týsdagur 25. apríl 1933síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
FRÆLSI
Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni,
Nr. 17. | 20 oyr. á 3. og 4. síðu.
avsláttur í prísinum.
Lóg
fyri
Suðurstreymoyar Javnaðarfelag.
Gr. 1.
Felagsins endamál er:
1) at starvast fyri at gera fólk
kunnug við endamál Javnaðar-
manna, soleiðis sum skrásett er
í stevnuskrå flokksins, samsvar-
andi samfelagslæruna um broyt-
an av samfelagsskipanini sum
Karl Marx hevur fyriskipað í
sínum lærugreinum,
2) at:samla alt hitt virkandi
fólkið í Foroyum til eina felags-
heild, til stríð fyri fólksins po-
litiska og peningaliga frælsi.
Felagið skal eisini uttanfyri sílt
javnaðar-
umdomi virka fyri
stevnuni, og gera sín ávirkan
galdandi um allar Foroyar við
uppstillan av ålilismonnum til
loglings-, sóknarstýris- og ríkis-
dagsval og onnur almenn umboð.
Gr. 2.
Lim: «ann ein og hver ger-
ast, ið hevur fyllt 18 ár og vil
fylgja felagsins lógum og slevnu-
skrá Javnaðarmanna. Unglingar
ndir 18 ár kunnu gerast limir,
einki limagjald og
men rinda
eiga ikki atkvoðisrætt á fundum.
Gr. 3.
Limagjaldid er Í kr. um fjórð-
hálvt
Sjúkur limur rindar
ingsárið. Kvinnur rinda
limagjald.
einki limagjald.
Gr. 4.
Felagsins stjórn, ið skipast av
7 monnum við 2 tillaksmonn-
um, ið valdir verða á ársaðal-
fundi, eru: Í formaður, Í næst-
formaður, 1 skaltmeislari og 4
aðrir stjórnarlimir. Skaltmeist-
arin rokir eisini skrivarastarvid,
um ikki stjórnin - kemur ásamt
um annað. Stjórnin eigur heim-
ild til sjálv at velja sær skrivara.
Formaðurin verður valdur ein-
særis. Sømuleiðis skattmeistarin.
Næstformadur verður hann, ið
fær flest atkvoður í triðja vali;
teir ið næstir honum eru, verða
stjørnarlimir og tillaksmenn.
Gr. 5.
Skattmeistarin framleggur hin
rokn-
av sljórnini góðkenda
skapin fyri ársaðalfundin.
Gr. 6.
Skrivarin forir felagsins fund-
arbók, og verða allir fundir og
allar fundarsamtyklir skrivaðar
í fundarbókina.
Gr. 7.
Stjórnin heldur fund, láið for-
maðurin ella minst 2 sljørnar-
limir skilja, at torvur er Lil tess,
eins og stevnt verður til felags-
fund, so tíðum krevst at viðgert
-FØROYA-
Vid størri lysingum fæst
spurningar. 20 limir
altíð
fund, láið dagsskrá verður kunn-
dagsins
kunna skrivliga krevja
Tó skal felagsfundur
gjørd.
haldast eina ferð um mánaðin.
Ársaðalfundur skal haldast eina
ferð
januar) og kunngerast við minst
um árið, á Trellandi (6.
8 daga fyrivarni, soleiðis sum
stjórnin heldur tað vera hentast
og biligast. Um stjórnarlimur
ikki møtir á 5 fylgjandi stjórn-
arfundum, og tó er heima, er
hann farin al úr stjórnini og
fyrsti tillaksmaður verður til-
kallaður.
Formaðurin leiðir felagsins
fundir og stjórnarfundir og fyri-
skipar dugsskránni.
Gr. 8.
Aðalfundurin hevur hægsta
vald, og verða allar avgerðir
avgjørdar við vanligum meiriluli.
Tað ábyrgist hvørjum einstakum
felagslimi, at taka við leim storv-
um, ið felagið leggur á leir, eins
og
álítismenn og stillarar við øll
at styðja flokkin við at vera
almenn val og at meta við val-
borðið.
undan
Limur, ið sigur seg
hesari ábyrgd, hevur
sjálvur selt seg ultanfelags og
uttanflokks.
Gr. 9.
Felagið stendur sum deild í
FØROYA JAVNADARFLOKKI,
ið stendur óheflur av ollum út-
lendskum politiskum flokkum.
Tó skulu einstaklingar ið standa
innanfelags, eiga heimild til al
hava samband við bæði II og lll
»Internasjonellu« gjøgnum Dan-
mørk, Ísland og onnur lond, og
eisini beinleiðis.
Gr. 10.
Uppskot til lógbroylingar, 10
bert kunnu framsetast á ársað-
skulu formann-
alfundi, vera
inum ella stjórnini í hendi 14
dagar undan ársaðalfundi.
Gr. 11.
Hesar lógir komu í gildi 14.
apríl 1933. Tær gomlu lógir fel-
agsins eru samlíða sellar úr
gildi.
Hesar lógir vóru framlagdar
á aðalfundi 19. mars 1933, og
einmælt samtyktar á eyka-aðal-
fundi 14. apríl 1933.
Tórshavn, 18. apríl 1933.
Stjórnin:
M. S. Viðstein, P. KK. Mouritsen,
formaður, skattmeistari,
J. H. Rubeksen. Rubek Rubeksen.
Trond Hansen. H. B. Arge.
H. M. Jacobsen.
Tirsdag hin 25. a
JAVNAÐUR
Jerðin.
losað og
Tað
skrivað um jørðina, sum dansk-
verður ofta
skal eiga
ga her í Foroyum,
urin
hvussu órætt tað er, at hon skal
liggja á fremmandum hondum.
Sø skal ikki koma inn uppá,
hvussu rælt ella órætt lað er,
men eg meini, al kongsjørdin
5
er ikki rætt skipað viðvíkjandi
støddina, tey ymissu festini
hava. Summi eru ov stór og
summi ov smá, og hella ger —
hált — al
arbeidd so,
hvort á sín
ikki
hon eigur.
jørdin
verður sum
sum síla við
ikki
hava ov
Teir bondur,
teim stóru gørðunum, fáa
arbeitt leir, tí leir
nógva jørd at arbeiða í, og hon
kemur av teirri grund at liggja
Niclas
segði við suðuroyingar, lá hann
í mosa, sum Niclasen
brigdaði teimum mosalúgvurnar
har suðuri. — Tad hevdi hóskað
betri, um hann segði hella við
sínar partamenn í ti bygd, har
hann segði lað um suðuroyingar.
AN (i, al
liggja í mosa,
jørðin kemur al
verður her citt
tap fyri samfelagið, og meini eg
her má legtingið gera nakað.
Tað er
bondurnir
uttan skil, at kongs-
skulu sila við so
nógvari jord, al hon verður ul
liggja í mosa og órokt av lí, at
teir ikki eru førir fyri al fáa
arbeidda. Og nú vil ce
»
hana
J
spyrja: Er tað íkki ein ella
annar embætismaður her á
landi, hvors pliktan lad er al
kongsgarðarnir
ansa eflir, alt
verða væl umsitnir, ella kunna
kongsbøndurnir hagreiða jorð-
ina, sum teir sjálvir vilja? Hetta
målli ikki kunnað borið til!
Tó at jørdin liggur í mosa og
ikki verður arbeidd, er tað her
úti á bygd næstan ikki moguligt
jord til
at fáa tradir, og i
hvussu er verður tað meiri og
meiri torfort. Her er eisini lað
fyri okkara løgting at gera, al
sum vilja ar-
lata teir menn,
heiða, fúna hesa jørd al leggja
inn íslaðin fyri, at hon liggur í
órekt og mosagrør. — — — —
lítið
skal hon
Jorðin verður nógv ov
arbeidd, og hvussu
eisini verða tað, tá bondurnir,
ið hvussu er einkultir, skulu
vera á sjónum hvonn dag nakar
Hetta ber
bóndi
er, serliga um várið.
ikki til,
kunna rokja bæði land og sjógv,
hvussu skal ein
so ikki annar parlurin líður
vansa. — Skal hann rekja
sjógvin til fullnar, kemur jorðin
hetta
tap bæði fyri hann
til at liggja í órokt, og
verður eill
sjálvan og fyri landið, og vil
hava ikki ráð til at lata jorðina
liggja.
hon skal geva
Hon skal arbeiðast, um
nakað av sær,
hvat eisini sæst av, hvussu var
pril 1933. -
SOCIALDEMOKRAT
BRÓÐURSKAPUR
Kostar kr. I
fyrr og er nú. Meðan ein garður
10—12
neyl, hevur hann ikki meir enn
fyrr 1. d. kundi hava
helvtina nú; men her er at síga,
fólk til at
garðarnar, og tað er ikki nú, li
at fyrr var arbeiða
nú er 6møguligt at fáa húskallar.
Jorðin verður ikki arbeidd, tí
bóndin kann einki munagolt
og húskallur
til at
nógvum fólki gevur jørdin ikki
gera einsamallur,
fæst ikki longur, løna
nóg mikið av sær. —
Skal nakað
jørd okkara, má eitt annað skil
fáast burtur úr
koma á, jørðin má koma fleiri
til gagns, so hon verður arbeidd
og Orøkt.
>
Her må eitt arbeidi til, so ikki
ikki longur liggur i
eitt petti verður eflir av (i,
dyrkast kann, sum ikki verður
gjørt til bo. — Men einki gerst,
fyrr enn okkara løgling tekur
sakina í sína hond og fær eitt
unnað lag á. Og her er tað, al
vil javnaðarmenn mugu gera
lað stóra arbeiði fyri land og
fólk at
allustaðni, á ting og í bygdastýri.
setu okkara menn inn
Tí sum nú er kann ikki verða
við al ganga, ein onnur skipan
»
”
má fáast á. —
Vágamaður.
Martin Andersen Nexø:
Pelle Erobreren.
Hvis der nogensteds findes en
enhver Socialdemo-
Bog, som
krat skal og bør læse, saa er
det »Pelle Erobreren«. — Bogen
ender med disse Ord: >. . . Jeg
tror nu ikke, du faar Arbej-
derne lil at tage den for en
rigtig Bog, det er det hele alt-
for kendt og almindeligt til.
»De skal gribe efter den
og græde af Glæde og Stolthed
over at finde sig selv i den.
Kanske opkalder de ogsaa deres
Børn efter den af bare Tak-
nemmelighed!<
„Pelle Erobreren" er Roma-
nen om vor Tids Lykkeper:
Barnet fra Underklassen, der
gaar sejrrigt gennem Livet
ikke ved at forlade sine egne,
men ved at vokse med dem.
Det er en monumenlal Roman
om Vilje og Fremgang — en
lys Bog, selv om den ikke gaar
udenom Livets Skyggesider, en
uforglemmelig Bog, fordi dens
Skikkelser er Børn af en stor
Digters Hjerte.
Pelle Erobreren" er en af de
faa internationalt berømte dan-
ske Bøger, og ligesom Forfalte-
ren lader Pelle erobre Lykken,
har »Pelle« erobret Verden for
sin Forfalter. —
Martin Andersen Nexø er født
i København, hvor han voksede
op dels i en Lejekaserne paa
Christianshavn, dels i Lægefor-
eningens Boliger paa Østerbro.
Í hans ottende Aar flyttede Fa-
milien lil Bornholm, hvor Fa-
deren var fra. Før sin Konfir-
„50 fjóðringsárið -
verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstødum
og skrivstovuni. Telf. 143.
Blaðið
Porto.
| 7. árg.
Stenbruddet og var Vogterdreng
J
om Sommeren. Efter Konfirma-
tionen var han et Aar Karl paa
Landet, kom saa í Skomager-
lære, men opgav af Friluftstrang
Haandværket, da han var ud-
lært, og blev Murerhaandlanger.
Han Højskole og
senere paa Grund af Sygdom
paa Rejse til Italien og Spanien.
kom paa
Nogle Aar virkede han som
Lærer. Hans literære Produk-
lion omfalter saavel Romaner
som Fortællinger og et enkelt
Skuespil. Hovedværket er stadig
»Pelle Erobreren<. I denne store
toman om en dansk
Udvikling
fuld
ind-
1-Dinds
Arbejders Kamp og
Ævner i
samme
sine
Med
Virkelighedstroskab
viser han
Udfoldelse.
trængende
og Menneskeforstaaelse skildrer
han Livet mellem Smaafolk paa
Landet, í den bortgemte Køb-
stad og Storbyen med
Mangfoldighed af Skæbner og
Tildragelser.
Martin Andersen
tæller i
fremmest om
kæmpe, og som har det ondt,
dens
Nexø for-
sine først og
Bøge
dem, der maa
men han gør det ud fra en
bred Menneskelighed, som her
Læsere inden for
som har
fremmede
vundet ham
alle Lejre, og
ham til en af de til
Sprog hyppigst oversatte danske
Forfattere. Han har sin Plads
ved Siden af Henrik Pontoppi-
gjort
dan, Jeppe Aakjær og Johannes
V. Jensen, og den, der ikke har
læst »Pelle Erobreren«, er guaet
uden om en uudtømmelig Kilde
til Berigelse og Livsvisdom.
I den nye billige Udgave af
»Pelle
udkommet, er samlet Romanens
Frobreren«, som nu er
fire, hver for sig store Dele:
»Barndom«, »Lærenar«, »Den
store Kamp«, »Gryet«. Pelle,
dens Hovedperson, er ikke et
sygt eller sært Individ, men
Typen paa et helstøbt, sundt
Menneske. Han er Søn af en
Landarbejder, der efler
Død
dornholm, og
Del handler om
Skønt han
svensk
sin Kones udvandrer til
første
Barn-
kommer ud
Bogens
Pelles
dom.
for meget ondt, ogsaa raat, og
Forfatteren ingen Steder
at besmykke, efterlader
første Del et lyst Indtryk i Læ-
serens Sind. Det skyldes først
og fremmest Skildringen af Pel-
les Far, Lasse, der er en af de
elskeligste Skikkelser, dansk Li-
har skabt. I Bogens
Pelle kommet i
inde i en lille
Læseren
søger
denne
teratur
anden Del er
Skomagerlære
bornholmsk Købstad.
kommer til at opleve det gamle
Undergang í
Maskinarbejdet,
Række
Haandarbejdes
Kampen med
og han møder en hel
Typer: Byens = Smaamestre,
Kammeralerne paa Værkstedet,
den farende Svend Garibaldi og
især Arbejdergeniet »Kraflen«,
hvortil Digteren synes at have
laant Træk fra sin egen Far.
Fra Bornholm flytter Pelle til
København, og Romanens tredie
Del fortæller om hans Delta-
gelse i det faglige Organisations-
arbejde. Under den store Lock-
Forfatteren har haft et
Forbillede í Til-
out —
nærliggende
mation hjalp Nexo sin Fader í | dragelserne í 1899 — er Pelle