar byråd. Byráðsfundur verður midvikudagin komandi kl. 8. s. p. Arbeidsløshed. Staar vi foran en truende Arbejdsløshed? Hver Gang Problemet Arbejds- løshed er kommet Tale herhjemme, saa har det fra de ledende Polilikeres Side . kun mødt et Skuldertræk med det Resonnement, at Arbejdsløshed paa er noget forfærdeligt noget; men heldigvis er vi fri for denne Plage. Andre mener, at Arbejds- løshed er kun et Udslag af Le- diggang: >Der er Arbejde nok, bare tage fate. Alter andre giver Socialismen Skylden for truende Arbejdsløshed. Det kan nok siges, at vi ikke har haft eller har nogen tru- ende Arbejdsløshed; men det viser sig desværre, at Arbejds- løsheden ikke er os saa fjern, som vi formentlig tror, endskønt vores granældede Parlament — Lagtinget — ikke har gjort noget nævneværdigt mod at afværge Arbejdsløsheden fra den Kant, nu synes at true — fra Søen. Men nu Fiskeri- erhvervet ikke at kunne komme til at beskæftige alle Søens Ar- bejdere, Fiskerne, saa det ser ud til, at en alvorlig Fare truer det færøske Samfund. Det færøske Sæsonarbejde, og bekendt, at det indvindes i Sæsonen Marls— Oktober, for Del dække Udgifterne for den øvrige Del af Aarel, saa snart ikke alle kan med til dette Sæsonarbejde, saa er det givet, at en Del af ikke kan komme til maa hjemme. At brødføde den SVIES Kutterfiskeri er det er jo alle Udbytte, der en stor skal men komme nærmest Fiskerne Søs Færøerne og gaa ikke kan store Dele af Befolkningen udenom Fiskeriet, er desværre alt for sandt, Man behøver ikke at tvivle paa den truende Arbejdsløshed blandt Fiskerne, og Aarsagen til denne alvorlige Faure maa søges i andre Landes højt udviklede Teknik, der Industri — Fiskeriet — nedenom og hjem, ligeledes de fremmede Markeders Sammenbrud har til konkurerer vores Følge, at vi ikke kan afsælle vores Produkter paa en for os fordelagtig Maade, hvilket med- Fiskeriet bliver urent- delvis fører, at tabelt, gaar i Staa og lader Hundreder Hænder paa Landjorden, der dog ikke kan yde dem det Livets Ophold. hvorved Fiskeriet af ledige blive nødvendige til Heri ligger den store Fare for truende Færøerne, en Arbejdsløshed derfor paa og man mad snarest muligt søge at rekon- struere Fiskeriet saaledes, at de faar (il overs, kan afsættes paa en for- Fiskeriprodukter, vi delagtig Maade, samt lægge Vægt paa Vareudvekslingen med Dan- mark o. a. Lande, et Emne som jeg skal komme ind paa ved en senere Lejlighed. At give Socialismen Skyld for Arbejdsløsheden, er Paastand. Aarsagerne ligger paa helt andre Feldter, hovedsagelig hos den moderne Kapitalisme. Kapitalismens Gennembrud í medførte vel havde til kun en løs England forøget Beskæftigelse; men Arbejdsløsheden be- Følge, al gyndte at hærge i de andre Lande og Brancher, der ikke kunde hamle op med den indu- strialiserende Da san Kapitalismen var gennem- brudt i alle Lande, gjaldt det jo om at konkurere, en Strid, blevet tilspidset til det yderste, hvilket har haft til Følge, at de Industrigrene, der ikke kunde Presset, maa bukke under, takket være Kapitalisme. der er modstaa den højt besungne Frikonku- rance og producere for Pro- fitten og ikke efter Behovet. Det er denne Kapitalisme, der nu truer Færøerne. Socialismen er fremstaael som et Værn mod de Følger, som Industrikapita- lismen afføder. At Arbejdsløshed er et Udslag af Lediggang har ikke noget paa sig; man maa ikke tro, at de Masser af Mennesker, der gaar ledige, ikke vil arbejde. Slige astande fremkommer gerne fra dem, der ikke har Spor af Kendskab til de virkelige For- hold og gerne har sit paa det Tørre,