týsdagur 12. desember 1933síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
FØROYA
SOCIALDEMOKRAT
JAVNAÐUR
BRÓÐURSKAPUR
(Mr. 50.
Q
Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni,
20 ovr, å 3. og 4. síðu
avsláttur
Við storri lýsingum fæst
i prisinum,
Tirsdag hin 12. decembir 1933.
Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið
verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum
og skrivstovuni. Telt.
Blaðið
Porto.
| 7. árg.
143
Tólegrara
til
„Feroya Social-Demokrat“.
Direktør Hedemann, der
er Repræsentant for det
franske Selskab, som har
Koncession paa Udnyttelsen
af Kul paa Færøerne, udtaler,
at et Aktieselskab er under
Dannelse, og fra 1. April vil
Kulminerne paa Suderø blive
udnyttede. Det kommende
Aktieselskab vil faa en Aktie-
kapital paa 5 til 600.000 Kr.
Skulavigsla.
Fríggjadagin 8. desember varð
skúli Franciskanar-systr-
anna vísdur. Um eflirmiddagin
vóru innbodin til at síggja hesi
miklu hús, ið bygd eru til skúla,
kloystur og kirkju, ymsir per-
sónar, {. d. amtmaður, amls-
lækni, bluðstjórar o. fl., og sjálv-
sagt var byggimeistarin við. Enn
er ikki alt arbeiðið liðugt, Lt. d.
målingin; men av lí al presturin
Boekenoogen skal fara burtur
vid »Lyru«, vildu systrarnar, at
skúlin skuldi verða vigdur nú,
áður hann fór.
Tað var ein slór gleði fyri
okkum at síggja hesar skúla-
stovur fyri bæði små og stør,
hugnaligar og væl hóskandi
Allarfiltast
stovan (il ley
er tykjast at vera.
tyktist okkum
heilt smáu, ley í »barnahavan-
um«, sum ley rópa lað.
skúli verður
Hvussu hesin
vorðin, lá hann einaferð verður
heilt liðugur og líkin til brúks,
er ikki golt at síggja enn, men
vil ivast ikki í, at har verður
alt tað tilfar og oll amboð á ein
og hvonn hált, sum í einum skúla
skulu nýtast, og at har verður
hildið skil og ordan allar vegir.
Vit vildu ynsk!, at eisini okkara
skúli, Havnar almenni skúli,
nakað skjótt varð so skikkaður,
at tað var ein gleði alt komið
inn har og sæð, at har var all
so sum tað álli at verið.
Aftanå at oll tey
høvdu sæð húsini bæði uppi og
boðið til
bordreitt við víni,
frukt,
innbodnu
niðri, varð borðs.
Har var
kokum og cigarum og
cigarellum.
Amlmaðurin takkaði fyri blíð-
skapin og ynskli góða eydnu,
Boeken-
og aftanå at prestur
vogen hevdi takkad gestunum
fyri, at teir vóru komnir nidan,
varð farið avstad,
Vit síga teimum lakk fyri ta
hugnaligu lotuna,
—[f—————
„Okkara“ Toiletsæber cr
dreje, billige, og har den Parfume,
som De synes om,
„Varðin“,
Aftur er eilt hefli komið an
>Varðin<. lletta
hevur ikki so nógv ymisligt inni
líðarrilinum
sum tad seinasta, hella er fyri
mesta partin vígt H. A. Djur-
hevur hann eilt
huusi. Sjálvur
„brot úr skaldsogug, ið fer fram
innanborðs á skipi, á dekki og í
kahútt, og R. Long hevur eina
drúgva virðismeling av H.A.
Djurhuus sum skald. Heftið
endar við eini yrking av IT, A.
Djurhuus: Hundavakt.
Umframt hella ber heftið fram
eilt dagbokaupprit av einum
g
presti, J. H. Colding, sum eini
tvey år var prestur i Foroyum.
Hetta uppril sýnir okkum ein
lítið mentaðan mann. Í bók
hansara nevnist Nicolaj Peder-
sen Mohr og presturin Jens
Pedersen Reingaard, sum sigasl
at hava verið bróður. Jens Rein-
gaard, sum føddur var Uli á
Reyni, varð prestur tætt við
Holbæk, har sonur hansara var
prestur aflaná pápan. Abbasonur
hansara, kanlórsjefur Th.
Reingaard, Tuborg, Keypmanna-
havn, hevur síðan hann fekk at
vita, at hann er av foroyskari
ætt, sýnt sera slóra inleressu
fyri Føroyum, har
langabbin
varð føddur, og sínum ællar-
fólki her.
Annars hevur heflið eina
søgu »Tyåtturin« av Høgni
Ney (eitl
fråsøgn um seinastu ferð menn
pátíkið navn), eina
vóru í Grønskoradrangi (Mykju-
nesi) og so nøkur minnisorð
um Trónda á Troð í Skála-
vík. Edvard Hjalt gevur í hes-
um orðum eitt bilæti av Trónda
,
á Trød, sum ger hann ljósliv-
andi fyri ollum okkum, ið
kendu hann. Fróur, vinsamur
maður var hann, Foroyingur av
tí rælla gamla slagnum, av teim
altíð verða færri og færri her
á landi tíverri!!
Tíðarril hava í leim flestu
londum, eisini teim stóru, mest
oll haft kranka lagnu, tað er
SG:
Lammekod
0,50 pr.
TLE.123 '/s ESBJERG 711F. 123 TLF. 123
SLAGTERFORRETNING
=
sum verðin ikki hevur rúm fyri
leimum. Dagbloðini við teirra |
nýggjheilum og teirra svassi, og
so vikublødini við leirra sogum
undir
hava lagt »marknadin«
seg, Hví er tað so? Skyldin
g
liggur ivaleyst í, at tidarrilini
eru ov mikið álvarsom og mest
hava evnir lil umrødu, ið tað
almenna fólkið ikki hevur hug
og stundir at lesa.
Lat okkum hugsa um hetta
her hjá okkum: latið ikki okk-
ara einasla líðarrit, sum nú
hevur livað ein hóp av árum,
fara. Latið lað ikki yvirhovur
verða skivað so, al tað mesta
ein fær ål av at lesa lað, er
hugsanin, at ritið tó lærir okk
hvussu vil
um eitt, og lad er
ikki eiga al skriva.
Latið ikki
maðurin segði
> Varðan sum
»synke Nivo-
et«! Upp eftir, upp eftir! Lal
ikki, so skjótt ein hevur gjort
nakað golt, ein annan koma og
apa eftir — og gera nakað
ringari!
Marmor i Grenlandi.
] ymsum londum er hin av |
øllum kendi kålksteinurin mar- |
mor at finna, {. d. í Noregi
Haðani
sum nýtt varð til at byggja Mar-
varð lad marmor ført,
(Fríðrikskirkjuna)
liðug, lí
á peningin hjá Fríð-
morkirkjuna
av. — Hon varð ikki
trot kom
so ikki var ráð til
Dan-
rikki fimla,
at fora meiri marmor til
markar.
Hetta
grátt, men niðri i
norska marmorið er
Italiu og í
hitt fagra
finna, tað
Greklandi var og er
hvíta marmorið at
sum frá fornold hevur verið
nýtt til
Í okkara tíð fæst mesta og vakrasta
myndir og húsabygging.
marmorið úr Carrara í Italiu;
men ikki er ómoeguligt, at Dan-
mark verður eitt »marmorland«,
(.v.s. Grønland meinast al eiga
so nógv marmor, at møguligheit
er fyri, at tað fær tydning í
verðini.
Uppi nærindis Umanak hava
teir funnið heilar oyggjar av
5ðÐ
bera marmori. Ein danskur
ingeniorur verkfroðingur
ið býr í Canada, hevur granskað
marmorið í Gronlandi og hevur
funnið eitt nes, sum var mest-
sum bert marmor, og nakrar
g
smáoyggjar av berum marmori.
Nú skal granskast og roynast,
um her er so nógv til, at tað
fer at loysa seg at gera nakað
við lað. Kryolittid fer al
minka, so nú hevdid komið væl
við at fingið gjørt nakað við
marmorið.
Marmor og kol í Vesturgrøn-
landi, gull í Eysturgronlandi,
kol í mongd í Foroyum — nú
fara »Atlantshavslondini« al
loysa seg, helta »store Stykke
Stalsgæld«, sum I. C. Chrislen-
sen so vakurt nevndi Føroyar á
sinni,
Frå bygdum.
I Fuglafirði eru menn vid at
fáa í lag eilt arbeiðsmannafelag.
Í Vestmanna ætla teir tað
sama, lí har er skilið so vorðið,
at flað lorvast at ganga saman
5
um at verja sina interessur!
Á Føroya leytingi
1933.
Miðvágskommunu
varð givið samtykt at selja eina
húsagrund av Steinsmørk (il
missiónshús. Grundstykkid er
1550 m* og varð prísurin setlur
til 45 oyru m*.
Frágreiðingin
frá amtsbókasavninum
varð góðkend. »Assistentinum«
varð givið lønhækkan. Lønin e!
nú 1800 kr.
ymidlertidigt
um árið plus eitt
Fillæg«
tilskot til amlts-
hækkað við
uppá 300
kr. Tingsins
bókasavnið varð
600 kr.
…
Broytan av tannlæknalógini
var aftur til viðgerðar í ár.
O. F. Joensen og Miteds seltu
uppskot fram um al seta la
donsku tannlæknalógina í gildi
her. Iversen var ímóti. Tingið
helt við Íversen.
Login um loftsigling
var løgd fyri lingið. Men log-
tingið helt, »at der ikke var
Anledning til at sælle
Loven vedrørende Lutflfarlssej-
Færøerne«,
nogen
ling i Kraft paa
g
Til kirkjugarð
í Sjóarsóknar kommunu
veilli logtingið ein sludning
uppá , av formannslon og
tilfari,
|
i
ti | RITA SÆBESPAANER
til al finere Vask.
Vetrarting.
Ein ovurstór adressa varð í
ir borin inn á ling, lá ið ting-
selan var við at enda.
Við atkvødugreidsluna, um
hon skuldi koma til viðgerðar
í ár, vóru bert javnaðarmenn
og nakrir fáir aðrir, ið greiddu
alkvoðu fyri at viðgera adressuni
1 ar,
Bytan av verum við útlandið.
Hetta tydningarmikla mål er
reist av reiðarafelaginum. Tud
varð beint í vinnunevndina at
verða kannað.
Míknan av amtsfondsskattinum.
Mangur góður sambandsvelj
ari hevur áóivað væntað, at
amlsfondsskatturin varð mink
aður munamikið, nú sambandið
kom at sita við buktini og báð
um endum á lingi. Men so
Lvorturímóti. Amts
fondsskatturin reyk munamikið
varð ikki.
upp.
Um sjálva broytingina av
skattinum kommunanna millum
kom nóg so harður orðadráttur
at standa ímillum formannin og
Niclasen
Sjóarsókn hevði fingið ov nóg
Poulsen meinti, at
í mun til Vågoynna og setti
fram broytingaruppskot Men
hann varð við undirlutan
Fiskamarknaðurin.
A. Samuelsen greiddi frá, at
limir av reiðarafelaginum og
eksportfelaginum søkja um til-
útsending til teir
ymsu marknaðirnar. Ynski var
um 30.000 kr, 20.000 kr. frá
løgtinginum og 10.000 við avgift
av klippfiskinum. Nevndin
meinti ikki, at tingið hevði ráð
skot til ein
til al gera nakað í ár.
P. M. Dam:
ásanna menn, at tað hevur hin
ollum londum
allrastårsta tydning at hava
sínar menn úti fyri at kanna
eftir marknadarvidurskiftunum,
gera keypararnar kunnugar við
vorurnar, landið hevði at bjóða,
og wvegleida sínar landsmenn
viðvíkjandi teim krøvum, ið
keypararnir settu til vorurnar.
Best var, at útsendingarnir vóru
hverjum staði, at
millum teir
viður-
so leingi á
teir við at liva
fremmandu kundu læra
skiftini og selulíkindini at kenna
til botns. Hetta kundi
ikki við bert at gera stokkular
ferðir Falarin
helt, at tingid ålti at gera nakað
maður
higar og hagar.
hesum máli viðvíkjandi.
Stuttur orðadráttur kom at
millum Samuelsen og
standa
8
Dam.
Við atkvoðugreiðsluna vidtok
tingið = neyndarinnar uppskot
um einki at gera í ár.
—E"—W————IWiIAIG—————————i
Hvorfor gaa over Aaen efter Vand
hvorfor bruge udenlandske Sæ-
ber, naar De kan faa færøske, som
er bedre og billigere, fra Fabriken
„OKKARA“
OS
stride ft 2288