Sosialurinarkiv
Sosialurin 1933-04-25, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 25. apríl 1933síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

| FRÆLSI Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, Nr. 17. | 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur í prísinum. Lóg fyri Suðurstreymoyar Javnaðarfelag. Gr. 1. Felagsins endamál er: 1) at starvast fyri at gera fólk kunnug við endamál Javnaðar- manna, soleiðis sum skrásett er í stevnuskrå flokksins, samsvar- andi samfelagslæruna um broyt- an av samfelagsskipanini sum Karl Marx hevur fyriskipað í sínum lærugreinum, 2) at:samla alt hitt virkandi fólkið í Foroyum til eina felags- heild, til stríð fyri fólksins po- litiska og peningaliga frælsi. Felagið skal eisini uttanfyri sílt javnaðar- umdomi virka fyri stevnuni, og gera sín ávirkan galdandi um allar Foroyar við uppstillan av ålilismonnum til loglings-, sóknarstýris- og ríkis- dagsval og onnur almenn umboð. Gr. 2. Lim: «ann ein og hver ger- ast, ið hevur fyllt 18 ár og vil fylgja felagsins lógum og slevnu- skrá Javnaðarmanna. Unglingar ndir 18 ár kunnu gerast limir, einki limagjald og men rinda eiga ikki atkvoðisrætt á fundum. Gr. 3. Limagjaldid er Í kr. um fjórð- hálvt Sjúkur limur rindar ingsárið. Kvinnur rinda limagjald. einki limagjald. Gr. 4. Felagsins stjórn, ið skipast av 7 monnum við 2 tillaksmonn- um, ið valdir verða á ársaðal- fundi, eru: Í formaður, Í næst- formaður, 1 skaltmeislari og 4 aðrir stjórnarlimir. Skaltmeist- arin rokir eisini skrivarastarvid, um ikki stjórnin - kemur ásamt um annað. Stjórnin eigur heim- ild til sjálv at velja sær skrivara. Formaðurin verður valdur ein- særis. Sømuleiðis skattmeistarin. Næstformadur verður hann, ið fær flest atkvoður í triðja vali; teir ið næstir honum eru, verða stjørnarlimir og tillaksmenn. Gr. 5. Skattmeistarin framleggur hin rokn- av sljórnini góðkenda skapin fyri ársaðalfundin. Gr. 6. Skrivarin forir felagsins fund- arbók, og verða allir fundir og allar fundarsamtyklir skrivaðar í fundarbókina. Gr. 7. Stjórnin heldur fund, láið for- maðurin ella minst 2 sljørnar- limir skilja, at torvur er Lil tess, eins og stevnt verður til felags- fund, so tíðum krevst at viðgert -FØROYA- Vid størri lysingum fæst spurningar. 20 limir altíð fund, láið dagsskrá verður kunn- dagsins kunna skrivliga krevja Tó skal felagsfundur gjørd. haldast eina ferð um mánaðin. Ársaðalfundur skal haldast eina ferð januar) og kunngerast við minst um árið, á Trellandi (6. 8 daga fyrivarni, soleiðis sum stjórnin heldur tað vera hentast og biligast. Um stjórnarlimur ikki møtir á 5 fylgjandi stjórn- arfundum, og tó er heima, er hann farin al úr stjórnini og fyrsti tillaksmaður verður til- kallaður. Formaðurin leiðir felagsins fundir og stjórnarfundir og fyri- skipar dugsskránni. Gr. 8. Aðalfundurin hevur hægsta vald, og verða allar avgerðir avgjørdar við vanligum meiriluli. Tað ábyrgist hvørjum einstakum felagslimi, at taka við leim storv- um, ið felagið leggur á leir, eins og álítismenn og stillarar við øll at styðja flokkin við at vera almenn val og at meta við val- borðið. undan Limur, ið sigur seg hesari ábyrgd, hevur sjálvur selt seg ultanfelags og uttanflokks. Gr. 9. Felagið stendur sum deild í FØROYA JAVNADARFLOKKI, ið stendur óheflur av ollum út- lendskum politiskum flokkum. Tó skulu einstaklingar ið standa innanfelags, eiga heimild til al hava samband við bæði II og lll »Internasjonellu« gjøgnum Dan- mørk, Ísland og onnur lond, og eisini beinleiðis. Gr. 10. Uppskot til lógbroylingar, 10 bert kunnu framsetast á ársað- skulu formann- alfundi, vera inum ella stjórnini í hendi 14 dagar undan ársaðalfundi. Gr. 11. Hesar lógir komu í gildi 14. apríl 1933. Tær gomlu lógir fel- agsins eru samlíða sellar úr gildi. Hesar lógir vóru framlagdar á aðalfundi 19. mars 1933, og einmælt samtyktar á eyka-aðal- fundi 14. apríl 1933. Tórshavn, 18. apríl 1933. Stjórnin: M. S. Viðstein, P. KK. Mouritsen, formaður, skattmeistari, J. H. Rubeksen. Rubek Rubeksen. Trond Hansen. H. B. Arge. H. M. Jacobsen. Tirsdag hin 25. a JAVNAÐUR Jerðin. losað og Tað skrivað um jørðina, sum dansk- verður ofta skal eiga ga her í Foroyum, urin hvussu órætt tað er, at hon skal liggja á fremmandum hondum. Sø skal ikki koma inn uppá, hvussu rælt ella órætt lað er, men eg meini, al kongsjørdin 5 er ikki rætt skipað viðvíkjandi støddina, tey ymissu festini hava. Summi eru ov stór og summi ov smá, og hella ger — hált — al arbeidd so, hvort á sín ikki hon eigur. jørdin verður sum sum síla við ikki hava ov Teir bondur, teim stóru gørðunum, fáa arbeitt leir, tí leir nógva jørd at arbeiða í, og hon kemur av teirri grund at liggja Niclas segði við suðuroyingar, lá hann í mosa, sum Niclasen brigdaði teimum mosalúgvurnar har suðuri. — Tad hevdi hóskað betri, um hann segði hella við sínar partamenn í ti bygd, har hann segði lað um suðuroyingar. AN (i, al liggja í mosa, jørðin kemur al verður her citt tap fyri samfelagið, og meini eg her má legtingið gera nakað. Tað er bondurnir uttan skil, at kongs- skulu sila við so nógvari jord, al hon verður ul liggja í mosa og órokt av lí, at teir ikki eru førir fyri al fáa arbeidda. Og nú vil ce » hana J spyrja: Er tað íkki ein ella annar embætismaður her á landi, hvors pliktan lad er al kongsgarðarnir ansa eflir, alt verða væl umsitnir, ella kunna kongsbøndurnir hagreiða jorð- ina, sum teir sjálvir vilja? Hetta målli ikki kunnað borið til! Tó at jørdin liggur í mosa og ikki verður arbeidd, er tað her úti á bygd næstan ikki moguligt jord til at fáa tradir, og i hvussu er verður tað meiri og meiri torfort. Her er eisini lað fyri okkara løgting at gera, al sum vilja ar- lata teir menn, heiða, fúna hesa jørd al leggja inn íslaðin fyri, at hon liggur í órekt og mosagrør. — — — — lítið skal hon Jorðin verður nógv ov arbeidd, og hvussu eisini verða tað, tá bondurnir, ið hvussu er einkultir, skulu vera á sjónum hvonn dag nakar Hetta ber bóndi er, serliga um várið. ikki til, kunna rokja bæði land og sjógv, hvussu skal ein so ikki annar parlurin líður vansa. — Skal hann rekja sjógvin til fullnar, kemur jorðin hetta tap bæði fyri hann til at liggja í órokt, og verður eill sjálvan og fyri landið, og vil hava ikki ráð til at lata jorðina liggja. hon skal geva Hon skal arbeiðast, um nakað av sær, hvat eisini sæst av, hvussu var pril 1933. - SOCIALDEMOKRAT BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. I fyrr og er nú. Meðan ein garður 10—12 neyl, hevur hann ikki meir enn fyrr 1. d. kundi hava helvtina nú; men her er at síga, fólk til at garðarnar, og tað er ikki nú, li at fyrr var arbeiða nú er 6møguligt at fáa húskallar. Jorðin verður ikki arbeidd, tí bóndin kann einki munagolt og húskallur til at nógvum fólki gevur jørdin ikki gera einsamallur, fæst ikki longur, løna nóg mikið av sær. — Skal nakað jørd okkara, má eitt annað skil fáast burtur úr koma á, jørðin má koma fleiri til gagns, so hon verður arbeidd og Orøkt. > Her må eitt arbeidi til, so ikki ikki longur liggur i eitt petti verður eflir av (i, dyrkast kann, sum ikki verður gjørt til bo. — Men einki gerst, fyrr enn okkara løgling tekur sakina í sína hond og fær eitt unnað lag á. Og her er tað, al vil javnaðarmenn mugu gera lað stóra arbeiði fyri land og fólk at allustaðni, á ting og í bygdastýri. setu okkara menn inn Tí sum nú er kann ikki verða við al ganga, ein onnur skipan » ” má fáast á. — Vágamaður. Martin Andersen Nexø: Pelle Erobreren. Hvis der nogensteds findes en enhver Socialdemo- Bog, som krat skal og bør læse, saa er det »Pelle Erobreren«. — Bogen ender med disse Ord: >. . . Jeg tror nu ikke, du faar Arbej- derne lil at tage den for en rigtig Bog, det er det hele alt- for kendt og almindeligt til. »De skal gribe efter den og græde af Glæde og Stolthed over at finde sig selv i den. Kanske opkalder de ogsaa deres Børn efter den af bare Tak- nemmelighed!< „Pelle Erobreren" er Roma- nen om vor Tids Lykkeper: Barnet fra Underklassen, der gaar sejrrigt gennem Livet ikke ved at forlade sine egne, men ved at vokse med dem. Det er en monumenlal Roman om Vilje og Fremgang — en lys Bog, selv om den ikke gaar udenom Livets Skyggesider, en uforglemmelig Bog, fordi dens Skikkelser er Børn af en stor Digters Hjerte. Pelle Erobreren" er en af de faa internationalt berømte dan- ske Bøger, og ligesom Forfalte- ren lader Pelle erobre Lykken, har »Pelle« erobret Verden for sin Forfalter. — Martin Andersen Nexø er født i København, hvor han voksede op dels i en Lejekaserne paa Christianshavn, dels i Lægefor- eningens Boliger paa Østerbro. Í hans ottende Aar flyttede Fa- milien lil Bornholm, hvor Fa- deren var fra. Før sin Konfir- „50 fjóðringsárið - verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. Blaðið Porto. | 7. árg. Stenbruddet og var Vogterdreng J om Sommeren. Efter Konfirma- tionen var han et Aar Karl paa Landet, kom saa í Skomager- lære, men opgav af Friluftstrang Haandværket, da han var ud- lært, og blev Murerhaandlanger. Han Højskole og senere paa Grund af Sygdom paa Rejse til Italien og Spanien. kom paa Nogle Aar virkede han som Lærer. Hans literære Produk- lion omfalter saavel Romaner som Fortællinger og et enkelt Skuespil. Hovedværket er stadig »Pelle Erobreren<. I denne store toman om en dansk Udvikling fuld ind- 1-Dinds Arbejders Kamp og Ævner i samme sine Med Virkelighedstroskab viser han Udfoldelse. trængende og Menneskeforstaaelse skildrer han Livet mellem Smaafolk paa Landet, í den bortgemte Køb- stad og Storbyen med Mangfoldighed af Skæbner og Tildragelser. Martin Andersen tæller i fremmest om kæmpe, og som har det ondt, dens Nexø for- sine først og Bøge dem, der maa men han gør det ud fra en bred Menneskelighed, som her Læsere inden for som har fremmede vundet ham alle Lejre, og ham til en af de til Sprog hyppigst oversatte danske Forfattere. Han har sin Plads ved Siden af Henrik Pontoppi- gjort dan, Jeppe Aakjær og Johannes V. Jensen, og den, der ikke har læst »Pelle Erobreren«, er guaet uden om en uudtømmelig Kilde til Berigelse og Livsvisdom. I den nye billige Udgave af »Pelle udkommet, er samlet Romanens Frobreren«, som nu er fire, hver for sig store Dele: »Barndom«, »Lærenar«, »Den store Kamp«, »Gryet«. Pelle, dens Hovedperson, er ikke et sygt eller sært Individ, men Typen paa et helstøbt, sundt Menneske. Han er Søn af en Landarbejder, der efler Død dornholm, og Del handler om Skønt han svensk sin Kones udvandrer til første Barn- kommer ud Bogens Pelles dom. for meget ondt, ogsaa raat, og Forfatteren ingen Steder at besmykke, efterlader første Del et lyst Indtryk i Læ- serens Sind. Det skyldes først og fremmest Skildringen af Pel- les Far, Lasse, der er en af de elskeligste Skikkelser, dansk Li- har skabt. I Bogens Pelle kommet i inde i en lille Læseren søger denne teratur anden Del er Skomagerlære bornholmsk Købstad. kommer til at opleve det gamle Undergang í Maskinarbejdet, Række Haandarbejdes Kampen med og han møder en hel Typer: Byens = Smaamestre, Kammeralerne paa Værkstedet, den farende Svend Garibaldi og især Arbejdergeniet »Kraflen«, hvortil Digteren synes at have laant Træk fra sin egen Far. Fra Bornholm flytter Pelle til København, og Romanens tredie Del fortæller om hans Delta- gelse i det faglige Organisations- arbejde. Under den store Lock- Forfatteren har haft et Forbillede í Til- out — nærliggende mation hjalp Nexo sin Fader í | dragelserne í 1899 — er Pelle