hósdagur 8. desember 1932síða 1

FØROYA: CIAL DEMOKRAT 1 i FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, . . Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto, Blaðið } , Nr 40, h | 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst | Hósdag hin 8 decembir 1932 | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum | 6 Ø Lr ' | avslåttur í prísinum. | , ' | og skrivstovuni. Telf. 143 | , 3 Til Føro a fólk ófatundi yvir fyri javnaðarhugs- | allari — fríari javnaðarhugsan | einki er at føda og klæða hesi | átti at fallið niður her í For y + | anini, hon er, sum áður sagt, | stríðandi í, at halda uppi, í tjúg- | nevdurs born við? ovum? Hví skriva hesir menn Vit sita á veljarafundi, og oll ley sterku orðini fara sum ein súsandi, ýlandi stormur um oyru okkara og fáa við síni mannsligheit hjørtu okkara, sum eru so vælsignað lætt mótlak- andi fyri tí sterka, tí ljóðandi, til al Og vil knýla hendurnar í lummanum, pipra av gleði. fara á folur og veittra ella vit rópa hurrå! við hesum og somu knyttu hondunum å ja, lað er so nattúrligt so menniskj- ansligt. Men sum skrivað stendur: »Harrin var ikki í lí ylandi slorminum, hann var í tí stilla, milda fleyrinum«. Tað er ikki lev øsandi orðini, tev stóru lyft ini, tand miklu orðabraskið, sum førir okkum fram á mál. Tad er (ad stilla upplýsandi arbeiði, sum so við og við skal sera okkara fólk til lað, sum (ad innast inni er: socialdemokratar. Men her skal tíð til. Harri Danbjorg skal ikki fola tað sum eitl vånbrol, um hann ikki verður valdur, lað ger einki, li »imorgin kemur dagur aftur«, og halda vit á, verður sigurin okkara. Eina ferð kemur tann dagur, lá eifl lið Í samlar seg Ð eisini vit eru blivnir ti stóru fjøldini, sum um merki javnaðar- Manna. Meðan (ad hevur tikið ár, allastaðni. um heimin nógv ár, al koma so langt fram, at javn uðarmenn verða roknaðir fyri nakað, ja meir enn tað, sum ein stórmakt, mugu vit ikki falla í vonloysi, um vit enn bara eru ein lítil flokkur. Men rit skulu halda áfram, og vit skulu vinna ríkið, so satt sum vit ikki cevast! Hin sociala rørslan er so púra nýggj her hjá okkum, at vit ikki kunna vænta at hava fingið nakað avrikað enn. Men við eill rýtið arbeiði við tí máli fyri evga: at læra okkara fólk at virða seg sjálvt, og at læra tað samhald, vinna vit fram. Ein socialdemokratur er ikki ein maður, hvers svorð er vent moti ollum og sum stendur við hvonnsmanns SVOrði vendum móli sær. Hann er ein maður sum, anlin hann stendur í t heitasta stríði ella í friðsins ar- heiði, slendur sum boðberari um frið á jørd, um frælsu fyri tey bundnu og um sama rætt fyri oll til at nýta tað góða, lívið er ætlað at geva okkum ollum. Tí hann er ein stríðs- maður í tí frælsarherinum, sum fer ut í stríð fyri rættvísi, friði Her stríðist ikki við hvøssum våpn- kærleika her å jørd. og 5 um, spreingiknøltum og forgiftug- ari luft, her berst ikki oyðilegg ing ål um lond, her er stríðið andans stríð. Falla tó enn ordini mangan hvøss og høro, verður mólsløðumaðurin dan lálkaður og hildin fyri gjøldur já, so er tað lí, at enn eru vif ikki komin á mål; her er nn so nógv av tí ljóta, sum ov leingi verður al hanga við eina ik, hvussu sóð hon er. Vil fata sera væl, at tann stóra landi stendur mongdin ber á so nýggj. Her hava nú síðan 1906 verið flokkar: band og sjálvslýri, og um teir tveir sam- samlast enn størsti parturin av okkara fólki. Tá veljarafundur leir báðir valdið á er, verður lað so flokkarnir, sum taka fundinum, sjålvt um tað so er ein javnaðarmaður, sum »eigur« Alt hetla fata vit sera tað verður vænlandi eina langa tíð afturat er: »Hver Djævel har sin Tidc. fundin. væl, soleiðis er enn, og men sum sagl Sambands- og sjálvstýrisflokk arnir hava haft og hava menn á lingi, bæði løgtingi og dana tingi, og teir eru »drivnir« Í politiskum orðadrátti og deilast sum »lingståtar«, sum Holberg sigur. Men vit hava hug til al siga við teir tey orð, sum sami Ludvig Holberg sigur: »Gaa hjem og forlig jer, I Skab halse«. lí vit skulu siga tykkum nakað, vit hugsa, al teir báðir flokkarnir standa ikki so fjart frá hvorjum ødrum innast inni. Javnaðarmaðurin Johan Dan- bjørg var í síni talu á fundinum í Tørshøll såltligur í síni frá- greiðing. Fann helt seg tæna síni sak best við ikki at vera við í stríðinum samband —sjálv- ikki her javnaðar- Við al javnaðarmaður stýri, tað er meta sum um hann al stødan er. hann varð valdur meinti vagna best, tí ríkis- 5" stýrið er javnaðarsinnað, og ein Foroyum javnaðarmaður má lí hava betri moguligheitir fyri at finna >ge- leim slýrandi, enn hør« hjá ein vinstrimaður, sum stendur í ti flokki, argastu javnaðarstýrið metur sum molstødumenn sinar, ella ein sjålvstyrismadur, allar sum stendur uttanfyri flokkar, púra einsamallur. Ja, her er lað at knúturin er: Peningaliga sæð og tað tyk ist fyri okkum tíverri at vera einasta hugsan hevur ein javnaðarmaður mangar, mangar ferðir líkindi til at gera nakað, og tí kunnu oll tey, tey bestu fyri peningaligu viðurskiftini tað ikki gera belri, ella rættari sagt nakað annað, enn at velja javn- mugu oll fara á val, hvor á sínum plássi, hvorjum tey eru einasta, aðarmannin. Ti seta ein kross við navnið ] og Danbjørg ja, sig mær, hvat annað skulu tit gera?? er jú fyri tykkum eingin annar Her vegur! Nú sigur møguliga onkur við okkum: D»Tygum skriva so spoyskliga um pening, er tað kanska pening vit krevja ella biðja um, lå vit krevja Grøn land opið fyri okkum?< Væl signaður verði tú maður, er tað ikki il al fert upp og stridist og baksar f vedri fiska, tú hagar og óveðri, og gevur meiri fiskur ikki meiri pening? So, um tað ikki er peningur frá tí danska statinum, so er tað tó peningur og peningur er nú einaferð peningur! Tað er al tað vona, Al eina ferð eydnast danska ríkisstýr inum al fáa eyguni upp og síggja tað rangvorga, og móli undi old, eitt tílíkt stýri sum tað í Grønlandi. Einki land um allan heimin kennir nakað so vorðið, og fyri tí er einki for svar møguligt; her eru allir vil ugir danir á einum máli, so stýrið må hava eina grund, sum er ollum monnum ókunnug. Her er eitt fori, hvar lad er av allarslorsla lýdningi at fáa ein javnaðarmann inn á tinø Hann hevur tær treytir liggjandi á sær, av ollum alvi, ótroyttiliga at virka fyri hesari sak, til hon er komin á mál Lat okkum so oll fara á val og sela kross við Danbjorg, so hava vit gjørt okkara skyldu, og so krevist ikki meiri a okkum. Til Veljararnar. Hin 12. av einum decembir verður val fólkalingsmanni fyri Føroyar. Stjórn javnaðarflokks ins hevur biðið meg um al bjóða meg fram sum valevni. Eg takki stjórnini fyri tað álit, ið mær á henda hátt er sýnt, og eg takki leim æraðu javnuð armonnum víða hvar um landið, ið eru stillarar mínir Nú valdegnum; ræður bert um at sigra á men sjálvandi verður kampurin harður. So slatt heiti eg hervið á leit æraðu veljarar og biði leir um al styda å valdegnum Fíðint meg hoyra vit menn fora fram, at eingir kapitalistar eru í Foroyum. Fletta er ikki heilt { beinl; men tó állu teir at: ve rið lann minni flokkurin, aðarmenn áltu al verið í fleirtali her á landi: i av Førovingum eru fålækir at beiðsmenn, fiskimenn, træðat menit 0. S. fl Men líverri, tað er ein sterkur indi, ið berjist ímóti javnaður rorsluni. Tað er ein illur andi, sum eilur kapitalistandin. Hesin andi er tann, ið leggur bvir og lond í kalda kol, meiðslar og drepur menn og kvinnur og born stutt sagt, ger verðina so vorðna, al ótrygt og óhugna ligt verður at liva á hesi góðu jord, hvar allmikið er av ollum sóðum. Í bibilsøguni lærdu vil, lá vil vóru børn, al »Gud saa alt, hvad hann havde gjort, og se, det var saare godt.« Kunna vit nú siga, at valt er saare godt«? Ég læs nú um dagirnar í einum foroyskum blaði, at 200 tus. børn í U.S. Á banda ríkinum ganga sum »vaga bøndur« og flakka um landið, Bold og svong. Er tað av tí, at | | | | | | ovmikið Svarið verður nei slagi. Hví køld, øllum er av ollum eru børnini svong og meðan allmikið er a, lagi í landinum? Jú, orsøkin er tann, il kapitalistarnir brenna kornið, kaffi, the o 5. [II heldur enn leir unna hesum nevdars børn um at ela seg mett klædnabúðirnar eru fullar klæðum, skógvabúðirnar eru fullar av skóm I Inga summi menniskju nakin skóleys? 1a0 er eina og tleina a i! orsøk, at kapitalistandin ræður verðini, og ley menniskju, ið lala seg leiða av hesum illa anda, tev verða hørd, køld og hjarlaleys, sum hr. P. M. Dam segði á logtingi Í ] lå eit afturhaldsmaður bað arbeiðar Irnar á Íverovyri fara at velta Nær hava afturhaldsmenn hjålpt leim fåtæku at fáa nakað al velta 1? Fo siggi í blødunum, at ym harma tey Men æraðu iskir menn lålast at fálæku í landinum ' 1 1 veljarar! Lati tykkum blinda av slíkum monnum, sum kjúkla fyri tykkum nú, ið val slendur fyri durum, men sum tan Vailð ru | 11 haldsmen Jin Í Í í Í mi Vestan ( { < DI l il javnaoarmenn | (Á toll ørurnal um lc fåtæku menn (0) eð erl eirl term un er og Veroa MmOIstø menn av ollum tolli: men Í ru ikki sekir í tí, at afturhald menn hava fort verðina úl slíkt ófori, at tollur og annat oreint og órællvíst má nn Kø havi sav Í løgtingid I IK bruar mánuð SØINASÍA Val måtti skaffa lán fyri at fáa ski) ini ul. Løgtingid fekk ein á (í tingid einki heyði at seta í veð. So slalt skrivaði eg, at ífall tingið kundi fáa lån móti Í ásela toll, so máltu vit i 120 armenn ganga toll, to i tað sti I moti stevnuskrå okkara. Eingin tollur varð álagdur, einki lån feks! summi skipini lógu vegna pen ingslrol, og á somu orsok mállu reiðarar selja fískin i úrlíð, landið tapti kanska eina millión ella meira. Hetta « søgan Hon er sonn men tiverri hon er syrgjulig Teir menn, ið tala so harl um tollin, áltu eisini at talað og skrivað um onnur kringum stødir, ið dýrka la voru. ið hin fálæki skal liva av Hví skriva hesir menn ikki um millum handlararnar, ið strúka av stað við tí vinningi, sum av rællum ikki um tað oðiliga tap, ið land | okkara líður av lí, at okkara vorur verða fluttar inn í landið Í småum førningum Í laðin fyri í stórum ) fl Nei slikt nevna hesir m } ki; ti tå hel óskilið skal bro so má tað | ipitalistisl emio ivlo lan Clal | landa pan ff fig urhaldsmenn og lata landi: Im mlu leið I til Í Í >Dimmala il ifturhaldsmen! > in Dan LI i Í kuld f ni ikki TEN Í i I Í i nm i } OT (0) [I | | I i | til Miu m I } | l H 5 muelsen n um 1 no Í Í | orn LO SK | | D íkmennina Danmork {í Í NEVUl Kl 10 Í fj 5 i $ & DD | | | Í I Í FIKIS | era ield | } x } ( d vðja | kátlur | vad rið | | Í | | Inna | | Danmoøri ) ppi Í | Fo | | | 1 | eldur! 8 ( Vil Í | Í ) | í | s } ol { | | | | Ms Í il 1 | | 1 Í Í ne ilt | Í | ( til 1 | Við ( Í ”Øør 2 | virlysing. | | | Har: I. I. Danbiørg hevur | bi okkum undi u hvegia | | | Í kniskap SKIMAN felagsins | NvoOrv Pí ker! kn | ld I Í | pening til felagið | So Sslati kunnu vit votta | | Í Porkeri sókn einki skvldar Staddir í Hav Í. desbt [932 | H. V. Madsen J. |. Simonser Omanfyri standandi vvirlýs ing er framsett vegna lygusogur | í Norðurova sambandsflokki. J. H. Danbjørg.