týsdagur 21. juni 1932síða 1

-FØROYA- SOCIAL. DEMOKRAT FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Ár 95 | Lysingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. å forsíðuni, . . Kostar kr. 1,50 fjórðingsúrið Porto. Bladid | P 20 ovr, á 3, og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst Ti (| (] h 21 Í 1932 verður bilagt i l VS: Ø 6 | . 8 ,… Á 5 veri bilas í posthusinum, brævsavnarstóðum ? | avslåttur í prísinum. Is å m : Un . og skrivstovuni. Telf. 14 | ; ar i teir verða at koma, um teir so hini londini samstundis skaða | oyatidindi« vr. 23 er ein sannur Føroysk virkir halda framsýning um Olavsøkuna. Tid til framhildid, at hovuðsatvoldin til aðra hevur tað verið tær ringu peningaligu umstødur her á landi liggja, í fyrsta um- fari, hjá okkum sjálvum. Tó er tað ikki Foroyingar yvirhovur eru ódug- at skilja soleiðis, al namenn, nei alt annað; Føroy- ingar eru, hóast fáir í tali, slíkt dugnafólk, ið ment er at kapp- ast við aðrar tjóðir, lúið stødd- irnar verða saman bornar. Men kortini gongur ikki alt, so sum lað eigur her á landi. Hødusbrekid hjá Feroyingum liggur í ti, at vil flyta ovmikid ovlítið Vit nógv meira enn vil framvinna. inn og út. keypa Eins og eitt húsarhald ikki fæst al túið brúkt enn ráðini eru til at rinda, bera seg, meiri verður ella kanska greiða. tláið húsar haldsútreiðslurnar vera storri enn innløkan, so eisini við ein- Her tað mun landið stórt lítið, um lað eitur Føroyar ella Verður fingið av skafti í um landi. ongan ver gel um er ella Amerika. ikki meiri úlvinnu, fram- leidan av virðum bæði til landsins egna brúk og til åtflul- verður, so nings, enn innflutt kemur ólag í landshúsarhaldið. Bæði land og íbúgvarar verða kleppað og darvad av slíkum vidurskiftum. keyptur verður ti mangur ovslórur skipafarmur til landið stað aftur. skipini fara tom og av Eingi lond tola slíkt ólag og sjálvandi heldur ikki Føroyar. Ein var líðin táið Foroyingar virkaðu, bæði úr ull á annan hátt, at lata til handils. Men so tíð sum heimavirki So eina var hetta mest buturdottið. nú eitt ári fingu fólk aftur ans fyri heimavirkinum — tølingini og hava verið framsýningar bæði í Føroyum og í Danmørk í teirri von at leita solulíkindi. Marknaðar- og sølulfkindi eru enn ikki í so góðum lagi, sum tørvur er til, fyri al kunna gera tað kann loysa seg at virka til muns. Men Førovingum sjålvum, so vil lad hesi arbeidir so lønandi, at við hugi og ågrytni hjá eydnast at fåa tann marknað, okkara land tørvar í so mála. Fad eigur at ganga sum ein álur Verið í virki, og virki til landsins brúk, sjøgnum folk okkara: og til útflutnings, so okkum ikki Ireingir at fåa ovmikid í handl- arnar ella í pøkkum av vorum, ið virkast kunnu í Foroyum. Foroysk virkir hava í seinri árum verið í menning, um tað væl kann sigast, at íkki allir læltir enn eru tiknir við, men skuldi doltið upp í hendurnar á okkum. Fyri at føra allment prógv fyri at tær vorur, ið virkaðar eru her á landi, til fullnar standa mát við tær innfluttu, halda foroysk virkir av ymisk- um sløgum framsyning í Havn um Olavsøkuna og nakað inn í august mánað. Her verður all haft til framsýningar, ið virkað er her í landinum, bæði hand- verksarbeiðir, maskinarbeiðir og M. 1. føroyskt margarin, ostur og smør fabrikksarbeiðir. verður á framsýningini, og av ollum sløgum o. m. a. Tað er eyðsæð, at sjálv tøl- ingin fer at eiga ein aðalsess á hesari framsýning, ið heimavirk- inum viðvíkjandi verður solu- framsýning. . Framsyningin verður at varða um 8 dagar, og Føroyingar eiga at móli hesari framsýning, ið óivað hava allan sín ans vendan vil kunna hava stóran peninga- ligan tydning fyri land okkara í viðurskiftini framtidini, tí, sum særliga tey (vey seinastu árini hava verið, eiga allir Førovingar 5 nú al vera komnir líl la áskoðan, ul at virka foroyskar verur, keypa føroyskar vørur nyt føroyskar vørur, og er tað fyrsta, ið umræður fyri at koma Forovum aftur á fót. Maurentius S. Viðstein. Hungersmarsch mod Washington. Bag Hungersmarschen staar 150,000 tidligere Soldater. Vil de modarbejde Hoovers Genvalg? Til »Ekstrabladet« meldes fra London Hungermarschen mod Was- hington antager helt fantastiske Dimensioner. Lederen, Gorge Al man, udtaler, at han over 150,000 tidligere Soldater, som alle har lovet ham at ville raader give Møde og ikke vige, før deres Bonus-Certifikater er blevet om- byttet med kontante Penge. Al man er overbevist om, at han vil sejre. Hoover er kommet i en van- skelig Situation, idet de tidligere Soldater sansynligvis vil modar- bejde hans Genvalg, hvis han afslaar deres Krav. Paa den anden Side har Staten aldeles ikke Raad til at betale de Sum- mer, der forlanges. Mange af de tidligere Soldater som deltager i Hungermarschen, har deres Koner med. BÆN eisini súpur | Socialisma. Tað lykist, sum privatkapila- lisman víða hvar í verðini nú syngur sítt síðsta vers. Tígg indi hvor maður Í summum londum fimli hvor gongur arbeiðsleysur og kann tessvegna ikki keypa tær neydturvuligastu Hara fylgir, at ovfåir keyparar eru til til seg sfini. » vørur ÓU 14 aðrar framleiddar åvøxtur og verur. Fabrikkirnar fyllast av óseldum vorum. So statt kunna fabrikkirnar ikki haldast gang andi. Tær mega stedga og fabrikksarbeidararnir gerast ar- beiðsleysir. Tað tvykist, sum ar- beiðsloysið ikki kann minka, men heldur má vaxa og vaxa til ja, tað mega gud- arnir vita. Endin verður ringur. Fyri at beta eitt sindur uppá vidurskiftini royna menn at lappa eitt sindur her og har. Men hættisligt er at sela nýggjan lepa á gomul klæðir. Í stadin fyri al lappa tann gamla kapi- talistbånadin áttu menn at latið seg úr hesum gamla, skrædda hami og fingið sær ein nýggjan Men venda, búnað. gamal vani ringur al og kapitalist arnir hava ræðið í teim flestu londum, og teir lata ikki ræðið frá sær við lað góða. Teir, ið á fleskinum sita, vilja ikki víkja oll hungur og neyð rundan um leir. plússið, um so onnur líða I Ruslandi hevur ríkisstýrið bylt arbeiðararnar sundur í deildir, soleiðis at nakrir arbeið arar hava fri, meðan aðrir ar beiða. A lunn hált verða eingir arbeiðarar støðugt arbeiðsleysir. Í frílíðini, eins og í arbeiðslíð- 5 ini, fáa arbeiðararnir somikið av løn, at teir kunna bjarga fødi Lil seg og síni. Nú er tað ikki soleiðis, at oll viðurskifti í Ruslandi eru, sum ley eiga al vera. Nei, lað kann tad ikki vera; lí vil mega minnast til, hvussu vánalig samgonguviðunr skiftini eru har. Tad fyrsla, ið lorvar í einum landi, eru ak- vegir og jarnbreytir, og tú slíkt trytir fyri ein slóran part í Ruslandi, so verður tað eill tungt tak at fáa landið uppá fól. Onnur viðurskifti, sum gera > lakið lyngri hjá framfúsum bolsum sum L. d. Stalin, er tað, at ein stórur partur av íbúgv- arunum eru »analfabetar«, t. v. s. ella Oupplyst fólk eru allíð teir kunna hvorki lesa skriva, ímóti ollum nýggjum, og ti duga Russarar serliga bondurnir íkki at finna seg í teim nýggju vidurskiftunum. Hartil kemur, at hini londini, er, síggja Ruslandi har kapilalistveldi til og vilja ikki handla við leir, Al skeivl bolsarnar i er seg sjálvan, er eyðsæð; men teir ráðandi vilja ikki síggja hetta. Teir vóna, at afturhaldsmenn skulu fáa valdið aftur í Rus landi; lí tað er eyðsæð, at kann Rusland undir bolsastjórnini bjarga sær nøkunlunda heil skapað gjøgnum kreppuna, meðun hini londini akast á knøunum, so kemur tunn dagur allan allar arbeiðarar brátt, tá un heimin reisa seg og reka afturhaldskroppar år sæti Hvggja vil nú at okkara heim- yg£) ligu vidurskiftum, tå síggja vit, at eisini her á landi er arbeiðs loysið vaxandi dag frá degi ár undan ári. Tær sluppir, vit hava, eru flest allar frá 45 til 55 ára gamlar. Tað er ikki ti, at eg vil siga nakað ilt um reið- ararnar, ella at:eg vil háða okkara t. v. s. tær føroysku sluppirnar. Tær hava mangan mangan góðan til ringan farið, og farm hava tær ført lands; men sannleikin er tann, at aldur teirra er ovhøgur, og tær treingja til at verda avloystar av nyggj- ari helst storri forum. Allmikið hevur verið tosað og skrivað um, hvørji for ið best munnu hóska at fáa í staðin fyri sluppirnar; men um hetta mál eru allir menn nú ivaleyst á einum máli. Allir síggja tað, at tad er ynskjandi at fáa storri for; men ovdyr mega tey ikki vera, hvorki í keypinum ella í longdini. Sluppir frá 100 til 150 ella ISO tons við góðum motori eru ólivað tey før, sum Fero ingar mega royna at fáa sæi Men ja, her er eitt stórt men her er fann bågi, at hesi stóru skipini bera seg íkki. Tey fiska sum oftast dupult ella tri dupult sum tey smærru skipini; men sum oflast geva tey undir skot. Her eru góð ráð dýr; ti lað er týðuligt, at skulu vit einki hava at líta á uttan tær gomlu, smáu sluppirnar, so er deyðin í durinum. So verður lað einans ein stult tid, inntil skipini eru so få, at ein stórur partur fiskimonnum ta okkara má liggja á landi, hava vit arbeiðs OG 5 loysi eftir so stórum målistokki, av peningi má av fi til al hópur skaffast arbeiðs Hetta ólukka fyri landið, og al allmenna lovsisstudning verður ein lessvegna, al tykist ikki tann líðin vern langt burtur, henda ólukka verður at ráma okkum, mega vit vera tyrivarin; ti vamalt orð sigur: »Belri er at vera fyri varin, enn eftir snarure. Her er eingin vegur uttan um, æntin mega vit fáa vinnilívið aftur í rætt lag, ella kemur tann tíðin skjolt, tå Føroyar eru á húsa- gangi. Tað kann ikki sigast annað, enn at »Jonas« í »Før- | | | »optimistur«, tå hann skrivar: »Det er ikke ad kunstig men normal Vej, at et Samfund skal holdes oppe, leve og blomstre!« sum Fann »normale« vegur, kann halda okkum uppi soleidis, at tað føroyska samfelagið kann liva »blomstre« (1), og gongur ikki g jøgnum privatkapitalismu. Fad síggja vit á ollum brøgdum. Fann føroyski skipaflotin er tað einasta, vit hava at líta á, og tá lað er so stall, at lær stóru n) mólans sluppirnar ikki kunna standa seg, tær, sum eru, verða lagdar, og ongar nýggjar koma aftur, hvussu skulu vit so vad normal Vej« koma burtur út kreppuni? >Det er ikke ad kun- stig men normal Vej, at et Samfund skal holdes oppe, leve og blomstre! Ía, hetla eru frálíka vekur orð, men sum hr. lónas sjálvur sigur: >Smukke Ord og pæne Talemaader kan tit virke lokkende men der Del mere endda.« kræves en ['å privatmenn ikki síggja seg forar fyri at keypa nýggj hósk- andi før til okkara sjómenn, so er einki annað at enn at gera, For oyaland Fað vil loglinvið tv slik orðum siga, al Vit letur for byggja við øðrum D8V- stemid« má broytast. mega 1 rtur fra einum privatkapita listiskum samfelagi og innføra socialistisk' samfelag ] eill ru Jonas? råd Ira harra lagt vil so einwir, lygum hava mær ju t ferðir at víkja at fleiri tollinum, og tygum vita, Vit t javnaðarmenn eru glaðir við at sleppa frá at styðja tolluppskot, Vit eru í heila tikið vísir í, at tað ikki nyttar at sela nýggjan lepa á gamalt klæði. Vit hava ongan hug at lappa uppá hin pi ivatkapitalistiska húnaðin; ti vit siggja, at Føroyingar fyrr ella seinni mega lata seg ål hesum búnaði. Men í ár gjord- ist einki uttan at lappa uppá kapitalistsamfelagid, og tí kundu vit javnaðarmenn hugsa okkum til at styðja eitt bráfongisuppskot toll. av kapilalistskútuni og í tað bláa Vil um Vit kunna ikki loypa , 7 hav novðast at ovsa okkara rotnu skúlu soleingi, til vit hava eina nyggja al bjarga okkum YVIr á lað fyrsta, sum gjørt eigur at vera, lá vil hava innført socia- lismu í Feroyum, er at gera eina skipssmiðju og fáa okkum ein duguligan skipsbyggjara, so- leiðis at:tey nýggju skipini verða Fån allar skipsgreiur gjørdai landi. vil so bygd her á her á landi, so kunna vit avhjálpa ein hóp av arbeiðsloysi. Nú tað man vera ort at byggja nýggj vilja menn síga, al stor skip, sum landsogn, lá tey